Okuma eylemi; yazılı, görsel ve elektronik
metinler üzerinde dikkat, algılama, hatırlama, anlamlandırma, yorumlama,
sentezleme, değerlendirme ve çözümleme gibi zihinsel işlemlerin bir arada
gerçekleştiği bir dil becerisi olarak tanımlanmaktadır. Okuma, öğrenme için
başvurulan temel bir strateji olduğundan eğitimin her aşamasında geliştirilmesi
gereken önemli bir beceridir. Amacı öğrenme olan okuma etkinliğinde esas nokta,
seslendirmekten ziyade anlamlandırmak olmalıdır. Çünkü okumada asıl olan
anlamadır. Bireyin yaşam boyu gereksinim duyacağı bir beceri olan okumanın
geliştirilmesi, okuduğunu anlama stratejilerinin kazandırılmasıyla mümkündür.
Bu araştırmada Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin uygulama sürecinde okuduğunu
anlama stratejilerini ne denli kullandıkları tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu
amaçla öğretmenlere kullandıkları stratejileri belirtmeleri istenen bir form
uygulanmıştır. Formda katılımcılara “Okuduğunu anlama etkinlikleri kapsamında
okuma öncesi, okuma sırası ve okuma sonrası hangi stratejileri
kullanıyorsunuz?” sorusu yöneltilmiştir. Rize ve Bayburt illerinde görev yapan
39 Türkçe ve sınıf öğretmeni bu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır.
Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi
kullanılmıştır. Nitel yaklaşıma uygun olarak desenlenen araştırma, betimsel bir
nitelik taşımaktadır. Öğretmenlerin yanıtlarından elde edilen veriler, yüzde ve
frekans analizleri ile çözümlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, Türkçe
öğretmenlerinin okuma öncesinde en fazla amaç belirleme, görsel yorumlama, ön
bilgileri harekete geçirme; okuma sırasında not alma; okuma sonrasında ise
soru-cevap stratejisini kullandıkları tespit edilmiştir. Sınıf öğretmenlerinin
ise okuma öncesinde en fazla görsel yorumlama; okuma sırasında kelime anlamını
bulma; okuma sonrasında ise özetleme stratejisini kullandıkları tespit
edilmiştir. Ayrıca araştırmada Türkçe ve sınıf öğretmenlerinin okuduğunu anlama
stratejilerini okuma sonrasında daha fazla, okuma öncesinde ise daha az
kullandıkları tespit edilmiştir
Birincil Dil | Türkçe |
---|---|
Bölüm | Makaleler |
Yazarlar | |
Yayımlanma Tarihi | 30 Eylül 2018 |
Yayımlandığı Sayı | Yıl 2018 Cilt: 22 Sayı: 3 |