THE PLACE OF DISABILITIES IN THE TURKISH SOCIAL SECURITY SYSTEM

Öz

Everyone has a social environment that is born from social life. Persons work life is also included in this social environment. In case of an accident in business life, it becomes a disability to become disabled. In this context, it would not be wrong to say that everyone is a disabled candidate.

Increasing growth in our country has brought mobility to the business world. In this context, increasing occupational accidents and occupational diseases make people unable to work. Everyone has the right to social security in our Constitution. The social security of the insured who are covered by our state is provided by state support. Many of the state-sponsored assistance to disabled people is provided by Social Service institutions as a non-contributory system. In addition, the rights provided by the premium system should be known. Short-term work accidents, occupational disease, such as; and social security is ensured with insurance, which is defined as long term, such as invalidity and death. The aim of this study is to raise awareness in the society with the mentioned insurances and rights provided to disabled individuals.

In this study, the concept of disability is discussed extensively and various definitions are given. place was given to the disabled in the world and Turkey. In addition, the premium services given to people with disabilities are briefly mentioned. On the other hand, the help and discounts provided to the disabled in public and private sectors are briefly explained.

Anahtar Kelimeler

• Disabled,Disability,Disability Concept,Social Security,Insurance

ENGELLİLERİN TÜRK SOSYAL GÜVENLİK SİSTEMİNDEKİ YERİ

Öz

Herkesin toplumsal yaşamaktan doğan bir sosyal çevresi bulunmaktadır. Kişiler iş yaşamı da bu sosyal çevreye dahildir. İş yaşamında gerçekleşen bir kaza sonucunda iş göremez duruma düşmesi kişinin engelli hale gelmesi olarak nitelendirilir. Bu bağlamda herkesin bir engelli adayı olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.

Ülkemizde günden güne artan büyüme iş dünyasına da hareketlilik getirmiştir. Bu bağlamda artan iş kazaları ve meslek hastalıkları, kişileri iş göremez duruma düşürmektedir. Anayasamızda herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğu belirtilmiştir. Devletimiz tarafından sigorta kapsamına alınan sigortalıların sosyal güvencesi yine devlet desteği ile sağlanmaktadır. Engelli bireylere Devlet destekli olarak yapılan yardımların birçoğu primsiz sistem olarak Sosyal Hizmet kurumları tarafından sağlanmaktadır. Bunun yanında primli sistemden sağlanan hakların da bilinmesi gerekmektedir. İş kazası, meslek hastalığı gibi kısa vadeli olarak nitelendirilen; malullük, ölüm gibi uzun vadeli olarak nitelendirilen sigortalılık ile kişilerin sosyal güvenliği sağlanmaktadır. Bahsedilen sigortalılıklar ile engelli bireylere sağlanan hakların anlatıldığı bu çalışma ile toplumda farkındalık yaratılması amaçlanmıştır.

Bu çalışmada engellilik kavramı kapsamlı bir şekilde ele alınarak çeşitli tanımlara yer verilmiştir. Dünya ve Türkiye’de engellilik durumlarına değinilerek sosyal güvenlik sistemi ile engelli bireylere sağlanan haklar anlatılmış.  Bunun yanında engelliler için sağlanan primsiz hizmet yardımlarına kısaca değinilmiştir. Diğer taraftan kamu ve özel sektörde engellilere sağlanan yardım ve indirimler kısaca aktarılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• engelli,engellilik,özürlü kavramı,sosyal güvenlik,sigorta

Kaynakça

1. • 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 18. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5378 Sayılı Engelliler Hakkında Kanun: Madde 3. RG Sayı 25868, 7.7.2005 • 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 14. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 19. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 19. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 25: 1 ve 2. Fıkra. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 26: 1.fıkra: (a),(b) ve (c) bentleri. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 27: 1.ve 2.fıkra: (a),(b) ve (c) bentleri. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 28: 2. Fıkra: (a) ve (b) bentleri. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 28: 5. Fıkra. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 28: 5.Fıkra. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 29: 3 ve 4. Fıkra. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 3: 29. Fıkra. RG Sayı 26200, 16.6.2006• 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: Madde 34. RG Sayı 26200, 16.6.2006• Arıcı, Kadir. (2015). Türk Sosyal Güvenlik Hukuku. Ankara: Gazi Kitapevi.• BİANET. (2018, 11 14). Haber Sayfası. BİANET-Bağımsız İletişim Ağı: http://m.bianet.org/bianet/saglik/26957-sakat-kisilerin-haklari-beyannamesi adresinden alındı• Engelli ve Yaşlı Hizmetler Genel Müdürlüğü. (2018). İstatistik Bülteni. Ankara: Aile, Çalışma Ve Sosyal Hizmetler BakanlığI.• Engelliler İçin Sağlanan Maddi ve Sosyal Yardımlar. (2018, 10 19). 10 19, 2018 tarihinde Türkiye Down Sendromu Derneği: https://www.downturkiye.org/engelliler-icin-saglanan-maddi-ve-sosyal-yardimlar adresinden alındı• Engelliler İçin Sağlanan Maddi ve Sosyal Yardımlar. (2018, 10 19). Türkiye Down Sendromu Derneği. adresinden alındı• EtimolojiTürkçe. (2018, 11 4). Özür Kelime Kökeni. 11 4, 2018 tarihinde Etimoloji Türkçe: https://www.etimolojiturkce.com/kelime/%C3%B6z%C3%BCr adresinden alındı• Güneş, Ferit. (2018, 11 6). İşitme Engelli Bireylerin Tanımı ve Özellikleri. T.C. Millî Eğitim Bakanlığı İstanbul Fatih Mimar Sinan İşitme Engelliler Ortaokulu: -(erişim 06.11.2018)http://mimarsinanisitmeengelliler.meb.k12.tr/icerikler/isitme-engelli-bireylerin-tanimi-ve-ozellikleri_2951619.html adresinden alındı• İştar Işıklı, Emel. (2018). Kendi anlatımlarıyla Engellilerin Sorunları ve Çözüm Önerileri. Ankara: Akademisyen Kitabevi.• Şen, Mustafa. (2017). Çalışma Yaşamında Engelliler, Çalışma Yaşamında Özel Gruplar (s. -). Bursa: Ekin Yayınevi.• Özel Niyazi Ersoy Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi. (2018, 11 6). Zihinsel Engelliliğin Tanımı. Özel Niyazi Ersoy Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi: http://www.zihinselengellilervakfı.org/zengeltanimi.html adresinden alındı• Öztürk, Mustafa. (2011). Türkiye’de Engelli Gerçeği. İstanbul: MÜİSAD Cep Kitapları:30-I .• Rehabilitasyon.com. (2018, 11 6). Konuşma Engelli. Rehabilitasyon.com: https://www.rehabilitasyon.com/hastaliklar/detay/Konusma_Engeli adresinden alındı• Seyyar, A. (2015). Dünyada ve Türkiye’de Engelli Dostu Sosyal Politikalar. İstanbul: Rağbet Yayınları.• SGK Rehberi. (2018, 10 20). Türkiye’de ki Engellilere İlişkin En Detay Bilgiler. 10 20, 2018 tarihinde SGK Rehberi: http://www.sgkrehberi.com/haber/11037/türkiye_deki_engellilere_iliskin_en_detay_bilgiler.html adresinden alındı• T.C. Anayasası: RG Sayı 17863, 9.11.1982• TÜİK. (2011).• Ünal, C. (2012). Özürlülerin Sosyal Güvenlik Hakları. İstanbul: Beta Yayınları.• WHO. (2011). Dünya Engellik Raporu.