Assessment of Variability and Trends in Temperature Extremes over Aegean Region of Turkey

Öz

In this study, extreme temperatures of Aegean region were investigated via 6 temperature indices and non-parametric Mann-Kendall rank correlation test between the years 1939-2008 at 10 meteorological stations. These climate extreme indices are the annual numbers of cold day, cold night, warm day, warm night, summer day, and tropical day. Results showed that the annual numbers of cold day and cold night are generally in a decreasing trend that is statistically insignificant. The most distinctive change of temperature extremes in the region is observed for annual numbers of warm day and warm night. Depending on the outcome of Mann-Kendall trend analysis, the increasing trend for annual numbers of warm day and night which is becoming evident in last 35 year period is statistically significant for all stations. No significant change has been observed for annual numbers of tropical day and summer day between the years 1940’s and first half of 1970’s. However, statistically significant increasing trends are dominant for the period between the second half of 1970’s and 2008. This situation indicates that an increase in warm extremes rather than with a decrease in cold extremes at the Aegean region and thermal conditions are shifting towards warmer conditions

Anahtar Kelimeler

• Extreme climate indices, Trend analysis, Daily temperature, Aegean region

Ege Bölgesi’nde Sıcaklık Ekstremlerinde Gözlenen Değişim ve Eğilimlerin Değerlendirilmesi

Öz

Çalışmada, Ege Bölgesi’nde 10 istasyonda 1939–2008 yılları arasında 6 farklı sıcaklık indisine göre ekstrem sıcaklıklarda görülen değişim ve eğilimler Mann-Kendall trend analizine göre incelenmiştir. Kullanılan ekstrem sıcaklık indisleri soğuk gün ve gece sayıları, sıcak gün ve gece sayıları ile yaz ve tropikal gün sayılarıdır. Sonuçlar, bölgede yıllık soğuk gün ve gece sayılarının istatistiki olarak anlamlı olmayan genel bir azalma eğilimi içinde olduğunu göstermektedir. Bölgede sıcaklık ekstremleri içinde en belirgin değişim yıllık sıcak gün ve sıcak gece sayılarında gözlenmektedir. Mann-Kendall trend analizinin sonuçlarına göre, yıllık sıcak gün ve sıcak gece sayılarında özellikle son 35 yılda belirginleşen artış eğilimi istatistiki olarak tüm istasyonlarda anlamlıdır. Ege Bölgesi’nde yıllık tropikal gün ve yaz günü sayılarında 1940’lı yıllardan 1970’li yılların ilk yarısına kadar olan dönemde önemli bir değişim gözlenmemektedir. Ancak 1970’li yılların ikinci yarısından 2008 yılına kadar olan dönemde istatistiki olarak anlamlı artış eğilimleri egemen olmaktadır. Bu durum Ege Bölgesi’nde sıcaklıklardaki soğuk ekstremlerin gerçekleştiği gün sayılarındaki azalmadan çok, sıcak ekstremlerin yaşandığı gün sayıların arttığını ve termik koşulların daha sıcak değerlere doğru kaydığını göstermektedir

Anahtar Kelimeler

• Ekstrem iklim indisi, Trend analizi, Günlük sıcaklık, Ege Bölgesi

Kaynakça

1. Alexander, L. V., Zhang, X., Peterson, T. C., Caesar, J., Gleason, B., Tank, K., Haylock, M., Collins, D., Trewin, B., Rahimzadeh, F., Tagipour, A., Rupa Kumar, K., Revadekar, J., Griffiths, G., Vincent, L., Stephenson, D. B., Burn, J., Aguilar, E., Brunet, M., Taylor, M., New, M., Zhai, P., Rusticucci, M.. ve Vazquez- Aguirre, J. L. 2006.
2. Global observed changes in daily climate extremes of temperature and precipitation. Journal of Geophysical Research 111, D05109, doi:10.1029/2005JD006290.
3. Bartholy, J. ve Pongracz, R. 2007. Regional analysis of extreme temperature and precipitation indices for the Carpathian Basin from 1946 to 2001. Global and Planetary Change 57: 83-95.
4. Brunet, M., Saladie, O., Jones, P.D., Sigro, J., Aguilar, E., Moberg, A., Lister, D.H., Walther A., Lopez, D. ve Almarza C. 2006. The development of a new dataset of Spanish daily adjusted temperature series (SDATS) (1850-2003). International Journal of Climatology 26: 1777-1802.
5. Diffenbaugh, N. S., Pal, J. S., Giorgi, F. ve Gao, X. 2007. Heat stress intensification in the Mediterranean climate change hotspot. Geophysical Research Letters 34, L11706.
6. Erlat, E. ve Yavaşlı, D.D. 2010. Ege Bölgesi’nde tropikal gün ve yaz günü sayısındaki değişim ve eğilimler. Ege Coğrafya Dergisi Cilt 18, Sayı 1-2: 1-15.
7. Fisher, E.M., Seneviratne, S.I., Vidale, P.L., Luthi, D. ve Schar, C. 2007. Soil moisture – atmosphere interactions during the 2003 European summer heat wave. Journal of Climate 20: 5081–5099.
8. Folland, C. K., Karl T. R. ve diğer yazarlar 2001. Observed climate variability and change. Climate Change 2001: The scientific Basis. Contribution of working Group I to the Third Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, J.T. Houghton et al., Eds., Cambridge University Press, sayfa 99-181.

9. Frich, P., Alexander, L.V., Della-Marta, P., Gleason, B., Haylock, M., Klein Tank, A. M. G. ve Peterson, T. 2002. Observed coherent changes in climatic extremes during the second half of the twentieth century. Climate Research 19:193– 212.
10. IPCC 2007. Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Contribution of Working Group I to the Fourth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change [Solomon, S., D. Qin, M. Manning, Z. Chen, M. Marquis, K.B. Averyt, M. Tignor ve H.L. Miller (editörler)]. Cambridge University Press, Cambridge, United Kingdom and New York, ABD.
11. Kiktev, D., Sexton, D. M. H., Alexander, L. ve Folland C. K. 2003. Comparison of modeled and observed trends in indices of daily climate extremes”, Journal of Climate 16: 3560-3571.
12. Kioutsioukis, I., Melas, D. ve Zerefos, C. 2009. Statistical assessment of changes in climate extremes over Greece (1955– 2002). International Journal of Climatolology DOI: 10.1002/joc.2030.
13. Kuglitsh, F. G., Toreti, A., Xoplaki, E., Della-Marta, P. M., Zerefos, C. S., Türkeş, M. ve Luterbacher, J. 2010. Heat wave changes in the eastern Mediterranean since 1960. Geophysical Research Letters 37, L04802, doi:10.1029/2009GL041841.
14. Luterbacher, J., Liniger, M.A., Menzel, A., Estrella, N., Della-Marta, P.M., Pfister, C., Rutishhauser, T. ve Xoplaki, E., 2007. Exceptional European warmth of Autumn 2006 and Winter 2007: historical context, the underlying dynamics and its phenological impacts. Geophysical Research Letters 34, L12704.
15. Nastos, P. T. ve Matzarakis, A. P. 2008. Variability of tropical days over Greece within the second half of the twentieth century. Theoretical and Applied Climatology 93: 75-89.
16. Peterson, T.C., Folland, C., Gruza, G., Hogg, W., Mokssit, A. ve Plummer, N. 2001. Report on the Activities of the Working Group on Climate Change Detection and Related Reporters 1998-2001. WMO, Rep. WCDMP-47, WMO-TD 1071, Cenova, İsviçre.
17. Şensoy, S., Demircen, M. ve Alan, Ü. 2008. Trends in Turkey Climate Extreme Indices from 1971 to 2004. IV. Atmosfer Bilimleri Sempozyumu (25-28 Mart 2008) Bildiri Kitabı 453-460.
18. Yan Z, Jones, P, Davies, T, Moberg, A, Bergstrom, H, Camuffo, D, Cocheo C, Maugeri M, Demaree, G, Verhoeve, T, Thoen, E, Barriendos, M, Rodriguez, R, Martin-Vide, J, ve Yang, C. 2002. Trends of extreme temperatures in Europe and China based on daily observations. Climatic Change 53: 355–392.