Yaşam Döngüsü ve Aktarma Teorileri BİST Katılım 50 Endeksi’nde Geçerli Mi?

Öz

Firma değeri maksimizasyonu kapsamında finans yönetiminin temel politikalarını yatırım, sermaye yapısı ve kâr payı dağıtım kararları oluşturmaktadır. Kâr payı dağıtım politikasın firma değeri arasındaki olası ilişkinin ortaya konması piyasa katılımcıları açısından büyük önem arz etmektedir. Firmaların kar payı dağıtım kararlarını etkileyen içsel ve dışsal faktörlerin tespiti, karar mekanizması süreçlerine ciddi katkılar sağlayabilecektir. Bu noktadan hareketle, çalışmanın amacı kar payı dağıtım teorilerinden Yaşam Döngüsü ve Aktarma Teorilerinin BİST Katılım 50 Endeksi’nde geçerliliğinin sınanmasıdır. Bu doğrultuda, BİST Katılım 50 Endeksi’nde işlem gören firmaların 2014-2022 tarihleri arasındaki seçilmiş finansal oranlarının kar payı dağıtımına olan etkisi Logit Regresyon modeli ile analiz edilmiştir. Çalışmada bağımlı kukla değişken olarak kar payı dağıtımı belirlenirken, bağımsız değişkenler ise PD/DD, borçlardaki değişim, birikmiş karlar/öz sermaye, şirketin öz sermaye/toplam varlıklar, nakit ve nakit benzeri varlıklar/toplam varlıkları, karlılık, işletme büyüklüğü, aktif büyüme oranı ve firma yaşı olarak belirlenmiştir. Yapılan analizler neticesinde elde edilen bulgulara göre, Yaşam Döngüsü ve Aktarma Teorilerinin BİST Katılım 50 Endeksi’nde geçerli olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Yaşam Döngüsü Teorisi
• Aktarma Teorisi
• BIST Katılım 50 Endeksi

Are Life Cycle and Catering Theories Applicable in BIST Participation 50 Index?Abstract

Öz

Investment, capital structure, and dividend distribution decisions are the major methods of financial management within the context of maximizing shareholder value. The potential link between the profit share distribution scheme and the company's value must be made known by the market participants. Identifying the internal and external variables which impact how a company decides to distribute dividends will significantly improve the decision-making processes. From this point of view, the purpose of this research is to test the validity of the Life Cycle and Catering Theories, which are among the dividend distribution theories, in the BIST Participation 50 Index. Using the Logit Regression model, it was determined how the selected financial ratios of the companies that listed in the BIST Participation 50 Index between 2014 and 2022 affected the dividend distribution. In the research, dividend distribution was determined as the dependent dummy variable, while the independent variables were selected as PD/DD, change in debts, retained earnings/equity, company's equity/total assets, cash and cash equivalents/total assets, profitability, business size, asset growth rate and firm age. The outcome of the analyses led to the conclusion that the Life Cycle and Catering Theories are applicable to the BIST Participation 50 Index.

Anahtar Kelimeler

• Life Cycle Theory
• Catering Theory
• BIST Participation 50 Index

Kaynakça

1. Ahmed, F., Rafay, A., ve Ahmed, A. (2018). Dividend payout policy of conventional banking and Islamic banking in Pakistan. Al-Iqtishad Journal of Islamic Economics, 10(1), 135-152.
2. Asif, A., Rasool, W., ve Kamal, Y. (2011). Impact of financial leverage on dividend policy: Empirical evidence from Karachi Stock Exchange-listed companies. African Journal of Business Management, 5(4), 1312.
3. Aydın, N., Başar, M., ve Coşkun, M. (2017). Finansal Yönetim, Detay Yayıncılık.
4. Baker, M., ve Wurgler, J. (2004). A catering theory of dividends. The Journal of finance, 59(3), 1125-1165.
5. Black, F. (1998). The dividend puzzle. F. J. Peter L. Bernstein içinde, Streetwise: The Best of The Journal of Portfolio Management (s. 10-13). New Jersey: Princeton University.
6. Bliss, C. I. (1934a). The method of probits. Science, 79 (2037), 38-39.
7. Bliss, C. I. (1934b). The method of probits-a correction. Science, 79 (2053), 409–410.
8. Borsa İstanbul, (2021). Pay endeksleri, Erişim Adresi: https://borsaistanbul.com/tr/endeks/1/3/katilim

9. Ceylan, A., ve Korkmaz, T. (2008). İşletmelerde Finansal Yönetim. Ekin Kitabevi.
10. Chen, G., ve Tsurumi, H. (2010). Probit and logit model selection. Communications in Statistics—Theory and Methods, 40(1), 159-175.
11. Cramer, J. S. (2003). Logit models from economics and other fields. Cambridge University Press.
12. Çelik, S. (2013). Kâr payı politikası ve yaşam döngüsü teorisi: imkb imalat sektöründe ampirik bir uygulama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 115-122.
13. DeAngelo, H., DeAngelo, L., ve Stulz, R. (2006). Dividend policy and the earned/contributed capital mix: a test of the life-cycle theory. Journal of Financial economics, 81(2), 227-254.
14. Erdaş, M. (2017). Kar payı dağitım politikasını etkileyen işletmelere özgü faktörlerin belirlenmesi: borsa Istanbul-30 endeksi üzerine bir uygulama. Journal of Life Economics, 4(2), 49-76.
15. Fama, E. F., ve French, K. R. (2001). Disappearing dividends: changing firm characteristics or lower propensity to pay? Journal of Financial economics, 60(1), 3-43.
16. Ferris, S., Nilanjan , S., ve Yui, H. (2006). God save the queen and her dividends: Corporate payouts in the United Kingdom. The Journal of Business, 79(3), 1149-1173.
17. Fitri, R. R., Hosen, M. N., ve Muhari, S. (2016). Analysis of factors that impact dividend payout ratio on listed companies at Jakarta Islamic Index. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 6(2), 87-97.
18. Gaddum, J. H. (1933). Reports on Biological Standards: III Methods of Biological Assay Depending on a Quantal Response. HM Stationery Office.
19. Gordon, M. J. (1963). Optimal investment and financing policy. The Journal of finance, 18(2), 264-272.
20. Kliestik, T., Kocisova, K., ve Misankova, M. (2015). Logit and probit model used for prediction of financial health of company. Procedia economics and finance, 23, 850-855.
21. Koç, S., Yaldız, B., ve Şenol, Z. (2020). Nakit temettü ödemelerinin firma değeri üzerine etkilerinin panel veri yöntemi ile analizi BİST 30 üzerine bir uygulama (2007-2017). Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(2), 69-89.
22. Kuzucu, N. (2015). Determinants of dividend policy: a panel data analysis for Turkish listed Firms. International Journal of Business and Management, 10(11), 149-160. doi:10.5539/ijbm.v10n11p149
23. Lehutova, K. (2011). Application of Corporate Metrics method to measure risk in logistics. Logistyka, 6.
24. Lintner, J. (1962). Dividends, earnings, leverage, stock prices and the supply of capital to corporations. The review of Economics and Statistics, 243-269.
25. Miller, M., ve Modigliani, F. (1961). Dividend policy, growth, and the valuation of shares. 411-433.
26. Mueller, D. (1972). A life cycle theory of the firm. The Journal of Industrial Economics, 20(3), 199-219.
27. Pekkaya, M. (2006). Kar payı dağıtımının şirket değeri üzerine etkisi: İMKB 30 Endeks Hisselerine bir analiz. ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2(4), 183–209.
28. Salkımcı, G., Koç, Y., ve Çelik, S. (2020). Kar payı dağıtım politikasında aktarma teorisi: borsa istanbul üzerine bir uygulama. Iksad journal, 6(23), 309-321.
29. Sayılgan, G. (2019). Soru ve yanıtlarıyla işletme finansmanı (8. b.). Ankara: Siyasal Kitabevi.
30. Spuchľáková, E., & Cúg, J. (2014). Lost Given Default and the Credit risk. International Conference on Management, Education, Business, and Information Science, 12-15.
31. Stepanyan, G. (2011). Firm life cycle and the choice of the form of payout. http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.1632834.
32. Toraman, C., ve Okuyan, A. (2009). İşletmelerde ortaklık yapısında yoğunlaşmanın kaynak yapısı üzerindeki etkisi: İMKB şirketleri üzerine bir uygulama. Muhasebe ve Finansman Dergisi, 41, 72-81.
33. Vasisht, A. (2007). Logit and probit analysis. IASRI, Library Avenue, 110.
34. Verhulst, P. F. (1845). Recherches mathématiques sur la loi d’accoissement de la population.Nouveaux Mémoire de l’académie Royale des Sciences, des Lettres et des Beaux-Arts deBelgique, 18, 1–32