Müzik Öğretmeni Adaylarının Beş Büyük Kişilik Özelliklerinin Çalgı Öz Yeterlik Durumlarını Yordaması

Öz

Bu araştırmanın amacı, müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin çalgı öz yeterlik durumlarını yordama durumunu incelemektir. Araştırmanın amacı doğrultusunda ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini; Türkiye’nin Ege Bölgesinde bulunan müzik eğitimi anabilim dallarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi, Ege Bölgesinde yer alan Muğla, Denizli, Aydın, İzmir illerindeki müzik eğitimi anabilim dallarında öğrenim gören 378 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlarda, müzik öğretmeni adaylarının çalgı öz yeterlik durumları 10 puan üzerinden 5.54 olarak tespit edilmiş ve çalgı öz yeterlik ölçeği ile çalgı solo performans ve çalgı genel not ortalaması değişkeni arasında pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Diğer taraftan dışa dönüklük, öz disiplin ve açıklık kişilik özelliği ile solo performans arasında p<,05 düzeyinde pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunurken, açıklık kişilik özelliği ile not ortalaması arasında da p<,05 düzeyinde pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bunun yanı sıra müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özellikleri ile çalgı öz yeterlik durumları arasında birçok anlamlı ilişkiler tespit edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özellikleri ve çalgı öz yeterlik durumları arasında anlamlı ilişkiler olsa da, beş büyük kişilik özelliklerinin müzik öğretmeni adaylarının çalgı öz yeterlik durumlarını yeterince önemli olmayan düşük bir düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• müzik eğitimi
• çalgı eğitimi
• çalgı öz yeterlik
• beş büyük kişilik özelliği

The Prediction of The Big Five Personality Traits of Music Teacher Candidates on Instrument Self-Efficacy

Abstract

The purpose of this research is to examine the predictive status of the five major personality traits of music teacher candidates (MTC) for their instrument self-efficacy. For the purpose of the research, relational screening model has been used. The population of the research consists of students studying in music education departments in the Aegean Region of Turkey. The sample of the research was carried out with 378 students studying in the departments of music education in the provinces of Muğla, Denizli, Aydın and İzmir in the Aegean Region. In the results obtained from the research, the instrument self-efficacy status of the music teacher candidates was determined as 5.54 out of 10 points and it has been determined that there is a positive and significant relationship between instrument self-efficacy scale and instrument solo performance and instrument GPA variable. On the other hand, while there was a positive and significant relationship at the p<.05 level between extroversion, self-discipline and openness personality traits and solo performance, it was concluded that there was a positive and significant relationship at the p<.05 level between openness personality trait and GPA. In addition, many significant relationships were found between the five major personality traits of music teacher candidates and their instrument self-efficacy.In line with the purpose of the study, although there are significant relationships between the music teacher candidates' five major personality traits and their instrument self-efficacy, it was concluded that the five major personality traits predicted the instrument self-efficacy of the music teacher candidates at a low level that was not significant enough.

Keywords

• music education
• instrument education
• instrument self-efficacy
• five major personality traits

References

1. Ak, Ö., Can, A. A. ve Özdemir, M. (2021). Müzik öğretmenliği öğrencilerinin çalgı performansı öz-yeterlik inançlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (klasik gitar örneği). Trakya Eğitim Dergisi, 12(1), 72-91. doi: 10.24315/tred.874398
2. Albayrak, C. ve Bulut, D. (2020). Güzel sanatlar lisesi viyolonsel öğrencilerinin çalgı performansı öz yeterlik inançlarına yönelik bir inceleme. Stratejik Araştırmalar Merkezi, 12(46), 266-269. doi:10.15189/1308-8041
3. Arslan, A. (2018). Eğitim fakültesi öğrencilerinin mesleki kişilik tipleri ile beş faktör kişilik özellikleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (530698).
4. Babacan, E. ve Babacan, M. D. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının piyano performansı öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. İdil, 6(32), 1299-1318. doi:10.7816/idil-06-32-09
5. Bahar, H. H. ve Kağan, M. (2018). Öğretmen adaylarında özyeterlik algılarının yordayıcısı olarak beş faktör kişilik özellikleri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 20(3), 676-686. doi:10.17556/erziefd.406102
6. Bandura, A. (1994). Self efficacy. V. S. Ramachaudran (Eds.), Encyclopedia of human behavior (4nd ed.) (pp.71-81). Academic Press.
7. Bilen, S. (1995). İş birlikli öğrenmenin müzik öğretimi ve güdüsel süreçler üzerindeki etkileri (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (41285).
8. Birer, A. R. H. ve Sonsel, Ö. B. (2013). Müzik öğretmeni adaylarının mesleki özyeterlik durumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi: Selçuk Üniversitesi örneği. Fine Arts, 8(4), 389-398. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2013.8.4.D0142

9. Bogunovic, B. (2006). Personality traits of a music teacher. Zbornik Instituta Za Pedagoska İstrazivanja, 38(1), 247-263. doı:10.2298/ZIPI0601247B
10. Bölek, A. (2021). Müzik öğretmeni adaylarının beş büyük kişilik özelliklerinin çalgı öz yeterlik durumlarını yordaması (Ege Bölgesi örneği) (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (703751).
11. Burger, J. M. (2016). Kişilik. (İ.D. Erguvan Sarıoğlu, Çev.) İstanbul: Kaktüs Yayınları.
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün Ö, E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2016). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
13. Büyüköztürk, Ş., Çokluk, Ö. ve Köklü, N. (2018). Sosyal bilimler için istatistik. Pegem Akademi.
14. Caprara, G. V., Barbaranelli, C., Steca, P. ve Malone, P. S. (2006). Teachers' self-efficacy beliefs as determinants of job satisfaction and students' academic achievement: A study at the school level. Journal of School Psychology, 44(6), 473-490. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.09.001
15. Cohen, L., Manion, L. ve Morrison, K. (2013). Research methods in education. London: Routledge.
16. Corrigall, K. A., Schellenberg, E. G. ve Misura, N. M. (2013). Music training, cognition, and personality. Frontiers in Psychology, 4(222), 1-10. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2013.00222
17. Coşkun Şentürk, G. (2017). Güzel sanatlar lisesi müzik bölümü öğrencilerinin öz-etkililik-yeterlik açısından değerlendirilmesi. N. Akpınar Dellal ve S. Tican Başaran (Ed.), 2. Uluslararası Çağdaş Eğitim Araştırmaları Kongresi Bildiri Tam Metin Kitabi içinde (s.80-88). Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi.
18. Coşkun Şentürk, G. ve Bölek, A. (2019). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı öz yeterlik durumlarının incelenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 1110-1135. http://dx.doi.org/10.23891/efdyyu.2019.155
19. Çevik, D. B. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının müzik öğretimi özyeterlik düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 145-168 http://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/4774
20. Demir, Z. (2018). Müzik öğretmeni adaylarının öz yeterlik inançlarının ve mesleğe yönelik tutumlarının çeşitli değişkenlere göre incelenmesi: Karadeniz Teknik Üniversitesi örneği (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (494304).
21. Durdukoca, Ş. F. (2010). Sınıf öğretmeni adaylarının akademik özyeterlik algılarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(1), 70-77. https://dergipark.org.tr/en/pub/aibuefd/issue/1498/18125
22. Erkan, D. (2019). Görsel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının kişiliklerine göre eleştirel düşünme becerilerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (587181).
23. Ertekin, M. N. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının özyeterlilik düzeylerinin problem çözme becerisi düzeylerine etkisi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından eişildi (471826).
24. Fenollar, P., Román, S., ve Cuestas, P. J. (2007). University students' academic performance: An integrative conceptual framework and empirical analysis. British Journal of Educational Psychology, 77(4), 873-891. doi:10.1348/000709907X189118
25. Girgin, D. (2017a). Müzik öğretmeni adaylarının çalgı performansı özyeterlik inancı düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(1), 613-624. http://dspace.balikesir.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12462/3729
26. Girgin, D. (2017b). The relationship between pre-service music teachers' self-efficacy belief in musical ınstrument performance and personality traits. Eurasian Journal of Educational Research, (67), 107-123. http://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1148807
27. Gjermunds, N., Brechan, I., Johnsen, S. A. K. ve Watten, R. G. (2020). Personality traits in musicians. Current Issues in Personality Psychology, 8(2), 100-107. https://doi.org/10.5114/cipp.2020.97314
28. Gündüz, Y. ve Kumcağız, H. (2018). Güzel sanatlar eğitimi alan öğretmen adaylarının öz-yeterlik inançları ile öğretmenlik mesleğine karşı tutumlarının incelenmesi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), 1514-1553. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-420275
29. Griffin, M. M. ve Griffin, B. W. (1998). An investigation of the effects of reciprocal peer tutoring on achievement, self-efficacy, and test anxiety. Contemporary Educational Psychology, 23(3), 298-311. https://doi.org/10.1006/ceps.1998.0971
30. Jackson, J. W. (2002). Enhancing self-efficacy and learning performance. The Journal of Experimental Education, 70(3), 243-255. doi:10.1080/00220970209599508
31. Jelen, B. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının müzik performans kaygısı ve piyano performans öz yeterlik düzeylerinin incelenmesi. İdil Sanat ve Dil Dergisi, 6(39), 3389-3414. doi:10.7816/idil-06-39-22
32. Kalaycı Türk, Y. ve Ceylan, M. (2020). The relationship between the personality traits of prospective teachers and their conflict management styles. Elementary Education Online, 19(2), 445-464. https://doi.org/10.17051/ilkonline.2020.689666
33. Kara, A. (2020). Müzik öğretmeni adaylarının kişilik özellikleri ve mesleki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (624072).
34. Karaman, N. G., Dogan, T. ve Coban, A. E. (2010). A study to adapt the big five inventory to Turkish. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 2(2), 2357-2359. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2010.03.336
35. Kılıç, S. (2014). Etki büyüklüğü. Journal of Mood Disorders, 4(1), 44-6. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/109717
36. Kıran, F. (2019). Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ve akademik motivasyonları ile kariyer araştırma özyeterlikleri arasındaki ilişki (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (564460).
37. Koca, Ş. (2007). Mesleki müzik eğitimi alan ve almayan lise öğrencilerinin genel kişilik özelliklerinin kişilik envanterine göre incelenmesi (Doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (211056).
38. Komarraju, M., Karau, S. J., Schmeck, R. R. ve Avdic, A. (2011). The big five personality traits, learning styles, and academic achievement. Personality and İndividual Differences, 51(4), 472-477. https://doi.org/10.1016/j.paid.2011.04.019
39. Köse, F. (2019). Öğretmen adaylarının duygu ve kişilik özellikleri ile öğretim yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (537658).
40. Kuzgun, Y. ve Deryakulu. D. (2017). Bireysel farklılıklar ve eğitime yansımaları. Y. Kuzgun ve D. Deryakulu (Ed.), Eğitimde bireysel farklılıklar (4.baskı.) (s. 1-10). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
41. McCormick, J. ve McPherson, G. E. (2003). The role of self-efficacy in a musical performance examination: An exploratory structural equation analysis. Psychology of Music, 31(1), 37-51. doi.org/10.1177/0305735603031001322
42. McPherson, G. E. ve McCormick, J. (2006). Self-efficacy and music performance. Psychology of Music, 34(3), 322-336. https://doi.org/10.1177/0305735606064841
43. Modırı, İ. G. (2012). Müzik öğretmenliği öğrencilerinin piyano dersi motivasyonları ile kişilik özellikleri arasındaki ilişki. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 9(1), 74-98. http://efdergi.yyu.edu.tr
44. Multon, K.D., Brown, S.D. ve Lent, R.W. (1991). Relation of self-efficacy beliefs to academic outcomes: A meta-analytic investigation. Journal of Counseling Psychology, 38(1), 30-38. doi: 23-0167/91/53.00
45. Otacıoğlu, S. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının öz etkililikyeterlilik düzeylerinin incelenmesi. Kafkas Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 171-178. doı:10.9775/kausbed.2017.011
46. Özer, B. (2020). Müzik eğitimi anabilim dalı öğrencilerinin düşünme stilleri ve piyano dersine yönelik öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 56, 243-271. doi:10.21764/maeuefd.782252
47. Özmenteş, G. (2014). Mesleki müzik eğitimi alan öğrencilerin müzik özyeterlikleri, benlik saygıları ve bireysel özellikleri arasındaki ilişkiler. Eğitim ve Bilim, 39(171), 138-152. http://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/705
48. Payne, P. D. (2009). An investigation of relationships between timbre preference, personality traits, gender, and music instrument selection of public school band students (Master’s thesis). Available from ProQuest Dissertations & Theses Global database. (Document ID 3366051).
49. Piji Küçük, D. (2015). Müzik öğretmenliği öğrencilerinin piyano eşliği alanındaki öz yeterlik algıları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(16), 220-236. doi:10.16992/ASOS.772
50. Piji Küçük, D. ve Turan Engin, D. (2021). Güzel sanatlar liselerinde öğrenim gören öğrencilerin bireysel çalgı çalışma alışkanlıkları ve bireysel çalgı performanslarına yönelik özyeterlik inançları. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(113), 135-169. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.48640
51. Pirlibeylioğlu, B. ve Bilgin, S. (2022). Müzik Öğretmeni Adaylarının Çalgı Performansı Özyeterlik Algılarının Çeşitli Değişkenler Bağlamında İncelenmesi. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 5(1), 49-60. doi: 10.52974/jena.1112510
52. Polat, Ş. C. (2020), Üniversite öğrencilerinin kişilik özellikleri ile aile değerleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (640550).
53. Ross, J. A. (1992). Teacher efficacy and the effects of coaching on student achievement. Canadian Journal of Education, 17, 51–65. https://doi.org/10.2307/1495395
54. Sarıkaya, M. (2018). Müzi̇k öğretmeni̇ adaylarinin mükemmeli̇yetçi̇li̇k ve öz-yeterli̇k inançlarina göre müzi̇k performans kaygilarinin yordanmasi (Doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (506888).
55. Schunk, D. H. (1981). Modeling and attributional effects on children’s achievement: A self-efficacy analysis. Journal of Educational Psychology, 73(1), 93-105. https://doi.org/10.1037/0022-0663.73.1.93
56. Sığrı, Ü. ve Gürbüz, S. (2011). Akademik başarı ve kişilik ilişkisi: üniversite öğrencileri üzerinde bir araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 10(1), 30-48. https://dergipark.org.tr/en/pub/khosbd/issue/19226/204312
57. Smidt, W. (2015). Big five personality traits as predictors of the academic success of university and college students in early childhood education. Journal of Education for Teaching, 41(4), 385-403. doi:10.1080/02607476.2015.1080419
58. Sönmez, V. ve Alacapınar, F. G. (2017). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Anı Yayıncılık.
59. Şahin, E. S. (2018). Ayırıcı özellik kuramı. D. Gençtanırım Kurt ve E. Çetinkaya Yıldız (Ed.), Kişilik kuramları (3. baskı.) (s.508-553), Ankara: Pegem Akademi.
60. Şeker, S. S. (2014). Müzik öğretmeni adaylarının akademik özyeterlik düzeyleri ile çalgı çalışmaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Fine Arts, 9(3), 135-149. http://dx.doi.org/10.12739/NWSA.2014.9.3.D0155
61. Şeker, S. S. (2016). Çalgı performansına ilişkin öz-yeterlik ölçeğinin geliştirilmesi. Journal of Human Sciences, 13(3), 5150- 5162. doi:10.14687/jhs.v13i3.3933
62. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. ve Ullman, J. B. (2007). Using multivariate statistics boston. MA: Pearson.
63. Tatlıoğlu, K. (2014). Üniversite öğrencilerinin beş faktör kişilik kuramı’na göre kişilik özellikleri alt boyutlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Tarih Okulu Dergisi, 7(17), 939-971. doı: http://dx.doi.org/10.14225/Joh400
64. Temiz, E. (2016). Pedagojik formasyon alan müzik öğretmeni adaylarının mesleki yeterlikleri. International Periodical for the Languages, Literature and History of Turkish or Turkic, 11(3), 2165-2174. http://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.9139
65. Temiz, E. (2017). Müzik öğretmeni adaylarının öğretim sürecine ilişkin özyeterlik inançları-the self-effıcacy belıefs of musıc teacher candıdates regardıng the teachıng process. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 1-9. https://doi.org/10.20875/makusobed.286047
66. Torrance, T. A. ve Bugos, J. A. (2017). Music ensemble participation: personality traits and music experience. Update: Applications of Research in Music Education, 36(1), 28-36. http://scholarcommons.usf.edu/etd/7100
67. Tunç, T. ve Bulut, F. (2016). Müzik öğretmeni adaylarının müzik öğretimine yönelik özyeterlik inançlarının incelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 2146-9199. http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/31.turgay_tunc.pdf
68. Ünal, B. (2019). Mesleki müzik eğitimi alan öğrencilerin piyano dersine yönelik öz yeterliklerinin incelenmesi (Yüksek lisans tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (574643).
69. Vaag, J., Sund, E. R. ve Bjerkeset, O. (2018). Five-factor personality profiles among norwegian musicians compared to the general workforce. Musicae Scientiae, 22(3), 434-445. https://doi.org/10.1177%2F1029864917709519
70. Varis, Y. A. (2012). A review of prospective music teachers’ views concerning their self evaluation of proficiency in the field. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 51, 216-221. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.08.148
71. Yaman, S., Cansüngü Koray, Ö. ve Altunçekiç, A. (2004). Fen bilgisi öğretmen adaylarının öz-yeterlik inanç düzeylerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(3), 355-366. https://hdl.handle.net/20.500.12628/1297
72. Yokuş, T. (2014). Müzik öğretmeni adaylarının eğitme öğretme öz-yeterlikleri açısından değerlendirilmesi. SED-Sanat Eğitimi Dergisi, 2(2), 43-56. doi:10.7816/sed-02-02-03
73. YÖK, (2023). Yüksek öğretim bilgi sistemi. file:///C:/Users/casper/Downloads/2020_T106.pdf adresinden 27.08.2023 tarihinde erişildi.
74. Yüksel, G. (2013). Flüt öğretiminde psikolojik tip kuramına dayalı öğrenme stili odaklı öğretim uygulamalarının öğrenci başarı düzeyine etkisi (Doktora tezi). YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (333493).