İnceleme Makalesi

KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR

Cilt: 4 Sayı: 10 3 Haziran 2024
PDF İndir
TR EN

KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR

Öz

Kanser hastalığına bağlı tedavilerin yan etkileri ve bireye özgü psikososyal distres faktörleri sonucu kanser hastaları sıklıkla uyku bozukluklarıyla karşılaşmaktadır. Uyku bozuklukları, kanser hastalarının yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilir ve iyileşme sürecini yavaşlatabilir. Bu nedenle, bireye özgü uyku bozukluğunun tespiti ve kişiselleştirilmiş bir tedavi yöntemi gereklidir. Kanser hastalarında uyku bozuklukları için çeşitli sınıflandırmalar mevcuttur. En yaygın uyku bozuklukları arasında insomnia/uyku-uyanıklık bozuklukları, obstrüktif uyku apnesi gibi solunum problemleri, sirkadiyen ritim uyku-uyanıklık bozuklukları, huzursuz bacak sendromu gibi uyku ile ilgili hareket bozuklukları yer almaktadır. Uyku bozukluklarının şiddeti ve süresi, kanserin türüne, tedavi yöntemlerine ve psikososyal faktörlere bağlı olarak çeşitlilik gösterebilir. Bu durum, uyku bozukluklarının bireyselleştirilmiş bir yaklaşım gerektirdiği anlamına gelmektedir. Son yıllarda kanser hastalarında uyku bozukluklarının tedavisinde non-farmakolojik yöntemlerin kullanılması çeşitli avantajları nedeniyle daha fazla araştırılmaktadır. Bu yöntemlerin etkileri sayesinde kanser hastalarında uyku ve yaşam kalitesi arttığı gözlenmektedir. Örneğin, bilişsel davranışçı terapi uyku bozukluklarını tedavi etmek amacıyla yaygın olarak kullanılmaktadır. Ek olarak, non- farmakolojik yaklaşımlar arasında manipülatif yöntemler ve çeşitli zihin- beden müdahaleleri yer almaktadır. Kanser hastalarında uyku bozuklukları tedavi edilmezse, hastaların yaşam kalitesi ve vücuttaki çeşitli sistemler olumsuz etkilenebilir. Bu nedenle, kanser hastalarında uyku bozukluklarının erken tanınması ve uygun tedavi stratejilerinin belirlenmesi, uyku bozuklukları tedavisinde non-farmakolojik yöntemler aracılığıyla bireyselleştirilmiş bir tedavi sunmak için gereklidir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

None

Kaynakça

  1. Baranwal N, Yu PK, Siegel NS. Sleep physiology, pathophysiology, and sleep hygiene. Progress in Cardiovascular Diseases. 2023; 77; 59-69. https://doi.org/10.1016/j.pcad.2023.02.005
  2. Rogers L, Fogleman Q, Trammell A, et al. Inflammation and psychosocial factors mediate exercise effects on sleep quality in breast cancer survivors: Pilot randomized controlled trial. Psycho-Oncology, 2015; 24(3): 302– 310. https://doi.org/10.1002/pon.3594
  3. Divani A, Heidari ME, Ghavampour N, et al. Effect of cancer treatment on sleep quality in cancer patients: A systematic review and meta-analysis of Pittsburgh Sleep Quality Index. Supportive Care in Cancer, 2022; 30(6):4687–4697. https://doi.org/10.1007/s00520-021-06767-9
  4. Chang WP, Chang YP. Meta-Analysis of changes in sleep quality of women with breast cancer before and after therapy. Breast Care, 2020; 15(3): 227–235. https://doi.org/10.1159/000502943
  5. Mogavero MP, DelRosso LM, Fanfulla F, Bruni O, Ferri R. Sleep disorders and cancer: State of the art and future perspectives. Sleep Med Rev. 2021;56:101409.
  6. Oncology Nursing Society. ONS. Core Curriculum for Oncology Nursing. 6th ed. Elsevier; 2021.
  7. Seo K, Kim JH, Han D. Effects of Melatonin Supplementation on Sleep Quality in Breast Cancer Patients: A Systematic Review and Meta-Analysis. Healthcare, 2023; 11(5), 675. MDPI AG.
  8. Li X, Bao T, Garland SN, et al. Does expectancy affect insomnia treatment response in cancer survivors receiving acupuncture and cognitive behavioral therapy? Journal of Cancer Survivorship : Research and Practice, 2023; 17(3):826–835. https://doi.org/10.1007/s11764-022-01272-2

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Birinci Basamak Sağlık Hizmetleri

Bölüm

İnceleme Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

14 Mart 2024

Yayımlanma Tarihi

3 Haziran 2024

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2023

Kabul Tarihi

21 Aralık 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 4 Sayı: 10

Kaynak Göster

APA
Aker, Ö., & Baykal, D. (2024). KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. Atlas Journal of Medicine, 4(10), 95-100. https://doi.org/10.54270/atljm.2024.51
AMA
1.Aker Ö, Baykal D. KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. ATLJM. 2024;4(10):95-100. doi:10.54270/atljm.2024.51
Chicago
Aker, Özge, ve Dilek Baykal. 2024. “KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR”. Atlas Journal of Medicine 4 (10): 95-100. https://doi.org/10.54270/atljm.2024.51.
EndNote
Aker Ö, Baykal D (01 Haziran 2024) KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. Atlas Journal of Medicine 4 10 95–100.
IEEE
[1]Ö. Aker ve D. Baykal, “KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR”, ATLJM, c. 4, sy 10, ss. 95–100, Haz. 2024, doi: 10.54270/atljm.2024.51.
ISNAD
Aker, Özge - Baykal, Dilek. “KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR”. Atlas Journal of Medicine 4/10 (01 Haziran 2024): 95-100. https://doi.org/10.54270/atljm.2024.51.
JAMA
1.Aker Ö, Baykal D. KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. ATLJM. 2024;4:95–100.
MLA
Aker, Özge, ve Dilek Baykal. “KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR”. Atlas Journal of Medicine, c. 4, sy 10, Haziran 2024, ss. 95-100, doi:10.54270/atljm.2024.51.
Vancouver
1.Özge Aker, Dilek Baykal. KANSER HASTALARINDA UYKU SORUNLARININ YÖNETİMİNDE NON-FARMAKOLOJİK YAKLAŞIMLAR. ATLJM. 01 Haziran 2024;4(10):95-100. doi:10.54270/atljm.2024.51