An Investigation on Aquatic Macrophytes, Zooplankton and Benthic Macroinvertebrates in Porsuk River (Eskişehir)

Öz

In this study, it was aimed to investigate aquatic macrophytes, zooplankton and bentic macroinvertebrates between May and September 2007 in Porsuk River where it is located in Eskisehir City. Aquatic macrophytes, from Chlorophyta filamentous species of Cladophora, Spirogyra and Zygnema genus, from Spermatophyta Ceratophyllum demersum L., Lemna minor L., L. trisulca L., Myriophyllum spicatum L., Nasturtium officinale R. Brown, Potamogeton pectinatus L. and Phragmites australis (Cavanilles) Trinius et Steudel were found. The variation of aquatic macrophyte biomass were found statistically significant according to months (p<0.05) and stations (p<0.01). The highest value of aquatic plant biomass increased from May to August and the highest value was determined at the 2st station in August. The biomass of dominant aquatic macrophyte, M. spicatum was found to be high at drinking water treatment plant and sand trap stations (1 and 2) while only filamentous algae were determined at three stations (3, 4 and 5) in the city center. The variation of zooplankton abundance were found statistically significant according to stations (p<0.05) and months (p<0.05). Twelve species from Rotifera, three species from Cladocera and two zooplankter in order level from Copepoda were identified. Benthic macroinvertebrate members belong to Erpobdellidae, Tubificidae, Planorbidae and Sphaeriidae families were determined at 4th and 5th stations. In the study, the status of Porsuk River was determined as mesosaprobic-polluted with respect to zooplankton and benthic macroinvertebrate composition

Anahtar Kelimeler

• Macroinvertebrate, Aquatic macrophytes, Zooplankton, Porsuk River

Porsuk Çayı’nda (Eskişehir) Sucul Makrofitler, Zooplankton ve Bentik Makroomurgasızların İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, Porsuk Çayı’nın Eskişehir İli içinden geçen bölümünde sucul makrofitler, zooplankton ve bentik makroomurgasızların Mayıs-Ekim 2007 ayları arasında incelenmesi amaçlanmıştır. Porsuk Çayı’nda Chlorophyta’dan Cladophora, Spirogyra ve Zygnema cinslerine ait türler ile Spermatophyta’dan Ceratophyllum demersum L., Lemna minor L., L. trisulca L., Myriophyllum spicatum L., Nasturtium officinale R. Brown, Potamogeton pectinatus L. ve Phragmites australis (Cavanilles) Trinius et Steudel türleri bulunmuştur. Sucul makrofit biyokütlesinin aylara göre (p<0,05) ve istasyonlara göre (p<0,01) değişimi istatistik olarak önemli bulunmuştur. Sucul makrofit biyokütlesi, Mayıs ayından Ağustos ayına kadar artış göstermiş, en yüksek değer Ağustos ayında 2. istasyonda saptanmıştır. Sucul makrofitlerden baskın olan M. spicatum türünün biyokütlesi, içme su arıtım tesisi ve kum tutucunun bulunduğu istasyonlarda (1 ve 2) yüksek bulunurken, şehrin içinden geçen diğer üç istasyonda (3, 4 ve 5) sadece ipliksi alglere rastlanmıştır. Zooplankton bolluğunun istasyonlara (p<0,05) ve aylara göre değişimi (p<0,05) istatistik olarak önemli bulunmuştur. Rotifera grubundan 12, Cladocera’dan 3 tür ve Copepoda grubundan ise takım düzeyinde 2 zooplankton teşhis edilmiştir. Porsuk Çayı’nda 4. ve 5. istasyonlarda bentik makroomurgasızlardan Erpobdellidae, Tubificidae, Planorbidae ve Sphaeriidae familyasına ait üyeler teşhis edilmiştir. Bu araştırmada Porsuk Çayı’nın durumu, zooplankton ve bentik makroomurgasız kompozisyonu açısından mesosaprobik-kirli olarak belirlenmiştir

Anahtar Kelimeler

• Makroomurgasız, Sucul makrofit, Zooplankton, Porsuk Çayı

Kaynakça

1. Anonim 1998. Alıcı Ortam-Saprobik İndeksin Tayini. Türk Standartları, Ankara.
2. Anonymous 2003. www.epa.ie/pubs/docs/WQ.
3. Bingöl, A.N., Özyurt, M.S., Dayıoğlu, H., Yamık, A. ve Solak, C.N. 2007. Yukarı Porsuk Çayı (Kütahya) Epilitik Diyatomeleri. Ekoloji Dergisi, 15(62): 22-29.
4. Büyükerşen, Y. ve Efelerli, S.S. 2005. Doğal Afet Zararlarını Azaltma Yaklaşımı: Eskişehir-Porsuk Projesi. 4. Kentsel Altyapı Ulusal Sempozyumu, TMMOB İMO, 15-16 Aralık 2005.
5. Casper, S.J. and Krausch, H.D. 1980. Pteridophyta und Anthophyta. 1. Teil; Lycopodiaceae bis Orchidaceae, Süsswasserflora von Mitteleuropa. Band 23, Gustav Fisher Verlag, Stuttgart.
6. Casper, S.J. and Krausch, H.D. 1981. Pteridophyta und Anthophyta. 2. Teil; Sauruuraceae bis Asteraceae, Süsswasserflora von Mitteleuropa. Band 23, Gustav Fisher Verlag, Stuttgart.
7. Cooke, G.D., Welch, E.B., Peterson, A.S. and Newroth, P.R. 1993. Restoration and management of lakes and reservoirs. Lewis Publ., Boca Raton.
8. Çiçek, A. ve Koparal, A.S. 2001. Porsuk Baraj Gölü’nde yaşayan Cyprinus carpio ve Barbus plebejus’da kurşun, krom ve kadmiyum seviyeleri. Çevre Koruma Dergisi, 10(39): 3-6.

9. Demir, N., Pulatsü, S., Kirkagac, M.U., Topcu, A., Zencir, O. and Fakıoglu, O. 2011. Phytoplankton composition considering the odor occurrence in the Porsuk River (Eskisehir-Turkey). Asian J. Chemistry, 23(I): 247-250.
10. Duarte, C.M., Kalff, J. and Peters, R.H. 1986. Patterns in biomass and cover aquatic macrophytes in lakes. Can. J. Fish. Aquat. Sci., 43: 1900-1908.
11. Edmondson, W.T. 1959. Freshwater Biology. 2nd ed. John Wiley and Sons Inc. NewYork.
12. Edmondson, W.T. and Winberg, G.G. 1971. A Manual on Methods for the Assesment of Secondary Productivity in Freshwaters. Blackwell Sci. Publ., Oxford.
13. Foissner, W. and Berger, H. 1996. A user-friendly guide to the ciliates (Protozoa, Ciliophora) commonly used by hydrobiologists as bioindicators in rivers, lakes and waste waters, with notes on their ecology. Freshwater Biology, 35: 375–482.
14. Hawkes, H.A. 1979. Invertebrates as Indicators of River Water Quality (In the Biological of Water Quality, Edited by A. James and L. Evision), Wiley-Interscience Publication, Great Britain.
15. Kayar, V.N. and Çelik, A. 2003. Gediz Nehri Kimi Kirlilik Parametrelerinin Tayini ve Su Kalitesinin Belirlenmesi. Ekoloji Çevre Derg.,12: 17-22.
16. Kazancı, N. and Dügel, M. 2000. An evaluation of water quality of Yuvarlakçay Stream in the Köyceğiz-Dalyan Protected Area, SW Turkey. Turk J Zoology, 24: 69-80.
17. Koste, W. 1978. Rotatoria. 2 Auflage. Gebrüder Borntroeger, Berlin.
18. Küçük, S. 2007. Büyük Menderes Nehri su kalite ölçümlerinin su ürünleri açısından incelenmesi. ADU Ziraat Fak. Derg., 4(1-2): 7-13.
19. Lund, J.W.G., Kipling. C. and Le Cren, E.D. 1958. The inverted microscope method estimating algal numbers and statistical basis of estimations by counting. Hydrobiologia, 11: 143-170.
20. Macan, T.T. 1975. A Guide to Freshwater Invertebrate Animals. Longman, London.
21. Mason, C.F. 1991. Biology of Freshwater Pollution. 2nd ed. Longman Great Britain.
22. Metcalfe-Smith, J.L. 1994. Biological Water-Quality Assesment of Rivers: Use of Macroinvertebrate Communities. (In the Rivers Handbook, Edited by P. Calow and G. G. Petts.) Vol 2, Blackwell Science Publishing, Oxford.
23. Muhammetoglu, A., Muhammetoglu, H., Oktas, S., Ozgokcen, L.and Soyupak, S. 2005. Impact assessment of different management scenarios on water quality of Porsuk River and dam system-Turkey. Water Resources Management, 19:199-210.
24. Ocak, A., Cicek, A., Zeytinoğlu, H.ve Mercangoz, A. 2002. Porsuk Çayı suyunun bazı tarım bitkileri üzerindeki ekotoksikolojik etkileri. Çevre Koruma Dergisi, 11(45):9-13.
25. Prescott, G.W. 1973. Algae of Western Great Lakes Area. 5th Ed., W. M. C. Brown Co. Publ., Dubuque.
26. Round, F.E., 1953. An investigation of two benthic algal communities in Malham Tarn, Yorkshire. Journal of Ecology, 41:174-197.
27. Ruttner-Kolisko, A. 1974. Plankton rotifers, biology and taxonomy. Die Binnengewasser Vol. XXVl/l, Supp.
28. Saksena, D.N. 1987. Rotifers as Indicators of Water Quality. Acta hydrochim. hydrobiol. 15: 481-485.
29. Sladecek, V. 1983. Rotifers as Indicators of Water Quality. Hydrobiologia 100: 169-201.
30. Smirnov, N.N. 1974. Fauna of USSR Crustacea. Vol: 1, No: 2, Chydoridae. IPST, Jerussalem.
31. Türkmen, A. ve Türkmen, M. 1999. Karasu Irmağının (Aşkale Mevkii) bazı su kalitesi parametrelerinin mevsimsel değişimi ve su ürünleri açısında değerlendirilmesi. X. Ulusal Su Ürünleri Sempozyumu, 22-24 Eylül, Adana.
32. Westlake, D.F. 1986. The direct determination of biomas of aquatic macrophytes and measurement of underwater light. Crown copyright., HMSO, London.
33. Wetzel, R.G., Likens, G.E. 1991. Limnological Analysis. 2nd ed. Springer Verlag, New York.
34. Yüce, G., Arzu, P., Sakır, O. and Didem, U. 2004. The pollution of water resources in the Eskisehir region within the Porsuk River basin, Turkey. Environmental Engineering and Management Journal, 3(3): 323-343.
35. Yüce, G., Arzu, P., Sakır, O. and Didem, U. 2006. Soil and water pollution derived from anthropogenic activities in the Porsuk River basin, Turkey. Environmental Geology, 49:359-375