Nahcıvan Mümine Hatun Kümbeti Tavanında Bulunan Madalyonlar

Öz

İslam öncesi Türk sanatında görülen düşünce, anlayış ve zevk İslam sonrasında da tezahür etmiştir. Bu anlayışın yansımalarını, Türklerin hakim olduğu ve yaşadığı bütün coğrafyalarda görmek mümkündür. Türk İslam sanatında da özellikle dini mimaride; iç ve dış süslemelerde tarih boyunca bir devamlılık görülmektedir. Türk-İslam düşünce anlayışının gerek mimaride, gerekse süslemelerde kendini göstermesi devamlılığında ifadesidir. Orta Asya’dan Anadoluya ve Balkanlara kadar olan alanda yayılmış örnekler arasında önemli bir yere sahiptir Nahcıvan mimarisi ve süslemeleri. Orta Asya’dan Anadoluya geçişte önemli bir rol üslenenen Nahcivan mimarisinin en iyi örneklerinden biri şüphesiz, Mümine Hatun kümbetidir. İncelediğimiz Mümine Hatun Kümbetinin iç tavanında yer alan madalyonlar, kozmik ve süsleme açısından kendinden sonra yapılan Türk İslam eserleri üzerinde etki etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Türk Sanatı
• Nahcivan
• Mümine Hatun Kümbeti
• madalyonlar
• süslemeler

Medallions Found on the Ceiling of the Nakhchivan Mumine Hatun Cupola

Öz

The thought, understanding and pleasure seen in pre-Islamic Turkish art also manifested itself after Islam. It is possible to see the reflections of this understanding in all geographies where Turks dominate and live. In Turkish-Islamic art, especially in religious architecture; There is a continuity in the interior and exterior decorations throughout history. It is an expression of the continuity of the Turkish-Islamic understanding of thought, both in architecture and decorations. Nakhchivan architecture and decorations have an important place among the examples spread in the area from Central Asia to Anatolia and the Balkans. Undoubtedly, one of the best examples of Nakhchivan architecture, which played an important role in the transition from Central Asia to Anatolia, is the Mumine Hatun cupola. The medallions on the inner ceiling of the Mümine Hatun Vault, which we examined, had an impact on the Turkish-Islamic works made after them in terms of cosmic and ornamentation.

Anahtar Kelimeler

• Turkish Art
• Nakhchivan
• Mumine Hatun Cupola
• Medallions
• Decorations

Kaynakça

1. Aslanapa, O. (1984). Türk Sanatı, Remzi Kitabevi.
2. ………, (1996). Türk Cumhuriyetleri Mimarlık Abideleri, Türksoy Yayınları.
3. Bacinski, N. M. (1949). Antiseimika V. Arhitekturaih Pamrtnikah Srednei Azii M.L.
4. Bağırzade, T. (1960). Ob Osobennostrk vnutreacgo postro enip mavzolei Mömine Hatun, Bakü.
5. Berkli, Y. (2011). Türk Sanatında Avrasya Üslubunun Evreleri, Atatürk Üniversite Yayınları.
6. Eleskerzade, A. A. (1979). Azerbaycan Mimarisi, Bakü.
7. Jukovski, A. V. (1984). Razvalını starı Merva, Materiali Po Arkeologi Rosii.
8. Salamzade, A. V.-Mamedzade, K. M. (1985).“Azerbaycan’ın Nahcıvan Mektebi” ELM, Bakü.

9. ..…….., (1979). “Aras Boyu Abideleri” ELM, Bakü.
10. Töre Dergisi İlmi Heyeti, Türk Ellerinden Azerbaycan, Töre Dergisi Ek Hizmeti Türk Dünyası Ansiklopedisi, 1981.
11. Yetkin, S. K. (1970). Türk Mimarisi, Bilgi Yayınevi.