Derleme

SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ

Cilt: 1 Sayı: 1 3 Temmuz 2024
PDF İndir
EN TR

SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ

Öz

Uzaktan algılama ve uydu teknolojilerinde meydana gelen önemli ve hızlı ilerlemeler yeni ürünlerin geliştirilmesine olanak tanımakta ve bu ürünlerin farklı alanlarda kullanımını gündeme getirmektedir. Günümüzde uydu teknolojileri kullanarak hidrolojik döngünün neredeyse tüm elemanlarının doğrudan ve dolaylı ölçümlerini yapabilmektedir. Bu elemanlar arasında, yağış, toprak nemi, kar, su seviyeleri, evapotranspirasyon gibi önemli durum değişkenleri yer almaktadır. Özellikle yer ölçümlerinin çok zor koşullarda ve yüksek maliyetlerle gerçekleştirilebildiği noktalarda, uydu ürünlerinin kullanımı önemli avantajlar sağlamaktadır. Bu uydu ürünlerinin, su kaynaklarının planlanmasına, geliştirilmesine ve yönetilmesine yardımcı olmak üzere nehir akımlarının modellenmesinde doğrudan ya da dolaylı olarak kullanılması ve model performanslarını iyileştirmesi söz konusudur. Uzaktan algılama teknolojinin bir sonucu olarak elde edilen uydu ürünlerinden bazıları operasyonel olarak gelişme aşamasında olmasına rağmen, geniş kapsama alanları ve yüksek zamansal çözünürlükleri ile neredeyse gerçek zamanlı olarak ve küresel ölçekte veri sağlayabilmektedirler. Bu çalışmada, uydu teknolojisine dayalı yağış, kar ve toprak nemi verilerinin önemine ve gerekliliğine atıfla, su kaynakları alanında kullanılmasına dair uygulama örnekleri sunulmaktadır. Bu uygulamalar arasında, uydu ürünü olarak yağış, kar ve toprak nemi verilerinin, hidrolojik etki ve doğrulama çalışmalarında, kısa-uzun vade akım tahminlerinin modellenmesinde, modelleme yaklaşımlarının doğruluğunun arttırılıp belirsizliklerin azaltılmasında (model çoklu kalibrasyonunda, veri asimilasyonunda), taşkın ve kuraklık yönetim planlarında, iklim değişimi projeksiyonlarının ve senaryolarının oluşturulmasında, rezervuar yönetimi alanlarında kullanılması yer almaktadır. Çalışma özellikle yakın zamanda ülkemizde gerçekleştirilen uygulama örneklerini kapsamakta ve değerlendirmeleri içermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Açıkyol, S. (2022) Uydu kar görüntülerinin doğrulanması, hidrolojik modelde uygulanması ve iklim değişikliği etkilerinin incelenmesi, Y.Lisans Tezi, Eskişehir Teknik Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye.
  2. Alvarado-Montero, R., Uysal, G., Collados-Lara, A. J., Şorman, A. A., Pulido-Velazquez, D., & Şensoy, A. (2022). Comparison of sequential and variational assimilation methods to improve hydrological predictions in snow dominated mountainous catchments. Journal of Hydrology, 612, 127981. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2022.127981.
  3. Ashouri, H., Hsu, K. L., Sorooshian, S., Braithwaite, D. K., Knapp, K. R., Cecil, L. D., . . . Prat, O. P. (2015). PERSIANN-CDR: Daily Precipitation Climate Data Record from Multisatellite Observations for Hydrological and Climate Studies. Bulletin of the American Meteorological Society, 96(1), 69-83. https://doi.org/10.1175/BAMS-D-13-00068.1.
  4. Bergström, S. (1976). Development and application of a conceptual runoff model for Scandinavian catchments. SMHI, Reports RHO, No. 7, Norrköping.
  5. Brocca, L., Ciabatta, L., Massari, C., Moramarco, T., Hahn, S., Hasenauer, S., ... & Levizzani, V. (2014). Soil as a natural rain gauge: Estimating global rainfall from satellite soil moisture data. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 119(9), 5128-5141. https://doi.org/10.1002/2014JD021489.
  6. Doğan, Y.O. (2018) Çoruh Havzası'nda çok kriterli hidrolojik modelleme ve tahmin çalışması / Multi criteria hydrological modeling and forecasting study in Coruh basin, Y.Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, Türkiye. Doğan, Y. O., Şorman, A. A., & Şensoy, A. (2023). Multi-criteria evaluation for parameter uncertainty assessment and ensemble runoff forecasting in a snow-dominated basin. Journal of Hydrology and Hydromechanics, 71(3), 231-247. https://doi.org/10.2478/johh-2023-0003.
  7. González, E. A., Moreno, J. I., Ertaş, M. C., Şensoy, A., & Şorman, A. A. (2023). A performance assessment of gridded snow products in the Upper Euphrates. Cuadernos de Investigación Geográfica: Geographical Research Letters, 49(1), 55-68. https://doi.org/10.18172/cig.5275.
  8. Dong, C. (2018). Remote sensing, hydrological modeling and in situ observations in snow cover research: A review. Journal of Hydrology, 561, 573-583. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2018.04.027.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Su Kaynakları ve Su Yapıları

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

3 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

3 Nisan 2024

Kabul Tarihi

31 Mayıs 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 1 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sensoy, A., Uysal, G., & Şorman, A. (2024). SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ. Atmosfer ve İklim Dergisi, 1(1), 1-12. https://izlik.org/JA63SR59MD
AMA
1.Sensoy A, Uysal G, Şorman A. SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ. ATİK. 2024;1(1):1-12. https://izlik.org/JA63SR59MD
Chicago
Sensoy, Aynur, Gökçen Uysal, ve Arda Şorman. 2024. “SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi 1 (1): 1-12. https://izlik.org/JA63SR59MD.
EndNote
Sensoy A, Uysal G, Şorman A (01 Temmuz 2024) SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ. Atmosfer ve İklim Dergisi 1 1 1–12.
IEEE
[1]A. Sensoy, G. Uysal, ve A. Şorman, “SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ”, ATİK, c. 1, sy 1, ss. 1–12, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63SR59MD
ISNAD
Sensoy, Aynur - Uysal, Gökçen - Şorman, Arda. “SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi 1/1 (01 Temmuz 2024): 1-12. https://izlik.org/JA63SR59MD.
JAMA
1.Sensoy A, Uysal G, Şorman A. SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ. ATİK. 2024;1:1–12.
MLA
Sensoy, Aynur, vd. “SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ”. Atmosfer ve İklim Dergisi, c. 1, sy 1, Temmuz 2024, ss. 1-12, https://izlik.org/JA63SR59MD.
Vancouver
1.Aynur Sensoy, Gökçen Uysal, Arda Şorman. SU KAYNAKLARININ YÖNETİMİNDE UYDU ÜRÜNLERİNİN ROLÜ VE UYGULAMA ÖRNEKLERİ. ATİK [Internet]. 01 Temmuz 2024;1(1):1-12. Erişim adresi: https://izlik.org/JA63SR59MD

Atmosfer ve İklim Dergisi (ATİK)

This work is licensed under Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International