The Process of Change in Necip Fazıl Kısakürek's Perception of Art

Öz

The aim of this article is to reveal Necip Fazıl Kısakürek's perception of art before and after 1934. Necip Fazıl Kısakürek is a poet known for his mystical and metaphysical explorations in Turkish poetry of the Republican era. His poetic approach shows significant differences between the periods before and after 1934. In his early poems, he generally focuses on individual themes. In this context, he expresses the turmoil, anxiety, anger, and restlessness within the individual's inner world. In his books Örümcek Ağı (1925) and Kaldırımlar (1928), written during this period, he addresses the internal and external conflicts of the individual. Themes such as death, fear of death, anxiety, anger, inner turmoil, doubt, and unease are prominent in these poems. After meeting Abdülkahim Arvasi in 1934, Kısakürek approached art and life from a mystical, metaphysical, and religious perspective. Undergoing a significant transformation in his inner world, the poet emphasizes poetry where ideas take center stage. Nevertheless, the lyricism of his early period is still evident. He now states that the purpose of poetry is "the search for Absolute Truth, that is, God." In his poetry collection titled “Çile” (Suffering), Necip Fazıl gives more space to mystical and metaphysical poems.

Anahtar Kelimeler

• Necip Fazıl Kısakürek
• Turkish Poetry
• Poetics
• Metaphysics
• Change

Etik Beyan

As this study is based on document analysis, ethics committee approval is not required.

Teşekkür

Thank you

Necip Fazıl Kısakürek’in Sanat Algısında Değişim Süreci

Öz

Bu makalede amaç, Necip Fazıl Kısakürek’in 1934 yılı öncesi ve sonrası sanat algısını ortaya koymaktır. Necip Fazıl Kısakürek, Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde mistik ve metafizik arayışları ile tanınan bir şairdir. Onun şiir anlayışı 1934 öncesi ile sonrasında önemli farklılıklar gösterir. Şairin ilk dönem şiirlerinde genel olarak bireysel temalara ağırlık verdiği görülür. Şair, bu bağlamda bireyin iç dünyasındaki karmaşayı, tedirginliği, öfkeyi ve huzursuzluğu dile getirir. Bu dönemde kaleme aldığı Örümcek Ağı (1925) ve Kaldırımlar (1928) adlı kitaplarında kişinin iç ve dış çatışmalarını ele alır. Bu şiirlerde ölüm, ölüm korkusu, endişe, öfke, iç sıkıntısı, şüphe tedirginlik vb. temalar ön plana çıkar. 1934 yılında Abdülkahim Arvasi ile tanışan Kısakürek, sanata ve hayata genel olarak mistik, metafizik ve dini açıdan yaklaşır. Ruh dünyasında büyük bir değişim geçiren şair, fikirlerin önde olduğu şiire ağırlık verir. Bununla beraber ilk dönemdeki lirizm yine de kendisini gösterir. O, artık şiirin amacının “Mutlak Hakikat’i yani Allah’ı arama işi olduğunu söyler. Necip Fazıl, Çile adlı şiir kitabında mistik ve metafizik konulu şiirlere daha çok yer verir.

Anahtar Kelimeler

• Necip Fazıl Kısakürek
• Türk Şiiri
• Poetika
• Metafizik
• Değişim

Etik Beyan

Bu çalışma doküman incelemesine dayalı olduğu için etik kurul onayı gerekmemektedir.

Teşekkür

Teşekkür ederim.

Kaynakça

1. Boynukalın, N. (2013). Argümantasyon yoluyla fikir iklimi oluşturma: Nazım Hikmet Ran ve Necip Fazıl Kısakürek örneği. [Yayımlanmış Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
2. Çelik, M. (2013). Necip Fazıl’a göre edebiyat ve devlet bağlamı. [Yayımlanmış Yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
3. Çetin, N. (2014). Necip Fazıl’ın Abdülhakim Arvâsî’yi tanıması ve tasavvufî düşünceleri. Turkish Studies, International Periodical For the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 9(11), 171-192.
4. Duran, B. (2005). Kısakürek’in siyasi fikirleri üzerine bir değerlendirme. Hece-Aylık Edebiyat Dergisi, 97(Necip Fazıl Kısakürek Özel Sayısı), 75-82. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.7455
5. Enginün, İ. (2009). Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı. Dergâh Yayınları.
6. Ertaş, M. (2008). Necip Fazıl, tenkitler, polemikler, kavgalar. Birey Yayıncılık.
7. Güdek, O. (2005). Necip Fazıl’ın “Visal” adlı şiiri. Edebiyat Otağı, 0(6), 1-12.
8. Güngör, B. (2015). Necip Fazıl Kısakürek’in “Muhasebe” adlı şiirinde yeniden doğuş arketipi. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 8(37), 153-159.

9. Hüküm, M. (2013). Necip Fazıl’ın “Çile” şiirinde “yüce” ve “trajik” üzerine bir tahlil denemesi. Asia Minor Studies, International Journal of Social Science, 1(1), 42-51.
10. Karabulut, M. (2019). Üslûpbilim (stilistik) ve Necip Fazıl Kısakürek’in şiirleri üzerinde stilistik bir inceleme. Akçağ Yayınları.
11. Karadeniz, A. (2005). Büyük Doğu’nun siyaset, toplum ve devlet tasarımı: İdeolocya Örgüsü. Hece-Aylık Edebiyat Dergisi (Necip Fazıl Kısakürek Özel Sayısı), 9(97), 16-22.
12. Karakoç, S. (2007). Edebiyat yazıları-I. Diriliş Yayınları.
13. Kılınç, N. (2006). Melankoli kavramı üzerine resim sel çözümlemeler. [Yayımlanmış Yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
14. Kısakürek, N. F. (1994). İman ve İslâm atlası. Büyük Doğu Yayınları.
15. Kısakürek, N. F. (1995). Çile. Büyük Doğu Yayınları.
16. Kısakürek, N. F. (1996). Çerçeve 4. Büyük Doğu Yayınları.
17. Kurt, İ. (2011). Çile’deki insan Necip Fazıl. Akçağ Yayınları.
18. Mahim, F. (2010). Necip Fazıl’da Allah-âlem-insan münasebeti. [Yayımlanmış Yüksek lisans tezi]. Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
19. Miyasoğlu, M. (2009). Necip Fazıl Kısakürek. Akçağ Yayınları.
20. Okay, M. O. (1991). Kültür ve edebiyatımızdan. Akçağ Yayınları.
21. Okay, M. O. (2011). Poetika dersleri. Dergâh Yayınları.
22. Özcan, T. (2014). Necip Fazıl Kısakürek şiirinin 1934 öncesi ve sonrası bileşenleri. Yeni Türk Edebiyatı Araştırmaları, 11, Ocak-Haziran. https://www.ytearastirmalari.com/Makaleler/0dcca903-f157-4ed5-a4adad733174c645.pdf (Erişim Tarihi: 07.02.2026).
23. Reyhanoğulları, G. (2018). Necip Fazıl Kısakürek’in poetikasını “şiirde anlam sorunu” bağlamında okumak: anlam’ın “ben” döngüsü. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Türkoloji Dergisi, 22(1), 155-183.
24. Saltık, E. (2015), Çile’den hareketle Necip Fazıl Kısakürek’in anlam dünyası. Erdem Dergisi, 0(68), 81-98. https://doi.org/10.32704/erdem.537422
25. Sarı, O. (2013). Necip Fazıl’ın “İdeolocya Örgüsü”nde sosyal politika. [Tam metin bildiri]. F. Tuna, E. Yılmaz, H. Yorulmaz (Ed.). 30 Necip Fazıl, Uluslararası Necip Fazıl Kısakürek Sempozyumu İçinde. 20-26 Mayıs 2013, Konya.
26. Sontag, S. (1991). Sanatçı: örnek bir çilekeş. Metis Yayınları.
27. Şahin, V. (2025). Necip Fazıl Kısakürek’in şiirlerinde öznenin mekânsal hafızası: oda/lar. F. Güzel, M. Aka (Ed.). Prof. Dr. Ahat Üstüner Armağanı İçinde (s. 433-446). Palet Yayınları.
28. Tanpınar, A. H. (1990). Edebiyat üzerine makaleler. Dergâh Yayınları.
29. Taşdelen, V. (2005). Necip Fazıl’ın çilesi, şiiri ve poetikası arasındaki ilişki üzerine. Hece Dergisi, 0(97), 214-222.
30. Yavuz, H. (2005). Edebiyat ve sanat üzerine yazılar. Yapı Kredi Yayınları.
31. Yıldırım, A. (2023). Necip Fazıl Kısakürek’in şiirlerinde dil ve üslûp. M. Durmuş, M. Karabulut (Ed.). Necip Fazıl Kısakürek İçinde (s. 9-16). Ihlamur Kitap, İdeal Kültür Yayıncılık.
32. Yiğitbaş, M. (2023). Çile’nin poetikasından Çile’nin şiirlerine. M. Durmuş, M. Karabulut (Ed.). Necip Fazıl Kısakürek İçinde (s. 176-186). Ihlamur Kitap, İdeal Kültür Yayıncılık.