An Evaluation of Accounting Professionals’ Approaches to Inflation Accounting Within the Framework of The Fraud Triangle:A Study

Öz

The aim of this study is to empirically examine the relationship between accounting professionals’ approaches to inflation accounting and the components of the fraud triangle (pressure, opportunity, and rationalization). The study was conducted among Certified Public Accountants (CPAs) and Sworn-in Certified Public Accountants) operating in Malatya province. A quantitative research method was employed, and data were collected through a survey. Pearson’s correlation analyis was used to examine the relationships among the variables, while multiple regression analysis was conducted to estimate the effects of the fraud triangle components on approaches to inflation accounting. According to the correlation analysis results, positive and significant relationships were found between approaches to inflation accounting and the fraud triangle components of pressure, opportunity, and rationalization. The results of the regression analysis indicate that opportunity and rationalization have significant positive effects on accounting professionals’ approaches to inflation accounting, whereas pressure has no statistically significant effect. The study contributes to the literature by revealing that approaches to inflation accounting are not limited to technical aspects but also include behavioral and ethical dimensions.

Anahtar Kelimeler

• Inflation Accounting
• Fraud Triangle
• Accounting Professionals
• Malatya SMMMO

Destekleyen Kurum

The author received no financial support for the research, authorship and/or publication of this article.

Proje Numarası

Yok

Etik Beyan

Ethical approval for this study was obtained from the Inönü University Social and Human Sciences Scientific Research and Publication Ethics Committee with decision number 43 dated 15.01.2026.

Meslek Mensuplarının Enflasyon Muhasebesine Yönelik Yaklaşımlarının Hile Üçgeni Çerçevesinde Değerlendirilmesi: Bir Araştırma

Öz

Bu çalışmanın amacı, muhasebe meslek mensuplarının enflasyon muhasebesine yönelik yaklaşımlarının Hile Üçgeni unsurları (Baskı, Fırsat ve Rasyonalizasyon) ile ilişkisini ampirik olarak incelemektir. Çalışma Malatya ilinde Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler odasına (SMMMO) kayıtlı olan muhasebe meslek mensupları üzerine yapılmıştır. Araştırmada nicel yöntem kullanılmış ve veriler anket yoluyla elde edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesinde Pearson korelasyon analizi, değişkenler arasındaki etkilerin ölçülmesinde ise çoklu regresyon analizi kullanılmıştır. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, enflasyon muhasebesine yönelik yaklaşımlar ile hile üçgeni unsurları olan baskı, fırsat ve rasyonalizasyon arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Yapılan regresyon analizi sonuçları ise; meslek mensuplarının enflasyon muhasebesi yaklaşımları üzerinde fırsat ve rasyonalizasyon değişkenlerinin anlamlı ve pozitif etkilerinin bulunduğunu, baskı değişkenin ise anlamlı bir etkisinin olmadığı sonucunu ortaya koymuştur. Çalışma enflasyon muhasebesine yönelik yaklaşımların yalnız teknik yönleriyle sınırlı kalmadığını, davranışsal ve etik unsurlar da içerdiğini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Enflasyon Muhasebesi
• Hile Üçgeni
• Muhasebe Meslek Mensupları
• Malatya SMMMO

Destekleyen Kurum

Yazar bu çalışma için finansal destek almadığını beyan etmiştir.

Proje Numarası

Yok

Etik Beyan

Bu çalışma için etik onay, “İnönü Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Bilimsel Araştırma ve Yayın Etik Kurulu’nun 15.01.2026 tarih 43 nolu sayılı kararıyla alınmıştır.

Kaynakça

1. Abdullahi, R., Mansor, N. & Nuhu, M.S. (2015). Fraud triangle theory and fraud diamond theory. understanding the convergent and divergent for future research. International Journal of Academic Research in Accounting, Finance and Management Sciences, 5(4), 30-37, https://doi.org/10.6007/IJARAFMS/v5-i4/1823
2. Acar, D. &Tugay, O. (2005). Enflasyon düzeltmesi ve uygulama düzeyinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. Muhasebe ve Finansman Dergisi, (26), 81-94. https://izlik.org/JA67BY72XA
3. Akgül, A. & Çevik, O. (2003). İstatistiksel analiz teknikleri (2.baskı). Emek Ofset.
4. Ataman, B. &Aydın, R. (2017). Hile denetimi ve denetçilerin hile tespitine yönelik bir araştırma. Marmara Business Review, 2(1), 1-23, https://izlik.org/JA44RY29SX
5. Binz, O., Graham, J. & Kubic, M. (2024). Does ınflation affect earnings relevance? a century-long analysis. National Bureau of Economic Research. https://doi.org/10.3386/w32364
6. Bulut Deniz, M., Bakan, M. & Çukacı, Y.C. (2025). Hata ve hile kavramı bağlamında finansal tabloların bağımsız denetiminde FFDS 5 standardı ile BDS 240 standartlarının karşılaştırılması. Tarih Okulu Dergisi, 18(76), 2134-2156, https://doi.org/10.29228/joh.77842
7. Bursal, M. (2017). Spss ile temel veri analizleri (1.baskı). Anı Yayıncılık.
8. Burton, J. C. (1974). Financial reporting in an age of ınflation, [Speech manuscript]. University of California, Berkeley.

9. Çalışkan, Y. & Gülten, S. (2025). Bağımsız denetçilerin ve muhasebe meslek mensuplarının enflasyon raporlaması uygulamalarına yönelik algı düzeyleri. Gümrük Ticaret Dergisi, 12(38), 144-163, https://doi.org/10.70490/gumrukticaretdergisi.1715220
10. Çağlayan, O. (2025). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (3.baskı). Seçkin Yayıncılık.
11. Çavuş, A. (2026). Hile üçgeni ve şirket yolsuzlukları. Hile Denetçiliği. https://hiledenetciligi.com/kategori/hile-teorileri/ (Erişim Tarihi:19.07.2026)
12. Çelik, K. (2011). Genel ekonomi (3.baskı). Seçkin Yayıncılık.
13. Çetin, H. (2018). Çalışan hileleri ve hile yapan çalışanların karakteristik özellikleri. International Social Sciences Studies Journal, 4(23). 4751-4757, https://doi.org/10.26449/sssj.937
14. Çukacı, Y.C. & Canpolat, İ. (2024). Enflasyon muhasebesi uygulamasının işletmelerin finansal tabloları üzerindeki etkisi: imalat sektöründe bir uygulama. Türk & İslam Dünyası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (42), 70-97, http://dx.doi.org/10.29228/TIDSAD.77926
15. Dinç, Y. & Akkaya, Y. (2023). Enflasyon muhasebesi VUK/TMS uygulamaları ve karşılaştırması (1.baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
16. Doğan, Z. &, Nazlı, E. (2015). Muhasebede hata ve hilelerin önlenmesinde işletme yöneticilerinin sorumluluğunun tespitine yönelik bir araştırma. Niğde Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 8(4), 195-212, https://izlik.org/JA52PW76NK
17. Ersöz, F. & Ersöz, T. (2019). SPSS ile istatistiksel veri analizi (4. Baskı). Seçkin Yayıncılık.
18. Ege, U. (2011). Enflasyon düzeltmesinin Türk vergi sistemindeki yerinin değerlendirilmesi (Tez no. 288302) [Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi]. Yök Ulusal Tez Merkezi. https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=DrVb6dYE8hxppv2T01THWA&no=ZF9h8YHjx_sCnU7tb51zfw
19. Elden Ürgüp, S.(2022). Muhasebe meslek mensuplarında hile bilincinin araştırılması: Sivas ili örneği. Sosyal, Beşeri ve İdari Bilimler Dergisi, 5(9), https://doi.org/10.26677/TR1010.2022.1071
20. Güneş, N. & Kabataş, Y. (2024). Hile olaylarının finansal sektör bağlamında uluslararası analizi (Acfe yaklaşımı). Uygulamalı Sosyal Bilimler ve Güzel Sanatlar Dergisi, 6(14), 41-56, https://izlik.org/JA37WP56SF
21. Hochberg Y.& Tamhane, A.C. (1987). Multiple comparison procedures. John Wiley & Sons.
22. Karapınar, A. .& Ayanoğlu, Y. (2005). Enflasyon düzeltmesi uygulamasının meslek mensuplarına etkisi üzerine bir araştırma. Muhasebe ve Denetime Bakış, (16), 1-16, https://izlik.org/JA67GP46DH
23. Kazan, G. (2021). Hile üçgeni, hile elması ve hile beşgeni: hile eylemlerinin nedenlerine ilişkin teorilere kavramsal bakış. Muhasebe ve Denetime Bakış, (62), 245-258, https://izlik.org/JA37XK47RS
24. Kırıtoğlu, C. (2006). Enflasyon muhasebesi uygulaması ve mersin ilindeki meslek mensupları üzerine bir araştırma (Tez no.205750) [Yüksek Lisans Tezi, Çağ Üniversitesi]. Yök Ulusal Tez Merkezi, https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezDetay.jsp?id=FhfA29cYcssBuRtsZ4OLUQ&no=bZSrRp0M-JIYhMBRNHsN1g
25. Leymann, H. (1990). Mobbing and psychological terror at workplaces. Violence and Victims, 5(2), 119-126.
26. Olarewaju O., Mbambo, M.A. & Ngiba, B. (2020). Effects of ınflation accounting on organizational decisions and financial performance in South African retail stores, Problems and Perspectives in Management, 18(4), 85-95, http://dx.doi.org/10.21511/ppm.
27. Özçelik, M. & Kurt, G. (2021). Varlıkların kötüye kullanımı ve finansal raporlamada hile göstergeleri: örnek olay analizi. Denetim ve Güvence Hizmetleri Dergisi, 1(1), 1-21, https://izlik.org/JA65WS94CF
28. Özçetin, N. (2026). 2023 yılı finansal tablolarında enflasyon muhasebesi: bir uygulama örneği. İşletme Araştırmaları Dergisi, 18(1), 624-648, https://doi.org/10.20491/isarder.2026.2199
29. Priya, J.(2024). An analysis study of ınflation accounting. Nolegein Journal of Corporate &Business Laws, 7(1), 6-9.
30. Sahla, W.A. & Ardianto, A. (2023). Ethical values and auditors fraud tendency perception: testing of fraud pentagon theory. Journal of Financial Crime, 30(4), 966-982.
31. Shamsadini, H., Nasab, V. B. & Mulla, J. (2022). The moderating effect of the ınflation on the relationship between asset revaluation and the financial statements of companies listed on the Tehran and Bombay stock exchanges, Iranian Journal of Accounting. Auditing and Finance, 6(2), 53-68.
32. Tavakol, M. & Dennick, R. (2011). Making sense of Cronbach’s alpha.International Journal of Medical Education, 2, 53-55.
33. Terzi, S. (2012). Hileli finansal raporlama önleme ve tespit. (1.baskı).Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
34. Taşyürek, F. (2024). Tüm yönleriyle enflasyon muhasebesi ve uygulama örnekleri. (2.baskı). Ekin Basım Yayın Dağıtım.
35. Utami, D.P.W. & Purnamasari, D.I. (2021). The impact of ethics and fraud pentagon theory on academic fraud behavior. Journal of Business and Information Systems, 3(1), 49-59, https://doi.org/10.36067/jbis.v3i1.88
36. Yaylalı, İ. (2025). Enflasyon muhasebesi ve muhasebe hileleri. Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(3), 1222-1235, https://doi.org/10.33206/mjss.1567506
37. Yaylalı, İ. (2025). Enflasyon muhasebesi uygulaması ile ilgili meslek mensupları üzerine bir araştırma: Batman-Siirt örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 16(46), 473-486, https://doi.org/10.21076/vizyoner.1554551
38. Yaylalı, İ. (2025). A study on the factors enabling employee fraud. International Journal of Business & Economic Studies, 7(2), 138-159, https://doi.org/10.54821/uiecd.1635584
39. Yenisu, E. (2022). Enflasyonun finansal tablolara etkisi ve enflasyon muhasebesi. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 14(27), 717-741, https://doi.org/10.38155/ksbd.1165484