Derleme

Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar

Cilt: 5 Sayı: 2 28 Kasım 2025
PDF İndir
EN TR

Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar

Öz

Yara iyileşmesi; hemostaz, inflamasyon, proliferasyon ve yeniden şekillenme evrelerinden oluşan kompleks bir biyolojik süreçtir. Bu süreçte enfeksiyon kontrolü, nem dengesinin sağlanması ve uygun iyileşme ortamının oluşturulması temel gereklilikler arasındadır. Geleneksel pansuman materyalleri (gazlı bez, pamuk vb.), yalnızca mekanik koruma sağlamakta ancak nemli ortam oluşturamadıkları için sınırlı etkiye sahiptir. Bu derlemede, yara örtülerinin tarihsel gelişimi, sınıflandırılması, biyolojik ve antibakteriyel özellikleri, klinik uygulamaları ve güncel gelişmeleri ele alındı. Literatür taraması sonucunda hidrokolloid, hidrojel, köpük ve alginat bazlı örtülerin özellikle kronik ve eksudalı yaraların tedavisinde etkili olduğu; gümüş ve kitosan katkılı örtülerin ise antibakteriyel etkinlik sağladığı görüldü. Ayrıca nanoteknoloji tabanlı ve akıllı biyosensörlerle entegre edilmiş yara örtülerinin, yara mikroçevresini izleyerek kişiselleştirilmiş tedaviye olanak sunduğu ve doku mühendisliği uygulamalarıyla birlikte gelecekte klinik pratiğe yön verecek potansiyele sahip olduğu tespit edildi. Literatür incelemeleri, günümüzde yara örtülerinin, yalnızca pasif bir bariyer olmaktan çıkmış olduğu; hücresel proliferasyonu destekleyen, enfeksiyonu önleyen ve gerektiğinde aktif tedavi sunabilen biyomedikal materyaller haline geldiğini göstermektedir. Bu gelişmeler, özellikle kronik ve zor iyileşen yaraların yönetiminde klinisyenlere yeni tedavi olanakları sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

Etik kurul onayı gerekmemektedir.

Kaynakça

  1. 1. Winter GD. Formation of the scab and the rate of epithelization of superficial wounds in the skin of the young domestic pig. Nature. 1962;193(4812):293–294.
  2. 2. Thomas S. Wound management and dressings. J Wound Care. 1990;2(1):45–50.
  3. 3. Boateng JS, Matthews KH, Stevens HN, Eccleston GM. Wound healing dressings and drug delivery systems: a review. J Pharm Sci. 2008;97(8):2892–2923.
  4. 4. Jones V, Grey JE, Harding KG. Wound dressings. BMJ. 2006;332(7544):777–780.
  5. 5. Thomas S. Hydrocolloid dressings in the management of acute wounds: a review of the literature. Int Wound J. 2008; 5(5):602-613.
  6. 6. Dumville JC, O’Meara S, Deshpande S, Speak K. Hydrogel dressings for healing diabetic foot ulcers. Cochrane Database Syst Rev. 2013;(7):CD009101.
  7. 7. Stephen-Haynes J, Callaghan R, Vibaux A, Johnson P, Carty N. Clinical evaluation of a thin absorbent skin adhesive dressing for wound management. J Wound Care, 2014;23(11):532-536.
  8. 8. Zhang S, Ren C, Wang C, Han R, Xie S. Effects of hydrocolloids and oleogel on techno-functional properties of dairy foods. Food Chem. X. 2024;21:101215.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Tıbbi ve Biyomoleküler Kimya (Diğer)

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

28 Kasım 2025

Gönderilme Tarihi

22 Eylül 2025

Kabul Tarihi

3 Kasım 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Şeker, G., & Davarcı, D. (2025). Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar. Ata-Kimya Dergisi, 5(2), 61-67. https://doi.org/10.62425/atakim.1788843
AMA
1.Şeker G, Davarcı D. Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar. J Ata-Chem. 2025;5(2):61-67. doi:10.62425/atakim.1788843
Chicago
Şeker, Gamze, ve Derya Davarcı. 2025. “Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar”. Ata-Kimya Dergisi 5 (2): 61-67. https://doi.org/10.62425/atakim.1788843.
EndNote
Şeker G, Davarcı D (01 Kasım 2025) Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar. Ata-Kimya Dergisi 5 2 61–67.
IEEE
[1]G. Şeker ve D. Davarcı, “Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar”, J Ata-Chem, c. 5, sy 2, ss. 61–67, Kas. 2025, doi: 10.62425/atakim.1788843.
ISNAD
Şeker, Gamze - Davarcı, Derya. “Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar”. Ata-Kimya Dergisi 5/2 (01 Kasım 2025): 61-67. https://doi.org/10.62425/atakim.1788843.
JAMA
1.Şeker G, Davarcı D. Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar. J Ata-Chem. 2025;5:61–67.
MLA
Şeker, Gamze, ve Derya Davarcı. “Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar”. Ata-Kimya Dergisi, c. 5, sy 2, Kasım 2025, ss. 61-67, doi:10.62425/atakim.1788843.
Vancouver
1.Gamze Şeker, Derya Davarcı. Yara Örtüleri, Klinik Uygulamaları ve Güncel Yaklaşımlar. J Ata-Chem. 01 Kasım 2025;5(2):61-7. doi:10.62425/atakim.1788843

Content of this journal is licensed under a Creative Commons Attribution NonCommercial 4.0 International License

30724