COMPARATIVE ANALYSIS AND APPLICATION OF INTERNATIONAL TRADE TRANSACTIONS UNDER BOBI-FRS, TMS / TFRS AND VUK

Öz

 International trade can be defined as the exchange of goods and services between countries in general. The volume of international trade is increasing day by day. The countries that are parties to international trade, on the other hand, of these commercial transactions; It desires to be recorded and followed up accurately, comprehensibly and in accordance with the international system. Recording, evaluating, reporting and interpreting international business transactions in a single format will only be possible with the implementation of international accounting standards in all countries. In our country, especially in the last decade, with the establishment of the Public Oversight, Accounting and Auditing Standards Authority, a serious progress has been made in this direction and the studies on this issue are continuing by the institution. In this study, TMS / 2 Inventories Standard published under the name of BOBI-FRS 6 Inventories section and Turkey Accounting Standards, published under the name of Large and Medium-Sized Enterprises, BOBI-FRS 20 Foreign Currency Translation Transactions and TMS / 21 Standard on the Effects of Currency Changes, which are frequently used in international trade transactions. The similarities and differences of these sections and standards are explained by comparing the regulations on themselves and with the Tax Procedure Laws, summarized with the help of tables and shown with practice using various examples. The study will provide significant benefits to its users in international accounting transactions within the scope of the research, in terms of better understanding of international accounting transactions and making the success of enterprises measurable by preparing comparable financial reporting.

Anahtar Kelimeler

• International Trade
• BOBİ-FRS
• TMS
• Tax Procedure Law
• Inventories
• Foreign Currency

ULUSLARARASI TİCARET İŞLEMLERİNİN BOBİ-FRS, TMS/TFRS İLE VUK KAPSAMINDA KARŞILAŞTIRMALI OLARAK İNCELEME VE UYGULAMASI

Öz

Uluslararası ticaret, genel anlamda ülkeler arasında mal ve hizmetin el değiştirmesi şeklinde tanımlanabilir. Uluslararası ticaretin hacmi her geçen gün artış göstermektedir. Uluslararası ticaretin tarafları olan ülkeler ise yapılan bu ticari işlemlerin; doğru, anlaşılabilir ve uluslararası sisteme uygun bir şekilde kaydedilmesini ve takip edilmesini arzulamaktadır. Uluslararası ticari işlemlerin tek bir formatta kaydedilip değerlendirilmesi, raporlanması ve ortak bir şekilde yorumlanması ancak uluslararası muhasebe standartlarının tüm ülkeler nezdinde uygulanması ile mümkün hale gelecektir. Ülkemiz özellikle son on yılda Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu (KGK)’nun da kurulması ile bu yolda ciddi manada yol alınmış olup bu hususta çalışmalara da kurumca devam edilmektedir. Bu çalışmada, uluslararası ticaret işlemlerinde sıklıkla kullanılan Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (BOBİ) adıyla yayınlanan BOBİ-FRS 6 Stoklar bölümü ve Türkiye Muhasebe Standartları (TMS) adıyla yayınlanan TMS/2 Stoklar Standardı, BOBİ-FRS 20 Yabancı Para Çevrim İşlemleri ve TMS/21 Kur Değişiminin Etkileri Standardı hakkındaki düzenlemeler kendi içlerinde ve Vergi Usul Kanunu (VUK) düzenlemeleri ile kıyaslanarak bu bölüm ve standartların birbirleri ile benzerlikleri, farklılıkları açıklanmış, tablolar yardımı ile özetlenmiş ve çeşitli örnekler kullanılarak da uygulama ile gösterilmiştir. Çalışma ile araştırma kapsamındaki uluslararası muhasebe işlemlerinde kullanıcılarına uluslararası muhasebe işlemlerinin daha iyi anlaşılması, karşılaştırılabilir finansal raporlama hazırlanması suretiyle işletmelerin başarı durumlarının ölçülebilir hale getirilmesi hususunda önemli faydalar sağlayacaktır. 

Anahtar Kelimeler

• Uluslararası Ticaret
• BOBİ-FRS
• TMS
• Vergi Usul Kanunu
• Stoklar
• Yabancı Para

Kaynakça

1. Abdioğlu, H.; Yumuşak S. ve Uyar E. (2014). Vergi Usul Kanunu ve Türkiye Muhasebe Standartlarına Göre Amortisman Konusunun İncelenmesi ve Örnek Uygulamalar. Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 12(23), 364-397.
2. Akçay, S. ve Uysal, M. (2019). Dış Ticaret İşlemlerinin Tms ile İlişkisinin Vergi Usul Kanunu Çerçevesinde Değerlendirilmesi. Busıness & Management Studies: An International Journal 7(1), 257-279.
3. Alataş, A. ve Kılıç, İ. (2018). Özet Tablolar İle BOBİ FRS ve TMS/TFRS Arasındaki Farkların Karşılaştırılması. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 6(64), 453-478.
4. Ayluçtarhan, A. ve Kaya, S. (2018). Vergi ve Gümrük Mevzuatı Dahil Dış Ticaret Muhasebesi. İstanbul: İSMMMO Yayınları.
5. Dayıoğlu, M. K. ve Dursun, G. D. (2020). BOBİ FRS Stoklar Standardının TMS 2 ve VUK Stoklar Maddelerine Göre Karşılaştırılması. Pamukkale İşletme Araştırmaları Dergisi, 7(2), 159-179.
6. Ergi, Ş. ve Güleç, Ö. F. (2019). Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı (Bobi FRS) ile İlgili Muhasebe Eğitimcileri ve Uygulayıcılarına Yönelik Bir Araştırma. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(2), 377-399.
7. Günaydın, E. ve Atlay Işık, D. (2017). Uluslararası Ticaret İşlemlerinde Karşılaşılan Hizmet Hatalarının Belirlenmesi: Nitel Bir Araştırma. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, ICMEB17 Özel Sayısı, 13(13), 241-250.
8. Görgün, M. G. ve Adıgüzel, S. (2020). Dış Ticaret İşlemleri. Ankara: Nobel Yayıncılık.

9. Karacan, S.; Çiftçioğlu, ve S. ve Kutlu, T. (2018). TMS–BOBİ FRS–VUK Kapsamında Kur Farklarının Değerlendirilmesinin Karşılaştırılması. Uluslararası Turizm, İşletme, Ekonomi Dergisi, 2(1), 1-10.
10. Kökeş, E. (2014). Türkı̇ye Muhasebe Standartları Çerçevesı̇nde Dış Tı̇caret İşlemlerı̇nı̇n Muhasebeleştı̇rı̇lmesı̇ ve Örnek Uygulamalar, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), (Danışman: Prof. Dr. Targan Ünal), İstanbul: Okan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
11. Marşap, B. ve Barışçı, A. (2014). TMS-2 Stoklar Standardına Göre Dönüştürme Maliyetlerinin Ürün Maliyetlerine Etkisi. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 1(1), 1-16.
12. Özkan, Ş. (2021). Türkiye Muhasebe Standartları Çerçevesinde İthalat İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi. Gümrük ve Ticaret Dergisi, 8(23), 44-65.
13. Özulucan, A. ve Temel, E. (2020). Vergi Usul Kanunu ve Türkiye Muhasebe Standardı-2 Çerçevesinde Stokların İncelenmesi ve Finansal Raporlama Standartlarına Uygun Hesap Planı Taslağı'na Göre Muhasebe Uygulamaları. Muhasebe ve Vergi Uygulamaları Dergisi, 13(3), 911-947.
14. Sabuncu, B. (2018). Büyük ve Orta Boy İşletmeler İçin Finansal Raporlama Standardı ve Tekdüzen Muhasebe Sistemi Açısından Hasılatın Ölçüm ve Muhasebeleştirilmesinin İncelenmesi. Muhasebe Bilim Dünyası Dergisi, 20(4), 738-760.
15. Selvi, T. ve Ercan, M. (2018). BOBİ FRS Kapsamında “Stoklar”. Muhasebe Enstitüsü Dergisi, 16(59), 47-57.
16. Yılmaz, E. ve Teker, S. (2020). Dış Ticaret İşlemlerinin Muhasebeleştirilmesi: Tms-2 Stoklar, Tms-21 Kur Değişiminin Etkileri Standartları ve Vuk ile Karşılaştırılması. Press Academia Procedia, 11(1),132-137.
17. Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler, BOBİ-FRS Bölüm 6 Stoklar, (BOBİ-FRS).
18. Büyük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler, BOBİ-FRS Bölüm 20 Yabancı Para Çevrim İşlemleri, (BOBİ-FRS).
19. Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 2 Stoklar, (TMS).
20. Türkiye Muhasebe Standartları, TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri, (TMS).
21. Vergi Usul Kanunu, (VUK).