Türk Devlet Teşkilatlarında Yasavul / 'Yasavul' in Turk State Organizations

Ö Z E T

İslamiyet öncesi Türk devletlerinde ordu birliklerinin tanzimi ve düzenlenmesi çok

önemli bir görevdi. Her ne kadar ordu nizamının ve teşrifatının yapıldığı bir

memuriyet veya bu memuriyeti ifa edenlerin isimleri bilinmese de yapılan av

merasimlerinde, toylarda, kurultaylarda, doğum ve elçi kabulleri gibi törenlerde,

Türk idarî sisteminin ve ordusunun disiplinini düzenleyen görevlilerin olduğunu

görmek mümkündür. Yine Türklerin sefer organizasyonlarındaki başarıları, bir

ordu müfettişinin, muhafaza memurunun varlığını kanıtlayan önemli bir

durumdur. Biz de bu araştırmada Türk ve Moğol devlet teşkilatlarında, yukarıda

bahsedilen organizasyonlarda önemli bir yetkiye sahip olan “Yasavul”’u inceledik.

Kelimenin kökeni ve anlamını araştırıp, bu mevkiinin görev alanlarını belirlemeye

çalıştık.

Anahtar Kelimeler: Yasavul-Teşrifat-Yasakçı-Çobi Yasak-Emir Subayı

AB S T R AC T

It was a very significant task to arrange and organize army units in pre-Islamic

Turkish states. Although there is not a specific name of this task and although the

names of those who carried it out are not known, it is possible to see officers who

arrange the discipline of Turkish administrative system and its army in such

occasions as hunt ceremonies, feasts, general assemblies, birth ceremonies and

ambassador acceptances. The success of the Turks in campaign organizations is a

case proving the control of an army inspector and an enforcement officer. This

study is intended to examine the position of “Yasavul”, who had an important

authority in the above-mentioned organizations in Turkish and Mongolian state

administration. The study aims to examine the meaning and origin of the term

“Yasavul” and to determine the scope of this position.

Keywords: Yasavul, Turk State Organizations