THE ORDERING OF SMOKERS’ TOOTHPASTE CHOICE CRITERIA WITH FUZZY MODEL

ABSTRACT

Aim: There are some measures that smokers can cease or prevent damage caused by smoking. They may also choose some product features that may be more helpful to them like toothpaste selection etc. The preferences of smokers vary because of the variety of toothpaste in the market and a high number of products. The aim of this study is to determine the importance of toothpaste selection criteria in order to determine the decision and toothpaste selection.

Material and method: Fuzzy DEMATEL model is used effectively in decision making problems. This model, which can rank the decision criteria in order of importance even for a single individual, is a more effective and important model in ordering the decision criteria of a large number of individuals. In this study, fuzzy DEMATEL model was used to determine the importance of toothpaste selection criteria. In this study, 7 toothpaste selection criteria were determined by data obtained by taking user and expert opinions. After the determination of criteria, the information form was applied to the model to show the criterion importance preferences of smokers.

Results: According to the preferences of smokers, the selection criteria of toothpaste were placed in the order with the fuzzy DEMATEL model. The most important criteria is toothpaste package appearance, while the least of the 7 criteria is determined as the criteria that Sensation of Person.

Conclusion: As a result, the toothpaste properties that the smokers would prefer, ie the toothpaste selection criteria are listed in importance. In other words, it is given the ranking of preference criteria for smokers when choosing toothpaste.

Keywords: Toothpaste, fuzzy logic, smoking, decision making

Bulanık Model ile Sigara İçenlerin Diş Macunu Seçim Kriterlerinin Sıralanması

ÖZ

Amaç: Sigara içmenin verdiği zararları yok edebilmek ya da önleyebilmek için sigara kullanıcılarının alabilecekleri, diş macunu seçimi vb, bazı önlemler vardır. Ayrıca, bu konuda kendilerine daha yararlı olabilecek bazı ürün özelliklerini tercih edebilirler. Piyasadaki diş macunu çeşitliliği ve ürünlerin belirleyici özelliklerinin fazla olması nedeni ile sigara kullanıcılarının tercihleri değişiklik göstermektedir. Sigara kullanıcılarının diş macunu seçiminde verdikleri kararları ve önem verdikleri özellikleri belirlemek adına yapılan bu çalışmada, diş macunu seçim kriterlerinin önem sırasına konulması hedeflenmiştir.

Gereç ve yöntem: Bulanık DEMATEL modeli karar verme problemlerinde etkin kullanılan bir modeldir. Tek birey için dahi karar kriterleri önem sırasına göre sıralayabilen bu model, çok sayıda bireylerin karar kriterlerinin sıralamasıda daha etkili ve önemli bir modeldir. Bu çalışmada diş macunu seçim kriterlerinin önem sırasının belirlenmesi adına, bulanık DEMATEL modeli kullanılmıştır. : Kullanıcı ve uzman görüşleri alınarak elde edilen veriler ile 7 adet diş macunu seçim kriteri belirlenmiştir. Kriterlerin belirlenmesi sonrasında bilgi formu sigara içen bireylerin kriter önem tercihlerini göstermek adına modele uygun bir şekilde uygulanmıştır.

Bulgular Sigara içenlerin tercihlerine göre oluşturulan bulanık DEMATEL modeli ile diş macunu seçim kriterleri önem sırasına konmuştur. Kriterlerden en önemlisi diş macunu paket görünümü olurken, belirlenen 7 kriterden en az önemlisi bireyin ürünü kullanırken hissettikleri kriteri olarak bulunmuştur.

Sonuç: Sonuç olarak çalışmada, sigara içenlerin tercih edecekleri diş macunu özellikleri yani ürün tercih kriterleri önem sırasında sıralanmaktadır. Başka bir deyişle, sigara içenlerin diş macunu seçimi yaparken önem verdikleri tercih kriterlerinin sıralaması verilmiştir.

Anahtar kelimeler: Diş macunu, bulanık mantık, sigara içme, karar verme