Waste and Waste Management Before Industrial Revolution

Öz

Waste disposal is not a problem for only today's people, but it was also for our hunter-gatherers ancestors. This problem, which lasted so early, was of course smaller in size and easier to deal with. In this long period, which was before Industrial Revolution, because the wastes nature was organic, they were interfering with nature more quicly. Nonetheless, the mismanagement of these wastes could lead to diseases such as plague and colic, and inevitably cause massive deaths. Especially in large cities with a high population density in the Middle Ages, this problem could reach even more unattainable dimensions. In this article, the issue of how to dispose of wastes after consumption in hunter-gatherer communities and agriculture societies is discussed in general terms

Anahtar Kelimeler

• Waste, rubbish, hunter-gatherer tribes, agricultural society

Sanayi devrimi öncesi çöp ve atık yönetimi

Öz

Atık bertarafı yalnızca günümüz insanı için değil, avcı-toplayıcı atalarımız ve tarım toplumları için de önemli bir sorundu. Bu kadar erken döneme kadar uzanan bu problem elbette ki daha küçük boyutlardaydı ve bununla baş etmek daha kolaydı. Sanayi Devrimi öncesini kapsayan bu uzun dönemde, atıklar organik yapıda oldukları için doğaya daha çabuk karışıyordu. Ne var ki, yine de bu atıkların yanlış yönetimi söz konusu olduğunda veba ve kolara gibi hastalıklara yol açabiliyor ve kaçınılmaz bir şekilde kitlesel ölümlere neden olabiliyordu. Özellikle de Ortaçağ’da nüfusu yoğunluğu fazla olan büyük kentlerde bu sorun daha da baş edilemez boyutlara ulaşabiliyordu. Bu yazıda avcı-toplayıcı topluluklar ve tarım toplumlarında tüketimden sonra oluşan atıkların nasıl bertaraf edildiği konusu genel hatlarıyla ele alınmıştır

Anahtar Kelimeler

• Atık, çöp, avcı-toplayıcı topluluklar, tarım toplumu

Kaynakça

1. Benjamin, D. K. 2003. Eight Great Myths of Recycling. September, 28: 1-32. Editör: J. S. Shaw. PERC Policy Series. Crowell Barbalace, R. 2015. “The History of Waste",
2. http://environmentalchemistry.com/yogi/environmental/wastehistory.html , Erişim Tarihi: 19.03.2015
3. Dickens, C. 2010. Müşterek Dostumuz. Çev.: A. Biçen. İthaki Yayınları: İstanbul.
4. Girling, R. 2005. Rubbish : Dirt On Our Hands And Crisis Ahead. Eden Project Books: London.
5. İsen, G. 2005. Bir Paradigma Sorunu Olarak Çöp. Cogito, (43): 137-155.
6. Mazak, M. 2010. Şehr-i İstanbul’un Temizlik Kültürü: Osmanlı’dan Günümüze Temizlik Çalışmaları ve Küçükçekmece Örneği. Küçükçekmece Belediyesi Kültür Yayınları: İstanbul.
7. Mumford, L. 2007. Tarih Boyunca Kent: Kökenleri, Geçirdiği Dönüşümler ve Geleceği. Çev.: G. Koca, T. Tosun), Ayrıntı Yayınları: İstanbul.
8. Ponting, C. 2008. Dünyanın Yeşil Tarihi Çevre ve Büyük Uygarlıkların Çöküşü. Sabancı Üniversitesi: İstanbul.

9. Sennett, R. 1999. Gözün Vicdanı: Kentin Tasarımı ve Toplumsal Yaşam. Çev.: S. Sertabipoğlu ve C. Kurultay, Ayrıntı Yayınları: İstanbul.
10. Wilson, D. G. 1976. A Brief History Of Solid-Waste Management, International Journal Environmental Studies, Vol.9, p.123-129.
11. Yalçın, M. 2005. Çöplük Yazılar. Cogito, (43): 130-135.
12. Yatğın, K. 2009. Çevreciliğin Tarihi ve Türkiye’de Çevrecilik. Din ve Hayat, Türk Diyanet Vakfı - İstanbul Müftülüğü Dergisi, (4): 72-75.