MEDİAL SİGMOİD ÇÖKÜNTÜ GÖRÜLME SIKLIĞININ PANORAMİK RADYOGRAFLAR İLE DEĞERLENDİRİLMESİ: RETROSPEKTİF BİR ÇALIŞMA

Öz

Amaç: Mandibular ramusun medial sigmoid çöküntüsü (MSÇ), üst ramusun medial tarafının hemen altında gözlenen anatomik bir çöküntüdür. İnce kemik yapısı nedeniyle panoramik radyograflarda unilateral ya da bilateral radyolüsensi olarak görünür. Konumu ve görünümü nedeniyle çeşitli patolojilerle karıştırılabilir. Bu çalışmanın amacı, MSÇ görülme sıklığının araştırılması ve karışabilecek olası patolojik durumlarla ayrımının yapılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi arşivinde yer alan 2017-2018 yılları arasında çekilmiş panoramik radyograflar retrospektif olarak tarandı. MSÇ’nin tamamının görüntülenebildiği, artefakt içermeyen 1000 adet panoramik radyograf çalışmaya dahil edildi. Panoramik radyograflar tecrübeli bir oral radyolog tarafından MSÇ varlığı ya da yokluğu açısından değerlendirildi. Kategorik değişkenler arasındaki ilişkiyi belirlemek için Ki-kare testi kullanıldı. P <0.05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmaya katılan 1000 adet panoramik radyografın 654’ü (%65,4) kadın, 346’sı (%34,6) erkek hastalara aitti. 766 radyografta MSÇ izlenmezken, 64 görüntüde bilateral, 170 görüntüde unilateral MSÇ izlendi. Medial çöküntü görülme sıklığında cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamadı (p=0,436). Bilateral veya unilateral görülme sıklığınında da anlamlı fark yoktu (p=0,135). Yaş gruplarına göre panoramik radyografta medial çöküntü görülme sıklığı arasında anlamlı bir ilişki vardı (p=0,023). Sonuç: MSÇ panoramik radyograflarda görülen, yaşla beraber artan, herhangi bir tedavi gerektirmeyen anatomik bir oluşumdur. Hekimler radyograflar üzerinde bu bölgeyi değerlendirirken MSÇ varlığını ve görünüm tiplerini göz önünde tutmalı, bölgedeki benzer görünüm veren patolojilerden ayrımını yapabilmelidir. Ayrıca bu bölgede yapılacak cerrahi işlemlerde kemiğin ince yapısı hesaba katılmalıdır. Anahtar kelimeler: anatomi, çöküntü, mandibula, panaromik Evaluation of the Frequency of Medial Sigmoid Depression Using Panoramic Radiographs: A Retrospective Study Abstract Aim: The medial sigmoid depression (MSD) of the mandibular ramus is an anatomic depression located below the medial side of the upper ramus. Because of the thin bone structure, it appears as unilateral or bilateral radiolucency. It can be confused with various pathologies. The aim of this study was to investigate the frequency of MSD and to distinguish between possible pathological conditions. Materials and Methods: Panoramic radiographs obtained from the archives of Aydın Adnan Menderes University Faculty of Dentistry between 2017-2018 were examined retrospectively. A total of 1000 panoramic radiographs were included in the study. Panoramic radiographs were evaluated by an experienced oral radiologist in terms of the presence or absence of MSD. A Chi-square test was performed to determine the relationship between categorical variables. P <0.05 was considered statistically significant. Results: Of the 1000 panoramic radiographs, 654 (65.4%) were female and 346 (34.6%) were male. MSD was not observed on 766 radiographs, whereas 64 had bilateral and 170 had unilateral MSD. No statistically significant difference was found in the frequency of medial depression according to gender (p=0.436). Also, there was no significant difference in the frequency of bilateral or unilateral appearance (p=0.135). There was a significant relationship between the frequency of medial depression according to age groups (p=0.023). Conclusion: MSD is an anatomic formation seen on panoramic radiographs that increases with age and does not require any treatment. Physicians should keep in mind the presence and appearance types of MSD and be able to distinguish them from similar pathologies in this region. The thin structure of the bone should be taken into account during surgical procedures. Keywords: anatomy, depression, mandible, panoramic

Anahtar Kelimeler

• anatomi,
• çöküntü,
• mandibula,

Kaynakça

1. 1. Langlais RP, Glass BJ, Bricker SL, Miles DA. Medial sigmoid depression: A panoramic pseudoforamen in the upper ramus. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1983;55:635-8.
2. 2. Clark MJ, McAnear JT. Pseudocyst in the coronoid process of the mandible. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1984;57:231.
3. 3. Sudhakar S, Naveen KB, Prabhat MPV, Nalini J. Characteristics of medial depression of the mandibular ramus in patients with orthodontic treatment needs: a panoramic radiography study. J Clin Diagn Res 2014;8:ZC100-4.
4. 4. Storey E. Growth and remodeling of bone and bones. Role of genetics and function. Dental clinics of North America 1975;19:443-55.
5. 5. Adisen MZ, Okkesim A, Misirlioglu M. A possible association between medial depression of mandibular ramus and maximum bite force. Folia Morphol (Warsz) 2018;77:711-6.
6. 6. Kang BC. The Medial Sigmoid Depression: Its Anatomic and Radiographic Considerations. Korean J Oral Maxillofac Radiol 1991;21:7-13.
7. 7. Edgerton M, Clark P. Location of abnormalities in panoramic radiographs of edentulous patients. Oral Surg Oral Med Oral Pathol 1991;71:106-9.
8. 8. Ezirganlı Ş, Kazancıoğlu H, Mihmanlı A, Demirtaş N. Çenelerdeki Patolojilerin Tanısı İçin Panoramik Radyografilerin Kullanılması Her Zaman Yeterli midir? ADO Klinik Bilimler Dergisi 2012;6:1105-8.

9. 9. Carvalho IM, Damante JH, Tallents RH, Ribeiro-Rotta RF. An anatomical and radiographic study of medial depression of the human mandibular ramus. Dentomaxillofac Radiol 2001;30:209-13.
10. 10. Honing JF. Identificacion anatomica de radiolucencias subsemilunares circulares en la rama ascendente mandibular. Electromedica 1991;59:58-63.
11. 11. Asdullah M, Aggarwal A, Khawja KJ, Khan MH, Gupta J, Ratnakar K. An anatomic and radiographic study of medial sigmoid depression in human mandible. J Indian Acad Oral Med Radiol 2019;31:123-7.
12. 12. Divya A. An Anatomic and Radiographic Study of Medial Sigmoid Depression in Human Mandibular Ramus. RGUHS University 2005. PhD Thesis.
13. 13. Dalili Z, Mohtavipour S. Frequency of Medial Sigmoid Depression in Panoramic View of Orthodontic Patients Based on Facial Skeletal Classification. Jour Guilan Univ Med Sci 2003;12:16-23.
14. 14. Chen CY, Chen YK, Wang WC, Hsu HJ. Ectopic third molar associated with a cyst in the sigmoid notch. J Dent Sci 2018;13:172-4.
15. 15. Lee KH, Thiruchelvam JK, McDermott P. An Unusual Presentation of Stafne Bone Cyst. J Maxillofac Oral Surg 2015;14:841-4.
16. 16. Günhan O, Yildiz FR, Selmanpakoğlu N. Mandibular hemangiopericytoma: report of a case and review of the literature. J Oral Maxillofac Surg 1995;53:704-7.
17. 17. Rao S, Rao S, Pramod DS. Transoral removal of peripheral osteoma at sigmoid notch of the mandible. J Maxillofac Oral Surg 2015;14:255-7.
18. 18. Gupta A, Kant S, Phulambrikar T, Kode M, Singh SK. Unusual Morphological Alteration in Sigmoid Notch: An Insight Through CBCT. J Clin Diagn Res 2015;9:ZD07-8.