Research Article

Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği

Volume: 7 Number: 4 October 23, 2023
EN TR

Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği

Öz

Uluslararası geniş ölçekli değerlendirmelerin temel hedeflerinden biri göre farklı ülkeler veya altgruplar arasında karşılaştırmalar yaparak eğitim politikaları veya eğitim sistemleri hakkında çıkarımlarda bulunmaktır. Farklı gruplar arasında karşılaştırma yapmanın temel kriterlerinden biri de ölçme değişmezliğinin sağlanmasıdır. Ölçme değişmezliği, ölçülen yapının gruplar arasında psikometrik olarak eşdeğer olduğunu göstermektedir. Ölçme değişmezliği kanıtı sunulmadan yapılan karşılaştırmalardaki farklılıklara dair iddialar güvenilmez olabilir. Bu çalışmanın amacı matematik duyuşsal özellikleri ile oluşturulan modelin cinsiyete göre ölçme değişmezliğinin sınanmasıdır. Bu amaçla TIMSS 2019 döngüsünde yer alan matematik öğrenmeyi sevme (MOS), matematik öğretiminin netliği (MON), matematik dersinde disiplinsiz davranış (MDDD), matematikte kendine güven (MKG) ve matematiğe değer verme (MDV) ölçekleri ile Matematik Duyuşsal Özellikleri Modeli oluşturulmuştur. Çalışmanın örneklemini TIMSS 2019 döngüsüne 8. Sınıf düzeyinde Türkiyeden katılan 3658 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın ilk bölümünde matematik duyuşsal özellikler modelinin faktör yapısını incelemek için Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) yapılmıştır. DFA modeli sonuçları model veri uyumunun sağlandığını göstermektedir (RMSEA=0.046, SRMR=0.051, CFI=0.973 ve TLI=0.975). Ölçme değişmezliği analizinde Çok Gruplu DFA (ÇG-DFA) analizi ile aşamalar arasında hiyerarşik olarak test edilmiştir. Bulgular, matematik duyuşsal özellikler modelinin sırasıyla yapısal, metrik, ölçek ve katı değişmezlik aşamalarını karşıladığını göstermektedir. Dolayısıyla matematik duyuşsal özellikler modelinin cinsiyete göre faktör yükleri, varyansları, hata varyansları ve kovaryansları eşdeğer olup gruplar arasında anlamlı karşılaştırmalar yapılabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Ölçme değişmezliğinin incelenmesinin ardından modelde yer alan değişkenlerin cinsiyete göre anlamlı farklılıklarını incelemek için t testi analizleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçlar, MON ölçeğinde erkekler lehine, MKG ve MDDD ölçeklerinde kızlar lehine anlamlı farklılık olduğuna işaret ederken, MDV ve MOS değişkenlerinde cinsiyete göre anlamlı farklılık bulunmamaktadır.

Anahtar Kelimeler

References

  1. Akben-Selcuk, E. (2017). Personality, motivation, and math achievement among Turkish students: Evidence from PISA data. Perceptual and Motor Skills, 124(2), 514–530. https://doi.org/10.1177/0031512516686505
  2. Alatlı, B. (2020). Cross-cultural measurement invariance of the items in the science literacy test in the Programme for International Student Assessment (PISA-2015). International Journal of Education and Literacy Studies, 8(2), 16. https://doi.org/10.7575/aiac.ijels.v.8n.2p.16
  3. Arseven, D. A. (1986). Çocukta Benlik Gelişimine Ailenin Etkisi ve Çocuğun Okuldaki Başarısı. Eğitim ve Bilim. 10 (60), 11-17.
  4. Aybek E.C. (2022). Doğrulayıcı Faktör Analizi. Göçer Şahin S. ve Buluş, M. (Ed.), Adım Adım Uygulamalı İstatistik içinde (343-372). Pegem Yayınevi.
  5. Bağdu Söyler, P., Aydin, B. ve Atilgan, H. (2021). PISA 2015 reading test item parameters across language groups: A measurement invariance study with binary variables. Egitimde ve Psikolojide Olcme ve Degerlendirme Dergisi, 112–128. https://doi.org/10.21031/epod.800697
  6. Başusta, N. B. ve Gelbal, S. (2015). Gruplararası karşılaştırmalarda ölçme değişmezliğinin test edilmesi: PISA öğrenci anketi örneği. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 30(4), 80-90.
  7. Bofah, E. A.-T. ve Hannula, M. S. (2015). TIMSS data in an African comparative perspective: Investigating the factors influencing achievement in mathematics and their psychometric properties. Large-Scale Assessments in Education, 3(1). https://doi.org/10.1186/s40536-015-0014-y
  8. Brown, T.A. (2006). Confirmatory factor analysis for applied research. New York: Guilford Press.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Studies on Education

Journal Section

Research Article

Publication Date

October 23, 2023

Submission Date

November 2, 2022

Acceptance Date

August 7, 2023

Published in Issue

Year 2023 Volume: 7 Number: 4

APA
Yiğiter, M. S. (2023). Matematik Duyuşsal Özellik Faktörlerinin Cinsiyete Göre Ölçme Değişmezliğinin İncelenmesi: TIMSS 2019 Türkiye Örneği. Anadolu University Journal of Education Faculty, 7(4), 859-882. https://doi.org/10.34056/aujef.1198134

Cited By

Anadolu University Journal of Education Faculty (AUJEF)
Phone:  +902223350580-3550      E-mail: aujef@anadolu.edu.tr
Website:   https://aujef.anadolu.edu.tr/

ZZPdzvlpK9r_Df9C3M7j1rNRi7hhHRvPhlklJ3lfi5jk86Jd1s0Y5wcQ1QgbVaAP5Q=w300-rw  32GbAQWrubLZX4mVPClpLN0fRbAd3ru5BefccDAj7nKD8vz-_NzJ1ph_4WMYNefp3A=w300-rw  aYbdIM1abwyVSUZLDKoE0CDZGRhlkpsaPOg9tNnBktUQYsXflwknnOn2Ge1Yr7rImGk=w300-rw

Flag Counter


by-nc-sa.png

This work is licensed under a "Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License" from 2020.