KATARAKT CERRAHİSİ UYGULANAN HASTANIN BAKIM YÖNETİMİ

Öz

Katarakt, Dünya Sağlık Örgütünün yayımladığı “Dünya Görme Raporuna” göre körlüğün en önemli nedenlerinden biridir. Günümüzde nüfusun yaşlanması ve artmış yaşam beklentileri nedeniyle katarakt ameliyatlarının sayısı gittikçe artmaktadır. Gözdeki lensin opaklaşması (bulanıklaşması) sonucu ışığın retina üzerine düzgün bir şekilde odaklanamaması veya lensin saydamlığı kaybetmesi, ışığı dağıtmasına neden olan bir opasite kataraktı tanımlar. Kataraktın tek tedavi yöntemi cerrahi girişimdir. Yapılan ameliyat yöntemi ve diğer faktörlerin yanı sıra cerrahi öncesi ve sonrası hastanın bakımını iyi yönetme oldukça önemlidir. Hemşirelik bakımının en önemli bölümü hastanın ve yakınlarının eğitimidir. Hasta bakımı cerrahiden önce başlatılmalı, hastanede kaldığı süre ve taburcu olduktan sonra da sürdürülmelidir. Katarakt ameliyatı sonrasında bakım gereksinimlerini tespit etmek, hasta bakımına kişinin kendisini ve ailesini katmak, komplikasyonlar yönünden takip etmek, kullanacağı ilaçlar, günlük yaşam aktiviteleri, enfeksiyonları önleme, takip açısından bilgilendirmek kişinin tedaviye uyumu ve yaşam kalitesi üzerinde olumlu sonuçlar doğurmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Katarakt
• hemşirelik
• bakım

CARE MANAGEMENT OF PATİENTS WİTH CATARACT SURGERY

Öz

Cataract is one of the most important causes of blindness according to the “World Vision Report” published by the World Health Organization. Today, the number of cataract surgeries is increasing due to the aging of the population and increased life expectancy. A cataract is defined as an opacity that causes light to be unable to focus properly on the retina as a result of the opacification (clouding) of the lens in the eye or the loss of transparency of the lens, causing it to scatter light. The only treatment for cataract is surgical intervention. In addition to the surgical method and other factors, it is very important to manage the patient's care well before and after surgery. The most important part of nursing care is the education of the patient and his/her relatives. Patient care should be initiated before surgery and continued during hospitalization and after discharge. Determining the care needs after cataract surgery, involving the patient and his/her family in patient care, following up the patient in terms of complications, informing the patient about the medications to be used, activities of daily living, prevention of infections and follow-up have positive results on the patient's compliance with the treatment and quality of life.

Anahtar Kelimeler

• cataract
• nursing
• care

Kaynakça

1. World Health Organization. World Report on Vision [İnternet]. Cenevre: WHO; 2020 [erişim 27 Mayıs 2025]. Erişim adresi: https://www.jnjvisioncare.com.tr/sites/default/files/public/tr/documents/world report-on-vision_2020_who_jnj.pdf
2. Kaderli A, Karalezli A, Kaya C, Yiğit Ç, Çevik Kaşıkçı D, Alaçamlı G, Sarı SB. Tıp Fakültesi Öğrencileri İçin Göz Hastalıkları. 2021:20–24.
3. Bayraktar Ş, Cebeci Z, Gözüm N, Gücükoğlu A. Assessment of vision-related quality of life before and after cataract surgery among senile cataract patients. J Istanbul Fac Med. 2016;79(2):54–60.
4. Direkci İ. Katarakt olgularında gravity ve active fluidics sistemlerinin kornea üzerindeki etkilerinin speküler mikroskopi ve intraoperatif parametreler ile değerlendirilmesi [Doktora tezi]. Adıyaman: Adıyaman Üniversitesi Tıp Fakültesi; 2018.
5. Wang W, Yan W, Fotis K, Prasad NM, Lansingh VC, Taylor HR, et al. Cataract surgical rate and socioeconomics: a global study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2016;57(14):5872–5881.
6. Guerrier G, Abdoul H, Jilet L, Rothschild PR, Baillard C. Efficacy of a web app–based music intervention during cataract surgery: a randomized clinical trial. JAMA Ophthalmol. 2021;139(9):1007–1013.
7. Shoss BL, Tsai LM. Postoperative care in cataract surgery. Curr Opin Ophthalmol. 2013;24(1):66–73.
8. Elif E, Emre A, Adem U, Semih Ç, Nilüfer G. Lens gücünün yeni biometri formülleri ile hesaplanması. İstanbul Tıp Fak Derg. 2023;86(4):312–318.

9. Oymaağaçlıo K. Katarakt ameliyatı planlanan hastaların kaygı düzeylerini etkileyen faktörlerin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: Maltepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2017.
10. American Academy of Ophthalmology. Basic and Clinical Science Course: Section 11: Lens and Cataract. San Francisco: AAO; 2017.
11. Abacıoğlu S. Katarakt cerrahisi yapılacak hastalarda 1. ve 2. göz cerrahileri öncesi hastaların endişe düzeylerinin araştırılması [Yüksek lisans tezi]. Afyon: Afyon Kocatepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2009.
12. Smeltzer SC, Bare BG, Hinkle JL, Cheever KH, Townsend MC, Gould B. Brunner and Suddarth’s Textbook of Medical-Surgical Nursing. 10. baskı. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins; 2008. s. 424–468.
13. Gök F. Katarakt cerrahisi uygulanan hastaların ameliyat öncesi ve sonrası yaşam kalitesinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
14. Erdil F, Elbaş NÖ. Cerrahi hastalıklar hemşireliği. 6. baskı. Ankara: Aydoğdu Matbaacılık; 2012. s. 101–114.
15. Gülşen M. Günübirlik cerrahi ile katarakt ameliyatı olan hastalara verilen taburculuk eğitimi ile telefonla hasta izleminin hastaların iyileşme sürecine ve günlük yaşam aktivitelerine etkisinin değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2018.
16. Men G, Özçiftçi N. Göz Hastalıkları Hemşirelik Bakım Rehberi. İzmir: T.C. Sağlık Bakanlığı Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi; 2011.
17. Çilingir D, Bayraktar N. Günübirlik cerrahi süreci ve hemşirelik bakımı. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2006;13(1):69–81.
18. Korkusuz A. Katarakt ameliyatı sonrası hastaların evde yaşadıkları güçlüklerin ve gereksinimlerinin belirlenmesi [Yüksek lisans tezi]. Ankara: Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü; 2014.
19. Biçersoy G. Günübirlik cerrahi hastalarının ameliyat öncesi kaygı düzeyleri [Yüksek lisans tezi]. Malatya: İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Cerrahi Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı; 2015.