''MEKAN İÇİNDE MEKAN'' KAVRAMINA YÖNELİK OLARAK OFİS YAPILARININ İNCELENMESİ

Öz

Tüm yaşam süreçleri mekânlar arasındaki geçiş ile devam etmektedir. Günlük hayatta en çok kullanılan mekânlardan biri de mesleklerin gerçekleştirildiği ofis yapılarıdır. Tarihi süreçte yaşanan sosyal, ekonomik, teknolojik gelişmeler de ofis yapılarının tasarımlarına yön veren belirleyici unsurlardır. Bu makalede ofis yapılarındaki mekânsal değişim süreci ele alınarak; ortaya çıkan yeni tasarım ve mekân olguları incelenmiştir. Bu değişimler; ofis mekânlarına yeni fonksiyonlar kazandırarak mevcut yapıya hizmet eden yeni mekânların oluşmasına neden olmuştur. Kavramsal açıdan "mekân içinde mekân"olarak nitelendirebildiğimiz bu gelişmelere katkı sağlayan son örneklerden biri de COVID-19 Pandemisi ile iş hayatında kalıcı hale gelen telekonferans sistemleridir. Bu çalışmanın ana konusu; özel bir mekân gerektiren telekonferans görüşmeleri için ortaya çıkan akustik kabin sistemleridir. Çalışmada 2020 yılı ve sonrasında üretilen işlev ve boyut bakımından benzer tek kişilik, beş akustik pod; tasarım, ergonomi, malzeme bilgisi ve teknolojik aksam yönleri ile ele alınmış ve kendi içlerinde karşılaştırılmıştır. İncelenen akustik podların bulundukları mekân içerisinde izole, kompakt bir çalışma alanı oluşturmaları ile yeni bir mekân formu olarak değerlendirilerek; mekân içi yerleşim standartlarına değinilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda; mekânsal ve modüler tasarım ilişkisi üzerinden incelenen akustik podların üretimlerine yönelik olarak tasarım ve ergonomi bakımından yenilikçi öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Ofis Türleri
• Telekonferans
• Pandemi
• Akustik Pod

Teşekkür

Bu makalenin hazırlanmasında değerli katkılarıyla beni yönlendiren ve destekleyen Sayın Prof. Dr. Zuhal Kaynakçı Elinç'e içten teşekkürlerimi sunarım. Kendisi, bilgi ve deneyimleriyle çalışmama ışık tutmuş, beni bu süreçte teşvik ederek büyük bir ilham kaynağı olmuştur.

Towards The Concept Of "Space Within Space" Examination Of Office Designs

Öz

All life processes continue with the transition between spaces. One of the most used spaces in daily life is the office buildings where professions are realized. Social, economic and technological developments in the historical process are also determining factors that shape the designs of office buildings. In this article, the spatial change process in office buildings is discussed and the new design and space phenomena that emerged are analyzed. These changes have brought new functions to office spaces and led to the formation of new spaces that serve the existing structure. One of the latest examples contributing to these developments, which we can conceptually characterize as “space within space”, is the teleconferencing systems that have become permanent in business life with the COVID-19 Pandemic. The main subject of this study is the acoustic cabin systems that have emerged for teleconference calls that require a special space. In the study, five single-person acoustic pods similar in function and size, produced in 2020 and later, were examined in terms of design, ergonomics, material knowledge and technological components and compared among them. The acoustic pods were evaluated as a new space form by creating an isolated, compact workspace in the space where they are located; and the in-space layout standards were addressed. As a result of the findings; innovative suggestions are presented in terms of design and ergonomics for the production of acoustic pods examined through the relationship between spatial and modular design.

Anahtar Kelimeler

• Office Types
• Teleconferance
• Pandemic
• Acoustic Pod

Kaynakça

1. Ağrılı, R. A., 2022. Ofis Tasarımlarının Kuşak Kavramı Üzerinden Mekânsal Dönüşümleri: Hibrit Çalışmada Mobil Ofis Önerisi, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Enstitüsü İç Mimarlık Ana Sanat Dalı, İstanbul, Türkiye, pp. 46-90.
2. Altınkoç, Y. Ö., 2005. Büro Binaları Tasarımında Temel İlkeler ve İç Mekân Organizasyonu.
3. Altınok, H. Z., Tuncel, D., 2012. Ofis İç Mekân Tasarımlarında Gelişen Teknolojiler Işığında Esneklik: Ofis İç Mekân Tasarımlarında Gelişen Teknolojiler Işığında Esneklik. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Tasarım Dergisi Tasarım+ Kuram, 8 (14): 79-95. https://doi.org/10.23835/tasarimkuram.240632
4. Biber, Ö., Karatepe, S. G., 2023. Covid–19 Pandemisi ile Birlikte Uzaktan Çalışma Modelinin Olumlu ve Olumsuz Sonuçlarının Değerlendirilmesi. Disiplinlerarası Yenilik Araştırmaları Dergisi, 3 (1): 41-47. https://doi.org/10.56723/dyad.1202813
5. Biket, A. P., Erkartal, P. Ö., 2021. Ofis Tipolojisinde Geçişim ve Bilişim Toplumunun Yeni Çalışma Mekânları: Sanal ve Hazır Ofisler. Yakın Doğu Üniversitesi Yakın Mimarlık Dergisi, 5 (1): 1-16. https://dergi.neu.edu.tr/index.php/yakinmimarlik/article/view/389
6. Busypod, 2024a. Busypod Hakkında. https://www.busypod.com/tr/hakkimizda (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
7. Busypod, 2024b. https://www.busypod.com/upload/img/2022/08/13/fbe07c84-1abc-4151-90ac-c84fdfe34a32.jpg (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
8. Ching, F. D. K., 2015. Mimarlık: Biçim, Mekân, Düzen. (Çev. E. Cengizkan, E. Uluoğlu, C. Pulat Gökçeoğlu). İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları. p.180.

9. Çelik, İ. A., 2021. Esnek Çalışma Mekânları: Paylaşımlı Ofisler. The Journal of Academic Social Science, (112): 90-106. http://dx.doi.org/10.29228/ASOS.47750
10. Çimen, T., 2008. Teknolojik Gelişmelerin Sonucunda Değişen Üretim İlişkilerinin, Ofis Yapılarına Etkisi ve Ofis Mekânları. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, pp. 5-57.
11. Demir, S. E., 2016. Yeni Emek Sistemleri: Ev-Ofis Sıstemi Üzerine Bir İnceleme. İş, Güç. The Journal of Industrial Relations & Human Resources, 18 (4). https://www.researchgate.net/publication/359694227_Yeni_Emek_Sistemleri_Ev-Ofis_Sistemi_Uzerine_Bir_Inceleme
12. Duffy, F., 1976. Planning Office Space, Great Britain Pres., Edited by Francis Duffy, Colin Cave, John Worthington.
13. Duffy F.,1997. The Changing Workplace, Edited by Patrick Hannay, Phaidon Pres.
14. Erentok, M., 1989. Açık Ofis Tasarımı, Arredamento Dekorasyon, Sayı 6, s. 134-137.
15. Framery, 2024a. How It All Started. https://framery.com/en/company/our-story/ (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
16. Framery, 2024b. https://framery.com/wp-content/uploads/2024/03/framery-one-compact-in-open-plan-office.jpg (Erişim Tarihi, 10.11.2024)
17. Gürer, A., 1997. Büro Binalarında Mekân ve Kullanıcı Performansının Değerlendirilmesi. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, pp. 24.
18. Harris, D., 1991. Planning and Designing the Office Environment, NY: Times Publishing.
19. Hasol, D., 1979a. Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
20. Hasol, D., 1979b. Ansiklopedik Mimarlık Sözlüğü. İstanbul: Yapı-Endüstri Merkezi Yayınları.
21. Hushoffice, 2024a. Hushhybrid Acouistic Office Pods For Hybrid Work and Better Video Conferencing. https://hushoffice.com/en-us/product/hushhybrid-3/# (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
22. Hushoffice, 2024b. https://hushoffice.com/wp-content/uploads/2023/06/HushHybrid-Hushoffice-acoustic-work-pod-for-offices.jpg (Erişim Tarihi, 10.11.2024)
23. Kabincell, 2024a. https://www.telefonkabini.com/wp-content/uploads/2024/10/What-is-an-Office-Pod-1024x576.jpg (Erişim Tarihi, 16.11.2024)
24. Kabincell, 2024b. Modern Ofis Kabinleri Konfor ve Özgürlük Alanları. https://kabincell.com/ (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
25. Kara, I. U., Ersoy, E. G., 2022. A New Exhaustion Emerged with COVID-19 and Digitalization: A Qualitative Study on Zoom Fatigue. OPUS Journal of Society Research, 19 (46): 365-379. https://doi.org/10.26466/opusjsr.1069072
26. Kavuran, A. R., 2006. Kapalı Ofis Sistemlerinde İç Mekân Düzenlemesinin Kullanıcı Memnuniyetine Etkileri. Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mobilya ve Dekorasyon Eğitimi Ana Bilim Dalı, Ankara, Türkiye, pp. 19.
27. Kayan, H., 2009. Çok Katlı Ofis Yapıları ve Açık Ofis Planlama Yaklaşımları/ Harmancı Giz Plaza, Sabancı Center, Kanyon ve Nida Kule Örneklerinde Açık Ofis Planlama Yaklaşımlarının İrdelenmesi. Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye, pp. 37-46.
28. Kılınç, G. A., Sev, A., 2020. Ekonomik ve Teknolojik Faktörlerin Yüksek Ofis Yapılarının Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Üzerindeki Etkisi. Mimarlık ve Yaşam, 5 (1): 161-179. https://doi.org/10.26835/my.670976
29. Naghavi, Ş., 1995. Büro Binalarında İç Mekân Düzenlemesi. İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye. pp. 4.
30. Noraslı, M., Köse Doğan, R., 2020. Çağdaş Ofis Tasarımları Üzerine Bir İnceleme, Bee Rendering Tasarım Ofisi. Artium, 8 (1): 1-10.
31. Nurus, 2024a. Çalışma Alanınızı Dönüştürme Özgürlüğü ve Önemi. https://calma.nurus.com/tr/why-calma/calisma-alaninizi-donusturebilmeozgurlugu-ve-onemi/#cok-yonluluk-genis-kullanim-alani-yelpazesinin-faydalari (Erişim Tarihi, 08.12.2024)
32. Nurus, 2024b. https://calma.nurus.com/wp-content/uploads/2024/05/5.jpg (Erişim Tarihi, 10.11.2024)
33. Patil, R. O., 2014. Historical Development of Banking. International Journal of Marketing And Technology, 4 (7): 133-143. https://www.academia.edu/50917592/_Historical_Development_of_Banking_
34. Pickard, Q., 2002, The Architects’ Handbook. Blackwell Science Ltd., A Blackwell Publishing Company, UK, USA, Australia Germany. p.281.
35. Sağlam, H., 2024. MIM325- Ders Notları. Ondokuz Mayıs Üniversitesi https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/hakan.saglam/132414/MIM325%20-%20Ders%20Notlar%C4%B1.pdf (Erişim Tarihi, 24.11.2024)
36. Serinikli, N., 2021. Covid 19 Salgın Sürecinde Örgütsel Değişim: Uzaktan/Evden Çalışma Modeli. Fırat Üniversitesi
37. Sosyal Bilimler Dergisi, 31 (1): 277-288. https://doi.org/10.18069/firatsbed.831755
38. Şahin, B. D., 2019. Açık Planlı Ofis Yapılarında Akustik Konfor Koşullarının İncelenmesi: İzmir'de bir Ofis Yapısı Örneği. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, İzmir, Türkiye. pp. 8.
39. Tuncel, A., 2007. Mobil Konutlarda İç Mekân Organizasyonu ve Mobil Mekânların Tarihsel Gelişimi. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü İç Mimarlık Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye. pp. 60.
40. Tunç, B., Kayıhan, K. S., 2018. Birlikte Çalışma Olgusu ve Ofis Kafeler. Mimarlık ve Yaşam, 3 (2): 231-248. http://doi.org/10.26835/my.459406
41. Usta, G., 2020. Mekân ve Yer Kavramlarının Anlamsal Açıdan İrdelenmesi. Turkish Online Journal Of Design Art And Communication, 10 (1): 25-30. https://dergipark.org.tr/en/pub/tojdac/issue/50949/664719#article_cite
42. Yavuz, E., 2021. 1929 Dünya Ekonomik Buhranının Türkiye’ye ve Diğer Ülkelere Olan Etkisinin İstatistik Analizi. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14 (2): 377-390. https://doi.org/10.46790/erzisosbil.1027499
43. Yüksel, F. C. G., Kariptaş, F. S., Kariptaş, F., 2022. Ofis İç Mekânının Covid-19 Pandemisi Sonrası Yeniden Düzenlenmesi. Bab Journal of FSMVU Faculty of Architecture and Design, 3 (1): 85-102. https://dergipark.org.tr/en/pub/babdergisi/issue/68289/1065021#article_cite