Türk Modasında Motifin Evrimi: Kültürel Temsilin Çağdaş Moda Kumaşlarına Yansıması
Öz
Motif, Türk süsleme sanatının en temel görsel öğesi olarak tarih boyunca kültürel kimlik, estetik değer ve toplumsal belleğin taşıyıcısı olmuştur. Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan süreçte bitkisel, hayvansal, geometrik ve sembolik çeşitlilikleriyle farklı yüzeylerde uygulanmış; çini, taş işçiliği, ahşap oyma ve kalem işi gibi mimari süslemelerde, seramik, tezhip, ebru ve metal işçiliği gibi el sanatlarında geniş bir kullanım alanı bulmuştur. Bu görsel miras yalnızca süsleme amacıyla değil, aynı zamanda kimlik, inanç ve statü göstergesi olarak da işlev görmüştür. Motiflerin biçimsel ve tematik çeşitliliği, Türk süsleme sanatının teknik derinliğini ve kültürel sürekliliğini ortaya koymaktadır. Günümüzde ise bu miras çağdaş moda tasarımcıları tarafından yeniden yorumlanarak modern sahneye taşınmakta; kimlik ve belleğin görsel temsilini sürdürmektedir. Tasarımcılar, geleneksel motifleri çağdaş moda diliyle harmanlayarak onları yalnızca dekoratif bir unsur değil, kültürel hafıza ve kimliğin çağdaş temsil aracı olarak yeniden üretmektedir. Bu bağlamda Başak Cankeş, Aslı Filinta, Hakan Yıldırım ve Özgür Masur gibi Türk tasarımcıların koleksiyonları üzerinden motifin çağdaş moda kumaşlarında nasıl dönüştüğünü göstererek Türk modasında kültürel temsilin sürekliliği ve özgün estetik dilin nasıl ortaya konulduğunu örneklerle açıklanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
Kaynakça
- Akar, A. , & Keskiner, C. (1978). Türk süsleme sanatlarında desen ve motif. Tercüman Yayınları.
- Alem. (2021). Hakan Yıldırım Sonbahar/Kış 2021 koleksiyonu. https://www.alem.com.tr/foto-galeri/hakaan-yildirim-sonbaharkis-2021-koleksiyonu-1074468 (Erişim Tarihi: 20 Şubat 2026).
- Bashaques. (2017a). Hakkımızda. https://shop.bashaques.com/pages/hakkimizda (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2026).
- Bashaques. (2017b). Ballerinas hidden dream. https://www.bashaques.com/ballerinas-hidden-dream/ (Erişim Tarihi: 12 Ocak 2026).
- Begiç, H. N., & Doğan, D. (2024). Türk motiflerinin endüstriyel tasarımlarda yaşatılmasına dair bir çalışma: Aslı Filinta örneği. Folklor Akademi Dergisi, 4(1), 32–49.
- Çetiner, M. (2025). Modada Anadolu kültürel mirası ile kolektif fayda oluşturmak: Tasarımcı Aslı Filinta örneği. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 36, 767–794.
- Çınar, M. (2011). Osmanlı dönemi saray için dokunan altınlı ve gümüşlü kumaşlarda motif ve kompozisyon özellikleri. [Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi]. Marmara Üniversitesi.
- ELLE Online. (2021). FWI: Hakaan Yıldırım Sonbahar Kış ’21/22 koleksiyonu. https://www.elle.com.tr/moda/moda-haberleri/fwi-hakaan-yildirim-sonbahar-kis-2122-koleksiyonu (Erişim Tarihi: 16 Şubat 2026).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Güzel Sanatlar Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gül Güney Zincir
0000-0002-3187-7177
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2026
Gönderilme Tarihi
24 Nisan 2026
Kabul Tarihi
27 Eylül 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Sayı: 37
Asya Studies dergisinde yer alan eserler