EVALUATION OF PROFESSIONAL STATE OF THE DENTISTS AND NURSES AT FACULTY OF DENTISTRY IN ATATÜRK UNIVERSITY, PART II: BURNOUT

Öz

-

Anahtar Kelimeler

• -

ATATÜRK ÜNİVERSİTESİ DİŞ HEKİMLİĞİ FAKÜLTESİNDE ÇALIŞAN DİŞ HEKİMLERİ VE HEMŞİRELERİNİN MESLEKİ DURUM DEĞERLENDİRMESİ,BÖLÜM II: TÜKENMİŞLİK

Öz

Çalýþma ortamýndaki sorunlar ve meslekikaygýlarla geliþen psikoloji olarak tükenmiþlik,prodüktiviteyi engelleyen ve günümüzde çok sýk rastlanýlan bireysel bir sorundur. Bu araþtýrma, AtatürkÜniversitesi Diþ Hekimliði Fakültesinde çalýþan,akademik diþ hekimleri ve görevli hemþirelerin tükenmiþlik düzeylerini belirlemeyi amaçlamaktadýr.Araþtýrmaya 102 akademik personel diþ hekimi ve 15 hemþire olmak üzere toplam 117 gönüllü katýlmýþtýr. Araþtýrma 15-26 Kasým 2004 tarihleri arasýnda, bir anket formu uygulanarak, gerçekleþtirilmiþtir.Tükenmiþlik düzeyleri Maslach Tükenmiþlik Ölçeði(MBI) Türkçe versiyonu kullanýlarak ölçülmüþtür.Araþtýrma sonuçlarý, akademik diþ hekimlerinin %50.2'sinin yüksek düzeyde duygusal tükenme(EE), %17.8'nin yüksek düzeyde duyarsýzlaþma (D) ve%59.9'da düþük kiþisel baþarý (PA) duygusu yaþadýðýný, hemþirelerin %33.4'nün yüksek duygusaltükenme (EE) ve %80'ninin düþük kiþisel baþarý (PA)duygusu yaþadýðýný göstermiþtir.Akademik kariyer, meslekte geçen yýllar vediþ hekimlerinin yaþlarý artýkça tükenmiþlik düzeyleriazalmaktadýr. Tükenmiþlik düzeyi açýsýndan en kötüdurumda olan grup doktora öðrencileridir. Hemþirelerise çalýþma arkadaþlarýna oranla daha az kiþisel baþarýduygusu yaþamakta, buna karþýn doçent ve yardýmcýdoçent diþ hekimlerine oranla daha az tükenmiþ görünmektedirler

Anahtar Kelimeler

• Tükenmiþlik, Maslach

Kaynakça

1. Maslach C. Jackson SE. The measurement of expe- rienced burnout. Journal of Occupational Behavior 1981; 2: 99-113.
2. Freudenberger HJ. Staff burn-out. Journal of Social Issues 1974; 30(1): 159-165.
3. Lee RT, Ashforth BE. On the meaning of Maslach's three dimensions of burnout. J Appl Psycol 1990; 75: 743-50.
4. Gorter RC, Albrecht G, Hoogstraten J, Eijkman MA Professional burnout among Dutch dentists Community Dent Oral Epidemiol 1999; 27(2): 109-16
5. Shelly JJ, Wong M, Rackcliffe Are Texas dentists burned out? J Tex Dent J 1989; 106(12): 9-14.
6. Osborne D, Croucher R Levels of burnout in gener- al dental practitioners in the south-east of England.Br Dent J Br Dent J 1995; 178(2): 52.
7. Shelley JJ, Wong M. Prevalence of burnout among military dentists. Mil Med 1991 Mar; 156(3): 113- 8.
8. Brake H, Hoogstraten J. Gender differences in burnout among Dutch dentists. Community Dent Oral Epidemiol 2003; 31: 321-7.

9. Myers HL, Myers LB. 'It's difficult being a dentist': stress and health in the general dental practitioner. Br Dent J 2004; 24: 197(2): 89-93.
10. Gorter RC, Albrecht G, Hoogstraten J, Eijkman MA. Work place characteristics, work stress and burnout among Dutch dentists. Eur J Oral Sci. 1998; 106(6): 999-1005.
11. Gorter RC, Eijkman MAJ, Hoogstraten J. Burnout and health among Dutch dentists. Eur J Oral Sci 2000; 108: 261-267.
12. Ergin C. Maslach Tükenmiþlik Ölçeðinin Türkiye saðlýk personeli normlarý. 1996; 4(1): 28-34.
13. Çam O, Baysal A. Psikiyatrist ve psikologlarda tükenmiþlik sendromu. Ege Üniversitesi Hemþirelik Yüksek Okulu Dergisi 1997; 13(1-3): 59-74.
14. Çam O. Eðitimci (Akademisyen) hemþireler ve hizmet alanýnda çalýþan hemþirelerin, emosyonel tükenme, duyarsýzlaþma ve kiþisel baþarý ile ilgili duygularý yaþama sýklýklarý. Ege Üniversitesi Hemþirelik Yüksek Okulu Dergisi 1995; 11(2): 1- 14.
15. Oehler JM, Davidson MG Job stress and burnout in acute and non-acute pediatric nurses Am J Crit Care. 1992 Sep; 1(2): 81-90.
16. Çam O. Eðitimci (Akademisyen) Hemþirelerde tükenmiþlik ve iliþkili deðiþkenlerin araþtýrýlmasý. Ege Üniversitesi Hemþirelik Yüksekokulu Dergisi 1996; 12(1): 9-20.
17. Kilfedder CJ, Power KG, Wells TJ. Burnout in psychiatric nursing. J Adv Nurs 2001; 34(3): 383- 96.
18. Coffey M, Coleman M. The relationship between support and stress in forensic community mental health nursing. Journal of Advanced Nursing 2001; 34(3): 397-407.
19. Payne N. Occupational stressors and coping as determinants of burnout in female hospice nurses. Journal of Advanced Nursing 2001; 33(3): 396- 405.
20. Dolan N. The relationship between burnout and job satisfaction in nurses. Journal of Advanced Nursing 1987; 12(1): 3-12.
21. Çam O. Tükenmiþlik (Burnout) nedir? Ege Üniver- sitesi Hemþirelik Yüksek Okulu Dergisi 1993; 9(1): 51-54.
22. Maslach C, Jackson SE. Maslach Burnout Inventory Manuel. 3rd edition. Palo Alto. CA: Consulting Psychologists Pres. 1996.
23. Araslan HS, Gürkan SB. Alparslan NZ. Ünal M. Týpta uzmanlýk öðrencisi hekimlerde tükenme düzeyleri. Türk Psikiyatri Dergisi 1996; 7(1): 39- 45.
24. Çam O. Tükenmiþlik envanterinin geçerlilik ve güvenilirliðinin araþtýrýlmasý. VIII. Ulusal Psikiyatri Kongresi Bilimsel Çalýþmalarý. Kongre Düzenleme Kurulu ve Türk Psikologlar Derneði Yayýný. Ankara. 1993, 155-161.
25. Ergin C. Doktor ve hemþirelerde tükenmiþlik ve Maslach tükenmiþlik ölçeðinin uyarlanmasý. VIII. Ulusal Psikoloji Kongresi Bilimsel Çalýþmalarý. Kongre Düzenleme Kurulu Ve Türk Psikologlar Derneði Yayýný. Ankara. 1993; 143-155.
26. Byrne BM. Burnout: Investigating the impact of background variables for elementary, intermedi- ate, secondary and university educators. Teaching Teacher Education 1991; 7(2): 197-209.
27. Fong CM. A longitudinal study of the relationship between overload, social support and burnout among nursing educators. Jour of Nurs Edu 1993; 32(1): 24-29.
28. Kyriacou C. Teacher stress and burnout an interna- tional rewiev. Educational Research 1987; 29(2): 146-152.
29. Mazur F, Lynch MD. Differential impact of admin- istrative organizational and personality factors an teacher burnout. Teaching Teacher Education 1989; 5(4): 337-353.
30. Schwab RL, Iwanichki EF. Who are our burned out teachers. Educational Research Quarterly 1982; 7(2): 5-16.
31. Baysal A. Lise ve dengi okul öðretmenlerinde meslekten tükenmiþliðe etki eden faktörler. Doktora Tezi DEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Ýzmir. 1994.
32. Raiger J. Applaying a cultural lens to the concept of burnout. Clinical Practice Department. Journal of Transcultural Nursing 2005; 16(1): 71-76. Yazýþma adresi:
33. Yrd. Doç. Dr. Saip DENÝZOÐLU
34. Atatürk Üniversitesi
35. Diþ Hekimliði Fakültesi
36. Protetik Diþ Tedavisi Anabilim Dalý Erzurum Tel: [phone] Faks: 442 2360945
37. E-mail: [e-mail]