Kilit Denetim Konusu Açıklamalarını Etkileyen Faktörler Üzerine BIST İmalat Sektöründe Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmada, BIST imalat sektöründe yer alan işletmelerin 2024 yılına ait bağımsız denetçi raporlarındaki Kilit Denetim Konularının (KDK) sayısı ve açıklama uzunluğu incelenmiştir. Amaç, KDK raporlamasını etkileyen firma ve denetçi kaynaklı faktörleri belirlemektir. Çalışmanın örneklemi 238 firmadan oluşmaktadır. Analizler tanımlayıcı istatistikler, bağımsız örneklem t-testleri, Poisson regresyon ve çoklu doğrusal regresyon yöntemleri ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, dört büyük bağımsız denetim firması tarafından denetlenen şirketlerde KDK sayısının daha düşük olduğunu göstermektedir. Buna karşılık, KDK başına düşen kelime sayısı bu firmalarda daha yüksektir. Toplam kelime sayısı bakımından ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. Diğer taraftan, firma büyüklüğünün KDK sayısı ve toplam açıklama uzunluğu üzerinde pozitif etkisi olduğu tespit edilmiştir. Firmaların 2024 yılında kar veya zarar açıklamış olmalarının ve denetçi görüşünün etkisi ise sınırlıdır. Sonuçlar, BIST imalat sektöründe KDK raporlamasında denetim firması farklılaşmasının KDK sayısından çok açıklama yoğunluğu üzerinden ortaya çıktığını göstermektedir. Bu bulgu, KDK raporlamasının yalnızca kaç konunun açıklandığı ile değil, her bir konuya ne ölçüde ayrıntı verildiği ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Çalışma, KDK iletişimini sayı, toplam kelime sayısı ve KDK başına kelime sayısı göstergeleriyle birlikte ele alarak Türkiye’deki KDK literatürüne katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Kilit Denetim Konuları (KDK)
• Denetçi Raporu
• BIST
• İmalat Sektörü
• Dört Büyük Bağımsız Denetim Firması

Destekleyen Kurum

Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Etik Beyan

Bu makale, insan veya hayvanlar ile ilgili etik onay gerektiren herhangi bir araştırma içermemektedir.

A Research on Factors Affecting Key Audit Matter Disclosures in the BIST Manufacturing Sector

Öz

This study examines the number and length of Key Audit Matter (KAM) disclosures reported in the 2024 independent auditor’s reports of firms listed in the BIST manufacturing sector. It aims to identify firm- and auditor-related factors that influence KAM reporting. The sample of the study consists of 238 firms. The analyses were conducted using descriptive statistics, independent samples t-tests, Poisson regression, and multiple linear regression. The findings show that firms audited by Big Four audit firms reported fewer KAMs. However, the number of words per KAM was higher in their reports. No statistically significant difference was found in total word count. Nevertheless, firm size had a positive effect on both the number of KAMs and total disclosure length. Whether firms reported a profit or loss in 2024 and the type of audit opinion had only limited effects on KAM disclosures. The results indicate that differences in KAM reporting across audit firms in the BIST manufacturing sector are reflected more strongly in disclosure intensity than in the number of KAMs reported. This finding suggests that KAM reporting should be evaluated not only in terms of the number of matters disclosed, but also in terms of the level of detail provided for each matter. By examining KAM communication in terms of the number of KAMs, total word count, and average word count per KAM, this study contributes to the growing literature on KAM reporting in Türkiye.

Anahtar Kelimeler

• Key Audit Matters (KAMs)
• Auditor's Report
• BIST
• Manufacturing Sector
• Big Four

Destekleyen Kurum

The author received no financial support for the research, authorship and/or publication of this article.

Etik Beyan

This article does not contain any studies with human participants or animals performed by the authors.

Kaynakça

1. Abdullatif, M., & Al-Rahahleh, S. (2020). Applying a new audit regulation: Reporting key audit matters in Jordan. International Journal of Auditing, 24(2), 268-291. https://doi.org/10.1111/ijau.12192
2. Al-Asmakh, S., Elamer, A. A., & Uadiale, O. (2024). Cultural dynamics and tenure trajectories: How auditor tenure and culture influence key audit matters in the GCC. Journal of Accounting Literature. https://doi.org/10.1108/JAL-04-2024-0081
3. Baatwah, S. R. (2023). Key audit matters and big4 auditors in Oman: A quantile approach analysis. Journal of Financial Reporting and Accounting, 21(5), 1124-1148. https://doi.org/10.1108/JFRA-09-2021-0289
4. Bepari, M. K., Mollik, A. T., Nahar, S., & Islam, M. N. (2022). Determinants of accounts level and entity level key audit matters: Further evidence. Accounting in Europe, 19(3), 397-422. https://doi.org/10.1080/17449480.2022.2060753
5. Bepari, M. K. (2023). Audit committee characteristics and key audit matters (KAMs) disclosures. Journal of Corporate Accounting and Finance, 34(1), 152-172. https://doi.org/10.1002/jcaf.22587
6. Bepari, M. K., Nahar, S., Mollik, A. T., & Azim, M. I. (2024). Content characteristics of key audit matters reported by auditors in Bangladesh and their implications for audit quality. Journal of Accounting in Emerging Economies, 14(4), 855-885. https://doi.org/10.1108/JAEE-12-2022-0344
7. Boonlert-U-Thai, K., & Suttipun, M. (2023). Influence of external and internal auditors on key audit matters (KAMs) reporting in Thailand. Cogent Business & Management, 10(3). https://doi.org/10.1080/23311975.2023.2256084
8. Cameron, A. C., & Trivedi, P. K. (1998). Regression analysis of count data. Cambridge University Press.

9. Chen, Q., & Qi, J. (2023). How much should we trust R2 and adjusted R2: evidence from regressions in top economics journals and Monte Carlo simulations. Journal of Applied Economics, 26(1), 1-16. https://doi.org/10.1080/15140326.2023.2207326
10. Ciğer, A., Kınay, B., & Ocak, M. (2025). Further evidence regarding the effect of KAMs on audit report lag. PLoS ONE, 20(3), 1-26. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0320183
11. Çakalı, K. R. (2021). Bağımsız denetim raporlarında yeni uygulama: Kilit denetim konularının raporlanması ve BIST 100 analizi. Denetişim, 23, 60-77.
12. Dal Bem Venturini, L., Borba, J. A., Barbetta, P. A., & Flach, L. (2023). Determinants for disclosure of the key audit matters in non-financial companies of B3. Revista Catarinense da Ciência Contábil, 22, 1-18. https://doi.org/10.16930/2237-766220233390
13. Deneuve, E. (2025). Dissimilarity in key audit matters: Determinants and consequences. Accounting in Europe. https://doi.org/10.1080/17449480.2025.2484190
14. Elsayed, M., Elshandidy, T., & Ahmed, Y. (2023). Is expanded auditor reporting meaningful? UK evidence. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 53, 1-19. https://doi.org/10.1016/j.intaccaudtax.2023.100582
15. Gutierrez, E., Minutti-Meza, M., Tatum, K. W., & Vulcheva, M. (2018). Consequences of adopting an expanded auditor's report in the United Kingdom. Review of Accounting Studies, 23, 1543-1587. https://doi.org/10.1007/s11142-018-9464-0
16. Hair, J. F. Jr., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis. Cengage Learning.
17. Honkamaki, T., Matto, M., & Teittinen, H. (2022). The homogeneity of BIG4 audit reports after the implementation of key audit matters in the context of fair value accounting. International Journal of Auditing, 26(3), 354-370. https://doi.org/10.1111/ijau.12285
18. ICAEW (2016). Extended audit reports: Exploring challenges and opportunities in implementation. https://www.icaew.com/-/media/corporate/files/middle-east-hub/extended-audits-briefing-paper.ashx
19. Kend, M., & Nguyen, L. A. (2020). Investigating recent audit reform in the Australian context: An analysis of the KAM disclosures in audit reports 2017–2018. International Journal of Auditing, 24(3), 412-430. https://doi.org/10.1111/ijau.12205
20. Korkmaz, B. (2025). BDS701 kapsamında kilit denetim konuları: BIST100 endeksinde işlem gören işletmeler üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, 75, 27-48. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1518914
21. Köse, E., & Bekci, İ. (2025). Denetim komitesi özelliklerinin kilit denetim konularına etkisi: BIST 100’de bir uygulama. Denetişim, 32, 148-159. https://doi.org/10.58348/denetisim.1559975
22. Küster, S. (2024). The determinants of linguistic features in key audit matters: Empirical evidence from Europe. International Journal of Auditing, 28(3), 582-614. https://doi.org/10.1111/ijau.12344
23. Mah'd, O. A., & Mardini, G. H. (2022). Matters may matter: The disclosure of key audit matters in the Middle East. Cogent Economics & Finance, 10(1). https://doi.org/10.1080/23322039.2022.2111787
24. Moubarak, H., & Elamer, A. A. (2024). Navigating uncertainty: the role of auditor demographics in key audit matters reporting amid COVID-19 in Egypt. Journal of Financial Reporting and Accounting. https://doi.org/10.1108/JFRA-04-2024-0183
25. Ozili, P. K. (2023). Social Research Methodology and Publishing Results: A Guide to Non-Native English Speakers. In C. A. Saliya (Ed.), The Acceptable R-square in Empirical Modelling for Social Science Research. IGI Global, pp. 134–143. https://doi.org/10.4018/978-1-6684-6859-3.ch009
26. Özcan, A. (2021). What factors affect the disclosure of key audit matters? Evidence from manufacturing firms. International Journal of Management Economics and Business, 17(1), 149-161. https://doi.org/10.17130/ijmeb.796444
27. Özcan, M., & Günlük, M. (2021). Borsa İstanbul imalat sektöründeki kilit denetim konularının belirlenmesi: Gıda, içecek ve tütün alt sektöründe bir inceleme. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 1(1), 22-35.
28. Özşahin Koç, F. (2025). Firmaya özgü değerlerin açıklanan kilit denetim konuları üzerine etkisi: BIST imalat sektörü araştırması. Denetişim, 32, 96-107. https://doi.org/10.58348/denetisim.1549118
29. Pinto, I., & Morais, A. I. (2019). What matters in disclosures of key audit matters: Evidence from Europe. Journal of International Financial Management & Accounting, 30(2), 145-162. https://doi.org/10.1111/jifm.12095
30. Rahaman, M. M., Hossain, M. M., & Bhuiyan, M. B. U. (2023). Disclosure of key audit matters (KAMs) in financial reporting: Evidence from an emerging economy. Journal of Accounting in Emerging Economies, 13(3), 666-702. https://doi.org/10.1108/JAEE-11-2021-0355
31. Ricquebourg, A. D. D., & Maroun, W. (2023). How do auditor rotations affect key audit matters? Archival evidence from South African audits. The British Accounting Review, 55(2). https://doi.org/10.1016/j.bar.2022.101099
32. Rousseau, L. M., & Zehms, K. M. (2024). It's a matter of style: The role of audit firms and audit partners in key audit matter reporting. Contemporary Accounting Research, 41(1), 529-561. https://doi.org/10.1111/1911-3846.12902
33. Shao, X. (2020). Research on disclosure status and influencing factors of key audit matters. Modern Economy, 11(3), 701-725. https://doi.org/10.4236/me.2020.113052
34. Sierra-Garcia, L., Gambetta, N., Garcia-Benau, M. A., & Orta-Perez, M. (2019). Understanding the determinants of the magnitude of entity-level risk and account-level risk key audit matters: The case of the United Kingdom. The British Accounting Review, 51(3), 227-240. https://doi.org/10.1016/j.bar.2019.02.004
35. Suttipun, M. (2022). External auditor and KAMs reporting in alternative capital market of Thailand. Meditari Accountancy Research, 30(1), 74-93. https://doi.org/10.1108/MEDAR-04-2020-0850
36. Tazegül, A. (2021). An analysis of the Borsa Istanbul manufacturing companies on the key audit matters. Kafkas University Economics and Administrative Sciences Faculty KAUJEASF, 12(24), 753-780. https://doi.org/10.36543/kauiibfd.2021.031
37. Terzi, S., & Kıymetli Şen, İ. (2023). Kilit denetim konuları raporlamasının denetim kalitesine etkisi: Türkiye’ye ilişkin bulgular. Muhasebe ve Denetime Bakış, 68, 59-74. https://doi.org/10.55322/mdbakis.1098821
38. Velte, P. (2018). Does gender diversity in the audit committee influence key audit matters' readability in the audit report? UK evidence. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 25, 748-755. https://doi.org/10.1002/csr.1491
39. Vickneswaran, A. (2026). A systematic literature review on determinants of key audit matters disclosure: An international perspective. International Journal of Disclosure and Governance, https://doi.org/10.1057/s41310-026-00356-0
40. Wuttichindanon, S., & Issarawornrawanich, P. (2020). Determining factors of key audit matter disclosure in Thailand. Pacific Accounting Review, 32(4), 563-584. https://doi.org/10.1108/PAR-01-2020-0004