KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ

Fatma Ekin Hüner

KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, küresel iklim değişikliğinin İzmir’deki geçmişten günümüze ve gelecekteki aylık ortalama sıcaklık trendlerini belirlemektir. Çalışmada, Max Planck Enstitüsü’nden temin edilen RCP2.6 ve RCP4.5 senaryo verileri Yapay Sinir Ağları (YSA) temelli alt ölçekleme modeli yardımıyla istasyonlara indirgenerek, Yenilikçi Trend Analizi (YTA) yöntemiyle de Çeşme, Bergama, Selçuk, Dikili, İzmir Bölge ve Ödemiş istasyonlarının geçmiş ve gelecek aylık ortalama sıcaklık trendleri ortaya konulmuştur. Gelecek dönem trend analizi sonuçlarına bakıldığında, İzmir Bölge istasyonunun 2070-2100 döneminde 1963-1993 dönemine göre RCP2.6 senaryosu için %13,62; RCP4.5 senaryosu için %15,22 YTA değeriyle en fazla artışa sahip olacağı görülmektedir. En az değişimin ise 2010-2040 döneminde 1963-1993 dönemine göre RCP2.6 senaryosu için %4,47 ile Dikili istasyonunda olacağı anlaşılmaktadır. Aynı zamanda, istasyonlarda genel olarak 2070-2100 döneminde 2040-2070 dönemine göre, 2040-2070 döneminde ise 2010-2040 dönemine göre artış trendinin fazla olacağı görülmektedir. Elde edilen sonuçlar, küresel iklim değişikliğinin İzmir’deki aylık ortalama sıcaklık değerleri üzerindeki gelecekteki etkilerini açıkça göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Çalışmada kullanılan istasyon verileri için Meteoroloji Genel Müdürlüğü’ne ve RCP senaryo verileri içinse Max Plank Enstitüsü’ne teşekkür ederim.

Kaynakça

Akçakaya, A., Atay, H., Demir, Ö. (2013). İklim değişikliği senaryolarından yeni dönem: Paralel yaklaşım ve temsili konsantrasyon rotaları (RCPs). 6. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu (ATMOS 2013), İTÜ, İstanbul.
Alashan, S. (2020). Logaritmik ölçekte yenilikçi yönelim çözümleme yöntemi, Konya Journal of Engineering Sciences, 8, 573-585. https://doi.org/10.36306/konjes.668212
Avşaroğlu, Y. (2019). Dicle Havzası Aylık Ortalama Akım Değerlerinin Trend Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Harran Üniversitesi, Şanlıurfa, 123 sayfa.
Güçlü, Y.S., (2018). Multiple Şen-Innovative trend analyses and partial mann-kendall test, Journal of Hydrology, 566, 685-704.
IPCC (2000). Special report on emissions scenarios: A special report of IPCC Working Group III. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/site/assets/uploads/2018/03/emissions_scenarios-1.pdf
Kadıoğlu, M. (2007). Bildiğimiz Havaların Sonu / Küresel İklim Değişimi ve Türkiye, Güncel Yayıncılık A.Ş.
Keskenler, M.F., Keskenler, E.F. (2017). Geçmişten günümüze yapay sinir ağları ve tarihçesi. Takvim-i Vekayi, 2(5), 8-18.
Önol, B., Ünal, S.Ü., Dalfes, N.H. (2009). İklim değişimi senaryosunun Türkiye üzerindeki etkilerinin modellenmesi, İTÜDERGİSİ: 5(8), 169-177.

Öztemel E., (2005). TUTORIAL: Yapay sinir ağları ve bilgisayarda öğrenme, Bilimde Modern Yöntemler Sempozyumu-BMYS’2005, Kocaeli, 16-18 Kasım.
Öztemel, E. (2012). Yapay Sinir Ağları (Vol. 3). İstanbul: Papatya Yayıncılık Eğitim.
Özlü, H., Engürülü, B., Özbek, K.A., Aydın, A., Özüstün, Ö.A. (2020). İklim değişikliği ve Tarım. https://www.tarimorman.gov.tr/TRGM/Belgeler/%C4%B0klim%20De%C4%9Fi%C5%9Fikli%C4%9Fi%20ve%20Tar%C4%B1m.pdf
Öztopal, A. (2007). Uydu ve yer kaynaklı meteorolojik değişkenlerle kısa vadeli yağış modellemesi için yapay sinir ağı yaklaşımı, Doktora Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü.
Öztopal, A., Şen, Z. (2017). Innovative trend methodology applications to precipitation records in Turkey. Water Resour. Manage., 31(3), 727-737.
Şaylan, L. (2020). Tarımsal Meteoroloji Ders Notları, İ.T.Ü. Meteoroloji Müh. Böl., İstanbul.
Şen, Z. (2012). Innovative trend analysis methodology, J. Hydrol. Eng., 17(9), 1042-1046.
Uzuner, Ç., Dengiz, O. (2020). Desertification risk assessment in Turkey based on environmentally sensitive areas, Ecological Indicators, 114, 106295. https://doi.org/10.1016/j.ecolind.2020.106295
Uzuner, G., Gökcan, M., Karateke, V., Güven, E., Öztopal, A. (2021). Balıkesir yıllık maksimum yağışlarının trend analizi. Su Vakfı Bülteni, 15(1), 1–10. Su Vakfı.
Van Vuuren, D.P., Edmonds, J., Kainuma, M., Riahi, K., Thomson, A., Hibbard, K., Rose, S.K. (2011). The representative concentration pathways: An overview, Climatic Change, 109(1), 5.
Web 1: https://izmir.mgm.gov.tr/files/iklim/izmir_iklim.pdf (02.06.2024 tarihinde alındı).
Web 2: https://www.ipcc.ch/about/ (02.07.2024 tarihinde alındı).
Web 3: https://archive.ipcc.ch/publications_and_data/ar4/wg1/en/ch2s2-2.html (17.06.2024 tarihinde alındı).
Web 4: https://mgm.gov.tr/kurumsal/istasyonlarimiz.aspx?il=%C4%B0zmir (17.06.2024 tarihinde alındı).
Web 5: https://www.mgm.gov.tr/iklim/iklim-degisikligi.aspx?s=senaryolar (17.06.2024 tarihinde alındı).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Meteoroloji, İklim Değişikliği Süreçleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Fatma Ekin Hüner ^*
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2024

Gönderilme Tarihi

1 Nisan 2024

Kabul Tarihi

26 Aralık 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 2

IZ

https://izlik.org/JA67YR64XJ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Hüner, F. E. (2024). KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ. Atmosfer ve İklim Dergisi, 1(2), 118-128. https://izlik.org/JA67YR64XJ

AMA

1.Hüner FE. KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ. ATİK. 2024;1(2):118-128. https://izlik.org/JA67YR64XJ

Chicago

Hüner, Fatma Ekin. 2024. “KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi 1 (2): 118-28. https://izlik.org/JA67YR64XJ.

EndNote

Hüner FE (01 Aralık 2024) KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ. Atmosfer ve İklim Dergisi 1 2 118–128.

IEEE

[1]F. E. Hüner, “KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ”, ATİK, c. 1, sy 2, ss. 118–128, Ara. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67YR64XJ

ISNAD

Hüner, Fatma Ekin. “KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi 1/2 (01 Aralık 2024): 118-128. https://izlik.org/JA67YR64XJ.

JAMA

1.Hüner FE. KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ. ATİK. 2024;1:118–128.

MLA

Hüner, Fatma Ekin. “KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi, c. 1, sy 2, Aralık 2024, ss. 118-2, https://izlik.org/JA67YR64XJ.

Vancouver

1.Fatma Ekin Hüner. KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ SÜRECİNDE İZMİR’DEKİ SICAKLIKLARIN TREND ANALİZİ. ATİK [Internet]. 01 Aralık 2024;1(2):118-2. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67YR64XJ