ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE SÜRDÜRÜLEBİLİR REKREASYON ALANLARININ MİMARİ TASARIMI: DÜZCE ÜNİVERSİTESİ YARI OLİMPİK KAPALI YÜZME HAVUZU ÖRNEĞİ

Öz

Üniversite kampüslerinde yer alan rekreasyon alanları ve sportif aktiviteler, öğrencilerin sosyal etkileşimlerinin yanı sıra fiziksel ve zihinsel gelişimleri açısından da önemli katkılar sunmaktadır. Özellikle yüzme gibi belirli spor dalları, özel mekânsal gereksinimler doğrultusunda planlanmış yapılarla desteklenmelidir. Bu bağlamda çalışmanın temel araştırma soruları, “Üniversite merkez yerleşkesinde tasarlanacak yarı olimpik yüzme havuzu nasıl kurgulanmalıdır? Tasarım, yapım ve işletme süreçlerinde sürdürülebilirliği sağlamak adına hangi mimari kararlar alınmalıdır?” şeklinde belirlenmiştir. Araştırmada nitel yöntemlerden, durum çalışması (case study) araştırma deseni olarak benimsenmiştir. Alan çalışması kapsamında, 2008 yılında Düzce Üniversitesi yerleşkesinde projelendirilen Kapalı Yarı Olimpik Yüzme Havuzu’nun tasarım süreci detaylı biçimde incelenmiştir. Çalışmada, yapının mimari kararları ve bu kararlara temel oluşturan gerekçeler ortaya konmuştur. Literatürde genellikle yüzme havuzları statik, mekanik ve kimyasal açılardan ele alınmakta olup, mimari bağlamda sınırlı incelemeye tabi tutulmaktadır. Söz konusu yapı, ekonomik ve işlevsel çözüm önerileriyle öne çıkmış; Devlet Planlama Teşkilatı tarafından örnek proje olarak değerlendirilerek farklı üniversitelerde benzer uygulamalara kaynaklık etmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Kapalı Yüzme Havuzu
• Sürdürülebilir Mimarlık
• Mimari tasarım süreci
• Üniversite kampüs tasarımı
• Fonksiyonel Mekan Planlaması
• Düzce Üniversitesi Konuralp Yerleşkesi

Architectural Design of Sustainable Recreational Facilities on University Campuses: A Case Study of the Semi-Olympic Indoor Swimming Pool at Düzce University

Öz

Recreational spaces and sports activities within university campuses play a significant role not only in enhancing students’ social interactions but also in supporting their physical and mental development. In particular, certain sports such as swimming require specifically designed architectural environments to meet their unique spatial needs. In this context, the main research questions of the study are: “How should a semi-olympic swimming pool, to be designed within a university’s main campus, be planned? What architectural decisions should be made to ensure sustainability throughout the design, construction, and operational phases?” The study adopts a qualitative research method, specifically employing the descriptive analysis method, and is structured as a case study. Within the scope of the field study, the design process of the Indoor Semi-Olympic Swimming Pool, planned in 2008 on the Düzce University campus, was examined in detail. The study aims to reveal the architectural decisions behind the project along with their underlying justifications. In the literature, swimming pools are predominantly discussed in terms of structural, mechanical, and chemical aspects, whereas architectural considerations remain limited. Distinguished by its economic and functional solutions, the project was later recognized by the State Planning Organization as a model example and inspired similar implementations on other university campuses.

Anahtar Kelimeler

• Indoor Swimming Pool
• Sustainable Architecture Architectural Design Process
• University Campus Planning
• Functional Space Planning Duzce Üniversity
• Konuralp campus

Kaynakça

1. Ayhan, B., Özel, B. 2020. Examining The Relationship Between Leisure Attitude and Life Satisfaction Levels Of University Students. International Journal of Sport Culture And Science, 8(3), 154-166. https://doi.org/ 10.14486/IntJSCS.2020.605
2. Baş, E., & Palta, Ş., 2024. Determination of Climatic Changes in Düzce Province Using Three Different Climate Classification Methods. Düzce Üniversitesi Orman Fakültesi Ormancılık Dergisi, 20(2), 206-227. https://doi.org/10.58816/duzceod.1509080
3. Can, E., & Gök, S., 2007. Bir Rekreasyon Faaliyeti Olarak – Üniversitelerarası Müsabakalara Katılan Sporcu Öğrencilerin Liderlik Davranışlarının (Anlayış Gösterme Boyutunda) Karşılaştırılması. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri, 2(1), 23-30. https://dergipark.org.tr/en/pub/sybtd/issue/11434/136509
4. Çalışır K., 2015. Olimpik Havuz Plan Şeması Tasarımında Genetik Algoritmaya Dayalı Bir Model. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bilişim Ana Bilim Dalı, İstanbul, Türkiye. https://polen.itu.edu.tr:8443/server/api/core/bitstreams/7391f0bc-94d8-4a5b-9ca2-2d00a4efb78a/content
5. Çelik, B., 2016. Pools And Pool Building Technique During Pre-Pottery Neolithic Period. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, (30), 180-185. https://dergipark.org.tr/en/pub/kdeniz/issue/24635/260644
6. Çevikel.Ü.İ., 2010. Özel Betonarme Yüzme Havuzlarında Kaplama Malzemesi Olarak PVC, Cam Mozaik ve Seramik Karoların Uygulama Yönünden Karşılaştırılması. İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, İnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı İstanbul, Türkiye.
7. Doğu, N. (1944). Spor alanları. Mimarlık, 1.
8. Demir, K., & Duman, S., 2019. Bireylerin Spor Yapma Durumlarıyla, Benlik Saygıları ve Mutluluk Düzeyleri Arasındaki İlişkisinin İncelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 4(4), 437–449. https://doi.org/10.31680/gaunjss.567126

9. Dinler, N., Ari, Ü., & Yücel, N., 2010. Yüzme Havuzu Tesisatının Bilgisayar Destekli Tasarımı. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University, 25(2), 225-233. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/75684
10. Duzce, 2023. https://duzce.edu.tr/80e0/kurulus, (Erişim Tarihi: 31.03.2023)
11. Duzce 2024. https://duzce.edu.tr/duyuru/105a/universitemiz-yari-olimpik-yuzme-havuzu-normallesme-kapsaminda-acildi). (Erişim Tarihi: 31.11.2024)
12. Duzce, 2025. https://duzce.edu.tr/sayilarla-universitemiz/ogrenci-sayilari (Erişim: Tarihi 01.04.2025)
13. Durukan, E.; Can, S.; Gök, A. (2007) Bir Rekreasyon Faaliyeti Olarak – Üniversitelerarası Müsabakalara Katılan Sporcu Öğrencilerin Liderlik Davranışlarının (Anlayış Gösterme Boyutunda) Karşılaştırılması. Spor Yönetimi ve Bilgi Teknolojileri Dergisi Issn: 1306-4371 Cilt:2 Sayı:1
14. Düzce Üniversitesi Faaliyet raporu 2009; https://strateji.duzce.edu.tr/Sayfa/4cbf/faaliyet-raporlari (Erişim tarihi: 21.01.2025)
15. Gökmen, Ü. C. ve Şentürk A. (2022). Üniversite Öğrencilerinin Boş Zaman Katılımları ile Boş Zaman Yönetimleri Arasındaki İlişkinin Analizi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8, 330-345.
16. Kandemir, A. ve Kavraz.M, 2023. Trabzon Mehmet Akif Ersoy Kapalı Yüzme Havuzu Ana Etkinlik Mekanının Akustik Açıdan Değerlendirilmesi. Yalvaç Akademi Dergisi, 2, 74_88. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3429363
17. Kayakıran, S., 2019. Geçmişten Günümüze Tutkallı tabakalı Ahşap Yapı Elemanlarının Geniş Açıklıklı Mimari Tasarımlarda Kullanılması ve Kocaeli Körfez Yüzme Havuzu Örneği. Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, Kocaeli, Türkiye.
18. Keating, X. D., Guan, J., Piñero, J. C., & Bridges, D. M., 2005. A Meta-Analysis of College Students' Physical Activity Behaviors. Journal of American College Health, 54(2), 116-126. https://doi.org/10.3200/JACH.54.2.116-126
19. Koydemir, S., & Mısır, S. 2015. Benlik Kurguları ve Mutluluk: Deneysel Bir Hazırlama Çalışması. Turkish Psychological Counseling and Guidance Journal, 5(44), 49-60. https://dergipark.org.tr/en/pub/tpdrd/issue/42746/515946
20. Memiş, U. A., & Ekenci, G., 2007. Spor Merkezlerinde Müşteri Memnuniyeti (Ankara İli Örneği). Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 12(1), 33-48., https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/284101
21. Mika-Shalyha, A., Wyczarska- Kokot, J., & Lempart-Rapacewicz, A. (2024). Water consumption rates in indoor swimming pools: Analysis of design assumptions in the context of green deal implementation. Desalination and Water Treatment, 320. https://doi.org/10.1016/j.dwt.2024.100874
22. Özarslan M., Erşahin G., Akkahve D. ve Sabuncu A. (2001) “Düzce il raporu” DPT: Bölgesel Gelişme ve Yapısal Uyum Genel müdürlüğü Yayın no: 2578 https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2022/07/Duzce_ili_raporu_-1.pdf (Erişim Tarihi 11.10.2024)
23. Öztürk, E., & Güngör, A., 2016. Thermodynamıcs And Psychrometrıc Analysıs Of Indoor Swımmıngpool Dehumıdıfıcatıon Unıts. Mugla Journal of Science and Technology, 2(1), 77-82. https://doi.org/10.22531/muglajsci.269977
24. Peker, H., Teke, C., Çakar, B., Kabadayı, Y., Caner N., 2023. Fiziksel Aktiviteden Keyif Alma, Tekrar Katılma Niyeti ve Mutluluk Arasındaki İlişki: Kampüs Rekreasyonuna Katılan Üniversite Öğrencileri Örneği. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 206-220. Doi: 10.61087/IntJCES.2023.8D
25. Resmi Gazete 9 Aralık 1999, 584 sayılı yayımlanan Kanun Hükmünde kararname, (Erişim Tarihi: 27.05.2025)
26. Sayın, E., 2008. Kapalı Yüzme Havuzlarında Aydınlatma ve Gazi Üni̇versi̇tesi̇ Kapalı Yüzme Havuzu Örneği̇ Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Mimarlık Ana Bilim Dalı, Ankara, Türkiye
27. Taşkın, M., Sanioğlu, A., Taşkın, M., & Fidan, A., 2019. Yüzmenin çocuklarda hoşgörü eğilimi üzerine etkisi. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 3(1), 30-35. ISSN No: 2667-5447
28. TS 825 Binalarda Isı Yalıtım Kuralları Standardı İle İlgili Tebliğ (Tebliğ No: Mhgm-2025/1) https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/02/20250220-2.htm (Erişim Tarihi: 27.05.2025)
29. Tuna, A., & Erdoğan, E., 2017. Evaluation of Prusias ad Hypium (Konuralp) Ancient City as Archaeological Park. Kastamonu Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, 17(2), 256-273. https://doi.org/10.17475/kastorman.291978
30. Uzun, M., & Gözaydın, G., 2017. Tercih edilen rekreatif alan ve aktivite çeşitlilikleri: Çanakkale örneği. Kilis 7 Aralık Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 1-14. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/291080
31. Wikipedia,2024. Yaz olimpiyatları: https://www tr.wikipedia.org/wiki/1896_Yaz_Olimpiyatlar%C4%B1 (Erişim Tarihi 05.12.2024)
32. Yürekli, D., 2012. Olimpik Yüzme Havuzu Bi̇nalarının Yapısal Performanslarının İncelenmesi̇ [Yüksek Lisans]. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Yapı Bilgisi Ana Bilim Dalı, İzmir, Türkiye
33. Yüzme havuzu, 2024. https://www.yuzmehavuzu.org/teknik-bilgiler/olimpik-havuz-nedir-olculeri-fina-standartlari-ts-11899/, (Erişim Tarihi: 03.01.2024