Peyzaj planlama senaryolarının Geodesign Yaklaşımı ile geliştirilmesi: İmrahor Vadisi örneği

Öz

Geodesign, coğrafya ve tasarımyenilikçi bir anlayışla üretilmesini kolaylaştıran çok disiplinli bir yaklaşımdır. Bu makalede, Geodesign yaklaşımı ile gerçekleştirilen “Peyzaj Planlamada Yeni Bir Yaklaşım: GEODESIGN” başlıklı çalıştayda izlenen aşamalar değerlendirilmektedir. Çalıştay, Prof. Dr. Carl Steinitz tarafından yönetilmiştir. Planlama ve tasarımla ilgili farklı meslek disiplinlerinden gelen katılımcılarla birlikte Geodesign yaklaşımıyla bir peyzaj planlama süreci deneyimlenmiştir. Çalışma alanı olarak İmrahor Vadisi ve çevresi belirlenmiştir. Çalıştay kapsamında, Geodesign’ın altı soru modeli ve süreci, üç tekerrürlü olarak uygulanmıştır. ESRI® Türkiye uzmanları tarafından gerekli sayısal altlıklar üretilmiştir. Bu altlıklar mekânsal analizler gerçekleştirilmesinde ve senaryoların oluşturulmasında kullanılmıştır. Senaryolar ESRI® CityEngine modülü vasıtasıyla üç boyutlu alan modellerine dönüştürülmüştür. Bu kapsamda 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı’nda ön görülen nüfus değişimleri de dikkate alınarak öneri peyzaj planı üretilmiştir. Öneri peyzaj planı, 2023 Başkent Ankara Nazım İmar Planı ile kıyaslanmış, İmrahor Vadisi ve yakın çevresi açısından koruma ve kullanım önerilerinde önemli farklılıkların olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Geodesign, katılımcı peyzaj planlama, peyzaj planı, CBS, ESRI® CityEngine, senaryoya dayalı planlama, Ankara

Developing the landscape planning scenarios through the Geodesign approach: the case study of Imrahor valley

Öz

Geodesign is a multidisciplinary approach that facilitates the creation of alternative scenarios with innovative understanding for the future that combine geography and design ** processes. In this article, the steps taken in the workshop entitled "A New Approach in Landscape Planning: GEODESIGN", which is realized with the Geodesign approach, are evaluated. The workshop was directed by Prof. Dr. Carl Steinitz. The landscape planning process with Geodesign approach has been experienced with participants from different professional disciplines related to planning and design. Imrahor Valley and the surrounding area has been identified as the study area. The six question models and process were iterated as three times during the workshop studies. Digital maps were produced by ESRI® Turkey specialists. These digital maps have been used for the spatial analyzes and for developing scenarios. The scenarios have been converted into three-dimensional area models through the ESRI® CityEngine module. In this scope, the proposed landscape plan was produced considering the population changes predicted in 2023 Başkent Ankara Master Plan. The proposed landscape plan was compared with the 2023 Başkent Ankara Minimization Plan and it has been determined that there are significant differences in protection and usage proposals in terms of the Imrahor Valley and its immediate surroundings

Anahtar Kelimeler

• Geodesign, participatory landscape planning, landscape plan, GIS, ESRI® CityEngine, scenario base planning, Ankara

Kaynakça

1. Anonim. (2015). Gölbaşı Mogan ve ODTÜ Eymir gölleri (http://www.oocities.org/rastgele_der/mogan.html, 09.09.2016).
2. Anonim. (2016). Gölbaşı Özel Çevre (https://www.csb.gov.tr/db/tabiat/editordosya/golbasi_yonetim_plani(1).pdf 09.09.2016). Koruma Bölgesi Yönetim Planı 2015-2019
3. Artz, M. (2010). Changing Geography by Design: Selected Readings in geodesign.
4. Baylan, E. (2012). Doğal Kaynak Yönetimi için Kolaboratif Peyzaj Planlama: Karasu Nehri Örneği. Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
5. Chrisman, N. (2009). History of the harvard laboratory for computer graphics: a poster exhibit. Canada: Departtement des Sciences Geomatiques Universite Laval, Canada, USA.
6. Çetinkaya, G. ve Uzun, O. (2014). Peyzaj Planlama. Birsen Yayınevi, İstanbul.
7. Değerliyurt, M., Çabuk, N.S. (2015). Mcharg’ın doğayla tasarım kuramı ve geotasarım. The Journal of Academic Social Science Studies, International Journal of Social Science, Number: 39 , p. 293-306.
8. Düzgün, Ş., (2010). Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş- Ünite 1, Ulusal Açık Ders Malzemeleri Konsorsiyumu (UADMK), Ankara 09.09.2016).

9. ESRI. (2013). Geodesign in practice: designing a better world. Redlands, USA.
10. Gedikoğlu, İ. (2000). Coğrafi bilgi sistemleri ve uzaktan algılama teknikleri- ı. mekansal analizler, İşlem Şirketler Grubu Yayını,182-191, Ankara.
11. IUCN. (2008). Learning from landscapes. The Sangha Guidlines fort he Landscape Approach. The IUCN Forest Conservation Programme 2008. Arborvitaespecial.
12. Miller, W. R. (2012). Introducing Geodesign: The Concept. ESRI Press, USA.
13. Olgu, A. (2009). Ankara Şehrinin Fiziksel Gelişiminin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ve Uzaktan Algılama (UA) Teknikleri İle Analizi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
14. Özyavuz, M. (2002). Coğrafi bilgi sistemleri ve peyzaj mimarlığında kullanımı. Trakya Üniversitesi Bilimsel Araştırmalar Dergisi, 3, 61-68.
15. Schuurman, N. (2004). GIS: A Short Introduction Oxford: Blackwell Publishing.
16. Sönmez Çetin, G. (2014). Avrupa Peyzaj Sözleşmesi ve Türkiye, (https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=09000016802faf1f 17.08.2016).
17. Steiner, F. ve Osterman D. A. (1988). Landscape planning: a working method applied to a case study of soil conservation. Landscape Ecology Vol. 1. No. 4, 213-226pp.
18. Steinitz, C. (2012). A Framework for Geodesign. Changing Geography by Design, ESRI Press, California, USA.
19. Şatır, O. ve Baylan E. (2014). “The importance of Mogan and Eymir lakes and Imrahor valley in Ankara metropolitan area” (presentation), A New Approach Landscape Planning: Geodesign Workshop, 2-9 May 2014.
20. Şenöz, E. (2013). Kaynak Envanter ve Analizinde CBS Desteği: Geotasarım Kuramının Deneyimlenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
21. Tecim, V. (1999). Bilgi teknolojilerinde yeni bir gelişme: coğrafi bilgi sistemleri ve bilgi sistemleri arasındaki yeri. d.e.ü.i.i.b.f. dergisi, cilt:14, sayı:1, 1999, s:1-12.
22. Uyguçgil, H. (2011). Coğrafi bilgi sistemlerinin tarihçesi. İçinde Çabuk, A. (Ed.), Coğrafi Bilgi Sistemlerine Giriş (s. 134- 136). Anadolu Üniversitesi, Eskişehir.
23. Von Haaren, C. (2002). Landscape planning facing the challenge of the development ofcultural landscapes. Landscape and Urban Planning, Vol. 60 (2); pp. 73-80.
24. Von Haaren, C., Galler, C. and Ött, S. (2008). Landscape planning: the basis of sustainable landscape development. Bundesamt für naturschutz / Federal Agency for Nature Conservation, Gebr. Klingenberg Buchkunst Leipzig GmbH. 51 p., Leipzig.
25. Yörüklü, N. (2009). Peyzaj mimarlığı meslek disiplini içinde coğrafi bilgi sistemlerinin yeri ve önemi, TMMOB Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi, İzmir.