-

Öz

The tradition appears in social sciences as a common subject that is a term which is evaluated and explained by different philosophers for its’ contends and functions by different perspectives. When it is discussed as a set of values that extends along from centuries to today and also to future, it reflects the liveliness and continuousness of these values. The tradition that is interrupted sometimes along the modernization process which continues from the Ottoman is a source of different debates. In the center of these debates Divan poems appear as the traditional part of the Turkish poetry. The divan poetry is discussed for years by different approaches. Despite the opinion that Turkish poetry’s relation with the tradition is interrupted along the first years of Republic, we see certain poems which mention the tradition. Faruk Nafiz Çamlıbel who is known as a outstanding poet of the age, is also one of the poets which doesn’t renounce the tradition as a principal subject in his poems. Therefore examining the divan poetry impacts in the poet’s poems will present different attentions to us.

Anahtar Kelimeler

• Tradition, Modernization, Divan Poetry, Faruk Nafiz Çamlıbel.

FARUK NAFİZ ÇAMLIBEL’İN ŞİİRLERİNDE GELENEĞİN TESİRİ

Öz

Sosyal bilimlerin müşterek mevzuları arasında yer alan gelenek, farklı düşünürlerce kaynağı, muhtevası ve işlevleri bakımından çeşitli bakış açılarıyla değerlendirilmiş ve anlamlandırılmaya çalışılmış bir kavramdır. Gelenek, asırlar öncesinden bugüne, hatta geleceğe uzanan bir değerler bütünü olarak ele alındığında, bir araya getirdiği tüm maddi ve manevi unsurların dirilik ve devamlılığını ifade etmektedir. Osmanlı döneminden bu yana yaşanan modernleşme sürecinde bazı kesintilere uğrayan gelenek, hayatın hemen her alanında olduğu gibi, edebiyat sahasında da pek çok tartışmaya sebep olmuştur. Bu tartışmaların merkezinde ise Türk şiirinin geleneksel tarafını şekillendiren divan şiiri yer almış ve divan şiiri uzun yıllar benzer gerekçelerle eleştirilmiştir. Bilhassa, Cumhuriyet döneminin başlangıcında şiirin gelenekle olan bağının tamamıyla koptuğu kanaati belirginleşmesine rağmen, bu dönem Türk şiirinde de gelenek çizgisinden ayrılamayan şiirler yazıldığı görülmektedir. Dönemin öne çıkan sanatçıları arasında yer alan ve hecenin şairi olarak tanıtılan Faruk Nafiz Çamlıbel de şiirlerini geleneğin anlam dünyası ve şekil özellikleriyle bütünleştirerek kaleme almış şairlerdendir. Dolayısıyla Faruk Nafiz’in eserlerinde divan şiirinin tesirini araştırmak, şaire yönelik farklı bir dikkat sunacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Gelenek, Yenileşme, Divan Şiiri, Faruk Nafiz Çamlıbel

Kaynakça

1. AKKUŞ, Metin. Klâsik Türk Şiirinin Anlam Dünyası / Edebi Türler ve Tarzlar. Erzurum: Fenomen Yayınları, 2007.
2. AKÜN, Ömer Faruk. “Divan Edebiyatı”. TDV İslâm Ansiklopedisi C. 9. İstanbul, 199 BİLGEGİL, M. Kaya. “Şiir ve Mabadı”. Cehennem Meyvası. Erzurum: Salkımsöğüt Yayınları, 2009.
3. BİLGEGİL, Zöhre (haz.). M. Kaya Bilgegil’in Makaleleri. Ankara: Akçağ Yayınları, 199 CANIM, Rıdvan. Türk Edebiyatında Sâkînâmeler ve İşretnâme. Ankara: Akçağ Yayınları, 1998.
4. CEBECİOĞLU, Ethem. Tasavvuf Terimleri ve Deyimleri Sözlüğü. İstanbul: Anka Yayınları, 2004.
5. ÇAMLIBEL, Faruk Nafiz. “Şairlerimizin Sevdiği Güzel”. Yedi Gün Mecmuası. S. 60 İkinci Teşrin 1944: 5
6. ÇAMLIBEL, Faruk Nafiz. Heyecan ve Sükûn. İstanbul: İnkılâp Kitabevi,1959.
7. ÇAMLIBEL, Faruk Nafiz. Han Duvarları / Toplu Şiirler. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2012.
8. ÇELTİK, Halil. “Şekilden Türe Kasîde Tarzı”. Eski Türk Edebiyatı Çalışmaları VIII / Kasîdeye mehdiye: biçime, işleve ve muhtevaya dair tespitler. İstanbul: Klasik Yayınları, 2003.

9. ÇETİN, Nurullah. Cumhuriyet Dönemi Türk Şiirinde Rubaî. İstanbul: Hece Yayınları, 2004.
10. Dâvûd el-Kayserî. Aşk Şarabı ve Hayat / Kasîde-i Hamriyye Şerhi. İstanbul: İnsan Yayınları, 2011.
11. DURMUŞ, İsmail. “Leylâ ve Mecnûn”. TDV İslâm Ansiklopedisi C. 27. Ankara, 200 ELIOT, T. S. Edebiyat Üzerine Düşünceler. (Çev. Sevim Kantarcıoğlu). Ankara: Kültür Banklığı Yayınları, 1990.
12. ERBAY, Erdoğan. “Gelenek Nedir”. Bilge Adam, S. 3 (2002/3): 25-28.
13. EVKURAN, Mehmet. “René Guénon Düşüncesinde Temel Konu ve Kavramlar”. Bilimname, X (2006/1) : 93-115.
14. GUENON, René. Doğu Düşüncesi. (Çev. L. Fevzi Topaçoğlu). İstanbul: İz Yayıncılık, 2011.
15. İPEKTEN, Haluk. Eski Türk Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Aruz. İstanbul: Dergâh Yayınları, 1999.
16. MACİT, Muhsin. Gelenekten Geleceğe. İstanbul: Kapı Yayınları, 2005. 50
17. MARSHALL, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü. (Çev. Osman Akınhay-Derya Kömürcü). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları, 2005.
18. NASR, Seyyid Hüseyin. İslam ve Modern İnsanın Çıkmazı. (Çev. Ali Ünal). İstanbul: İnsan Yayınları, 1984.
19. OKAY, Orhan. Batılılaşma Devri Türk Edebiyatı. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2005. OKAY, Orhan. Edebiyat ve Edebî Eser Üzerine. İstanbul: Dergâh Yayınları, 2011.
20. ONAY. Ahmet Talât. Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 1992.
21. PALA, İskender. Ansiklopedik Divân Şiiri Sözlüğü. İstanbul: Kapı Yayınları, 2011. SHILS, Edward. “Gelenek”. (Çev. Hüsamettin Arslan). Doğu Batı, S. 25 (20032004): 101-131.
22. ŞAHİN, M. Süreyya. “Kısas-ı Enbiyâ”, TDV İslâm Ansiklopedisi. C. 25. Ankara, 200 ŞENTÜRK, Ahmet Atillâ. Klâsik Osmanlı Edebiyatı Tiplerinden Rakîb’e Dair. İstanbul: Enderun Kitabevi, 1995.
23. ŞİMŞEK, Tacettin. “Aruz ve Aruz Eğitimine Yönelik Uygulama Önerileri”. Millî Eğitim Dergisi, S. 169 (2006): 154-174.
24. TDK Türkçe Sözlük. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları, 2011.
25. YÜCEBAŞ, Hilmi. Faruk Nafiz Çamlıbel/Bütün Cepheleriyle Hayatı-HatıralarıŞiirleri. İstanbul: Yaylacık Matbaası, 1974.