Psikolojik Perspektifler Çerçevesinde Yönetim Düşüncesinin Yeniden Yorumlanması: Lillian Moller Gilbreth’in Modern Liderlik ve Eğitim Yönetimine Katkıları

Öz

Bu çalışma, Lillian Moller Gilbreth’in yönetim düşüncesine yaptığı katkıları psikolojik ve insan odaklı bir perspektiften yeniden yorumlamaktadır. Geleneksel bilimsel yönetim anlayışı verimlilik ve üretkenliğe odaklanırken, Gilbreth bu çerçeveyi örgütsel süreçlere psikolojik ve sosyal boyutları entegre ederek genişletmiştir. Bu çalışmada, nitel bir doküman analizi yaklaşımı kullanılarak Gilbreth’in katkıları incelenmekte ve bu katkıların çağdaş liderlik teorileri ile eğitim yönetimi açısından önemi değerlendirilmektedir. Bu çalışma, Gilbreth’in psikolojik yönetim yaklaşımını modern eğitim liderliği ve örgütsel uygulamalarla ilişkilendiren kavramsal bir çerçeve sunarak literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgular, onun fikirlerinin insan odaklı liderlik, çalışan refahı ve örgütsel verimliliğin anlaşılması açısından bir temel sağladığını ortaya koymaktadır. Çalışma ayrıca, Gilbreth’in yaklaşımının günümüz eğitim kurumlarında sürdürülebilir ve katılımcı yönetim uygulamalarının geliştirilmesi açısından oldukça ilgili olmaya devam ettiğini ileri sürmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Lillian Moller Gilbreth
• Yönetim Düşüncesi
• Liderlik
• Eğitim Yönetimi
• İnsan Odaklı Yönetim
• Örgütsel Davranış

Destekleyen Kurum

Bu çalışma herhangi bir kurum veya kuruluş tarafından desteklenmemiştir.

Etik Beyan

Bu çalışmada etik kurul izni gerektiren herhangi bir veri toplama yöntemi kullanılmamıştır. Çalışma, yalnızca doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş olup insan katılımcılardan veri toplanmamıştır. Tüm süreçlerde akademik etik ilkelere uyulmuştur.

Reinterpreting Management Thought Through Psychological Perspectives: The Contributions of Lillian Moller Gilbreth to Modern Leadership and Educational Management

Öz

This study reinterprets the contributions of Lillian Moller Gilbreth to management thought through a psychological and human-centered perspective. While traditional scientific management emphasized efficiency and productivity, Gilbreth expanded this framework by integrating psychological and social dimensions into organizational processes. Using a qualitative document analysis approach, this study examines Gilbreth’s contributions and evaluates their relevance to contemporary leadership theories and educational management. This study contributes to the literature by offering a conceptual framework that connects Gilbreth’s psychological management approach with modern educational leadership and organizational practices. The findings highlight that her ideas provide a foundation for understanding human-centered leadership, employee well-being, and organizational efficiency in educational settings. The study also suggests that Gilbreth’s perspective remains highly relevant for developing sustainable and participatory management practices in contemporary educational institutions.

Anahtar Kelimeler

• Lillian Moller Gilbreth
• Management Thought
• Leadership
• Educational Management
• Human-Centered Leadership
• Organizational Behavior

Destekleyen Kurum

This study was not supported by any institution or organization.

Etik Beyan

This study does not involve any data collection requiring ethical approval. The research was conducted using document analysis and does not include human participants. All procedures were carried out in accordance with academic ethical principles.

Kaynakça

1. Arslanoğlu, Ö. (2017). Next generation education buildings for Turkey and preparing physical structure of schools for silent school policy. Harran Education Journal, 2(2), 1–17. https://doi.org/10.22596/2017.0202.1.17
2. Baumgart, A., & Neuhauser, D. (2009). Frank and Lillian Gilbreth: Scientific management in the operating room. Quality and Safety in Health Care, 18, 413.
3. Dinis-Carvalho, J., & Fernandes, S. (2016). Students’ role in the implementation of a lean teaching and learning model. Proceedings of the PAEE/ALE 2016, 284–293.
4. Dreer, B. (2023). On the outcomes of teacher wellbeing: A systematic review of research. Frontiers in Psychology, 14, 1205179. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1205179
5. Ekinci, N. (2019). Klasik, neoklasik teori, sistem ve durumsallık yaklaşımları ile bunların karşılaştırılması ve toplam kalite yönetimi içerisindeki yerlerinin değerlendirilmesi. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi (ASEAD), 6(11), 16–38.
6. Emiliani, B., & Gilbreth, L. M. (2019). Eliminating waste in teaching: Timeless lessons for improving teaching and training. Cubic, LLC.
7. Emiliani, M. L. (2015). Engaging faculty in lean teaching. International Journal of Lean Six Sigma, 6(1). https://doi.org/10.1108/IJLSS-06-2014-0015
8. Gibson, J. W., Clayton, R. W., Deem, J., Einstein, J. E., & Henry, E. L. (2015). Viewing the work of Lillian M. Gilbreth through the lens of critical biography. Journal of Management History, 21(3), 288–308.

9. Gibson, J. W., & Deem, J. (2016). Leadership lessons from the past: Examining the work of Mary Parker Follett and Lillian Gilbreth. International Leadership Journal, 8(1), 3–26.
10. Gilbreth, F. B., & Gilbreth, L. M. (1916). Fatigue study. Sturgis & Walton. https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hb16nu
11. Gilbreth, F. B. (1909). Bricklaying system. The M.C. Clark Publishing Co.
12. Gilbreth, L. M. (1914). The psychology of management: The function of the mind in determining, teaching and installing methods of least waste. Sturgis & Walton. https://www.gutenberg.org/files/16256/16256-h/16256-h.htm
13. Graham, L. D. (1994). Critical biography without subjects and objects: An encounter with Dr. Lillian Moller Gilbreth. The Sociological Quarterly, 35(4), 621–643.
14. Graham, L. D. (2000). Lillian Gilbreth and the mental revolution at Macy’s, 1925–1928. Journal of Management History, 6(7), 285–305.
15. Graham, L. D. (2013). Lillian Gilbreth’s psychologically enriched scientific management of women consumers. Journal of Historical Research in Marketing, 5(3), 351–369.
16. Greenwood, R. G., Greenwood, R. A., & Severance, J. A. (1978). Lillian M. Gilbreth, first lady of management. Academy of Management Proceedings, 1(1), 2–6.
17. Grissom, J. A., Egalite, A. J., & Lindsay, C. A. (2021). How principals affect students and schools: A systematic synthesis of two decades of research. The Wallace Foundation. https://doi.org/10.59656/el-sb1065.001
18. Leithwood, K. (2021). A review of evidence about equitable school leadership. Education Sciences, 11(8), 377. https://doi.org/10.3390/educsci11080377
19. Martínez Sanahuja, S. (2020). Towards lean teaching: Non-value-added issues in education. Education Sciences. https://doi.org/10.3390/educsci10060160
20. Navaro Yaşın, Y. (2000). “Evde Taylorizm”: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında ev işinin rasyonelleşmesi (1928–40). Toplum ve Bilim, 0(84), 51–74.
21. Northouse, P. G. (2004). Leadership: Theory and practice, (3rd ed.). Sage.
22. Nyland, C., & Rix, M. (2000). Mary van Kleeck, Lillian Gilbreth and the women’s bureau study of gendered labor law. Journal of Management History, 6(7), 306–322.
23. Price, B. (1992). Frank and Lillian Gilbreth and the motion study controversy, 1907–1930. D. Nelson (Ed.). In A mental revolution: Scientific management since Taylor (pp. 58–76). Ohio State University Press.
24. Sıtaru, P. D. (2012). Lillian Möller Gilbreth: Mother of modern management. Revista de Management şi Inginerie Economică, 11(4), 235–239.
25. Womack, J. P., & Jones, D. T. (1996). Beyond Toyota: How to root out waste and pursue perfection. Harvard Business Review, 74(5), 140–158.
26. Tılfarlıoğlu, F. Y. (2017). A new method in education: Lean. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 12(6), 811–826.
27. Zimmerman, W. J. (1991). Kaizen: The search for quality. The Journal of Continuing Higher Education, 39(3), 7–10.