Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi

Yrd. Doç. Dr. Zafer Öztürk; Arş. Grv. Damla Öz

doi:10.18037/ausbd.388968

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi

Öz

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü 1992 yılında Türkiye öncülüğünde kurulmuştur. On iki üyesi olan bu oluşumun temel amacı hem ekonomik hem de politik ilişkileri küresel ve bölgesel düzeyde artırmaktır. Enerji havzası ve koridoru üzerinde bulunan bu ülkelerde sanayi sektörünün temel girdilerinden biri olan enerji ile ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin analizi uygulanacak enerji politikalarını da etkileyecektir. Bu çalışmada Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü’ne üye ülkelerde ekonomik büyüme ile enerji tüketimi arasındaki ilişki panel nedensellik metoduyla analiz edilmiştir. Bu amaçla, Konya (2006) tarafından geliştirilen yatay kesit bağımlılığını ve modeldeki değişen varyanslı hata terimi durumlarını hesaba katan panel SUR nedensellik testi kullanılmıştır. Çalışmada Dünya Bankası veri tabanı WDI’dan elde edilen yıllık kişi başına reel GSYH ve kişi başına enerji tüketimi verileri kullanılmıştır. Veriler 1992-2011 yılları arasını kapsamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü,Enerji

Kaynakça

Afonso, A., Rault, C. (2009). Bootstrap Panel Granger-Causality between Government Budget and External Deficits for the EU. CESIFO Working Paper No. 2581. Erişim: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=1360638.
Akarca, A.T., Long, T.V. (1980). On the Relationship between Energy and GDP: A Re-Examination. Journal of Energy Development. 5, 326–331.
Akkemik, K. A., Göksal, K. (2012). Energy Consumption - GDP Nexus: Heterogeneous Panel Causality Analysis. Energy Economics. 34, 865–873. doi:10.1016/j.eneco.2012.04.002.
Altinay, G., Karagöl, E. (2004). Structural Break, Unit Root, and the Causality between Energy Consumption and GDP In Turkey. Energy Economics, 26, 985–994. doi:10.1016/j.eneco.2004.07.001.
Apergis, N., Payne, J. E. (2009). Energy Consumption and Economic Growth: Evidence from the Commonwealth of Independent States. Energy Economics, 31(5), 641 – 647. doi:10.1016/j.eneco.2009.01.011.
Ardıl, C. (2013). Türkiye - Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü: 1996-2012 Dönemi Dış Ticaret İlişkileri. International Conference on Eurasian Economies 2013. Erişim: http://www.eecon.info/papers/661.pdf.
Asafu-Adjaye, J. (2000). The Relationship between Energy Consumption, Energy Prices and Economic Growth: Time Series Evidence from Asian Developing Countries. Energy Economics, 22, 615–625. doi:10.1016/S0140-9883(00)00050-5.
Breusch, T., Pagan, A. (1980). The LM Test and its Application to Model Specification in Econometrics. Review of Economic Studies 47, 239–254.

Cowan, W. N., Chang, T., Inglesi-Lotz, R., Gupta, R. (2014). The Nexus of Electricity Consumption, Economic Growth and CO2 Emissions in the BRICS Countries. Energy Policy, 66, 359–368. Erişim: https://ideas.repec.org/p/pre/wpaper/201340.html.
Erkmenoğlu, F. (2001). Karadeniz Ekonomik İşbirliği (KEİ) - Örgütünün Dünü, Bugünü ve Geleceği. Uluslararası Ekonomik Sorunlar Dergisi, II. Erişim: http://www.mfa.gov.tr/karadeniz-ekonomik-isbirlici-_kei_---orgutunun-dunu_-bugunu-ve-gelececi.tr.mfa.
Erol, U., Yu, E.S.H., (1987). On the Causal Relationship between Energy and Income for Industrialized Countries. Journal of Energy and Development 13, 113–122.
Granger, C. W. J. (1969). Investigating Causal Relations by Econometric Models and Cross-Spectral Methods. Econometrica, 37, 424-438.
Hondroyiannis, G., Lolos, S., Papapetrou, E. (2002). Energy Consumption and Economic Growth: Assessing the Evidence from Greece. Energy Economics, 24, 319-336. doi:10.1016/S0140-9883(02)00006-3.
Jobert, T., Karanfil, F. (2007). Sectoral Energy Consumption by Source and Economic Growth in Turkey. Energy Policy, 35(11), 5447-5456. Erişim: http://ecomod.net/sites/default/files/document-conference/ecomod2007-energy/117.pdf.
Josheski, D., Magdinceva-Sopova, M., Sovreski, Z. (2014). Energy Consumption, Economic Development and Prices: Time Series Evidence in CESEE Countries. Comparative Political Economy: Regulation eJournal. Erişim: http://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=2420112.
Kalyoncu, H., Gürsoy, F., Göcen, H. (2013). Causality Relationship between GDP and Energy Consumption in Georgia, Azerbaijan and Armenia. International Journal of Energy Economics and Policy, 3 (1), 111-117.
Karanfil, F. (2008). Energy Consumption and Economic Growth Revisited: Does the Size of Unrecorded Economy Matter?. Enrgy Policy, 36(8), 3029- 3035. doi:10.1016/j.enpol.2008.04.002.
Konya, L. (2006). Exports and Growth: Granger Causality Analysis on OECD Countries with a Panel Data Approach. Economic Modelling, 23, 978–992. doi:10.1016/j.econmod.2006.04.008.
Kraft, J., Kraft, A. (1978). On the Relationship between Energy and GNP. Journal of Energy Development, 3, 401-403.
Lee, C. C. (2005). Energy Consumption and GDP in Developing Countries: A Cointegrated Panel Analysis. Energy Economics, 27, 415–427. Erişim: http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/ S014098830500023X.
Masih, A. M. M., Masih, R. (1996). Energy Consumption, Real Income and Temporal Causality: Results from a Multi-Country Study Based on Cointegration and Error-Correction Modeling Techniques, Energy Economics, 18 (3), 165-183.
Nachane, D.M., Nadkarni, N.M., Karnik, A.V., (1988). Co-integration and Causality Testing of the Energy GDP Relationship: A Cross-Country Study. Applied Economics, 20 (11), 1511–1531.
Nazlıoğlu S., Lebe F., Kayhan S. (2011). Nuclear Energy Consumption and Economic Growth in OECD Countries: Cross-Sectionally Dependent Heterogeneous Panel Causality Analysis. Energy Policy, 39, 6615–6621.
Öztürk, İ., Acaravcı, A. (2010). The Causal Relationship between Energy Consumption and GDP in Albania, Bulgaria, Hungary and Romania: Evidence from ARDL Bound Testing Approach. Applied Energy. 87, 1938–1943. Erişim: http://www.sciencedirect.com/ science/article/pii/S0306261909004383.
Pesaran, M. H. (2004). General Diagnostic Tests for Cross Section Dependence in Panels. IZA Discussion Paper 1240, Institute for the Study of Labor.
Pesaran, M.H., Yamagata, T. (2008). Testing Slope Homogeneity in Large Panels. Journal of Econometrics, 142, 50–93. doi:10.1016/j.jeconom.2007.05.010.
Śmiech, S., Papież, M. (2014). Energy Consumption and Economic Growth in the Light of Meeting the Targets of Energy Policy in the EU. 11th International Conference “European Energy Market”, Kraków, Poland.
Solow, R.M. (1956). A Contribution to the Theory of Economic Growth. The Quarterly Journal of Economics, 70 (1), 65-94.
Sorensen P., Whitta-Jacobsen H. (2005). Introducing Advanced Macroeconomics. The McGrow-Hill Companies.
Soytas, U., Sari, R., Ozdemir, O. (2001). Energy Consumption and GDP Relation in Turkey: A Cointegration and Vector Error Correction Analysis. Economies and Business in Transition: Facilitating Competitiveness and Change in the Global Environment Proceedings, 838-844.
Soytaş, U., Sarı, R. (2009). Energy Consumption, Economic Growth, and Carbon Emissions: Challenges Faced by an EU Candidate Member. Ecological Economics, 68, 1667–1675. doi:10.1016/j.ecolecon. 2007.06.014.
Stern, D. I. (2010). The Role of Energy in Economic Growth. CCEP Working Paper 3.10, Centre for Climate Economics & Policy, Crawford School of Economics and Government, The Australian National University, Canberra.
Swamy, P. A. V. B. (1970). Efficient Inference in a Random Coefficient Regression Model. Econometrica, 38, 311–323.
Tsani, Z. S. (2010). Energy Consumption and Economic Growth: A Causality Analysis for Greece. Energy Economics. 32, 582–590. doi:10.1016/j.eneco. 2009.09.007.
Wolde-Rufael, Y. (2014) Electricity Consumption and Economic Growth in Transition Countries: A Revisit Using Bootstrap Panel Granger Causality Analysis. Energy Economics, 44, 325–330. doi:10.1016/j.eneco.2014.04.019.
Worldbank. (2014). World Development Indicators. http://data.worldbank.org/data-catalog/worlddevelopment- indicators. Erişim tarihi: 20.06.2014.
Yu, E.S.H., Hwang, B.K., (1984). The Relationship between Energy and GNP: Further Results. Energy Economics 6, 186–190. doi:10.1016/0140- 9883(84)90015-X.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yrd. Doç. Dr. Zafer Öztürk
Türkiye

Arş. Grv. Damla Öz
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

12 Ağustos 2016

Gönderilme Tarihi

16 Şubat 2015

Kabul Tarihi

3 Mayıs 2015

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2016 Cilt: 16 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.18037/ausbd.388968

IZ

https://izlik.org/JA56RS37MC

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Öztürk, Y. D. D. Z., & Öz, A. G. D. (2016). Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(2), 37-48. https://doi.org/10.18037/ausbd.388968

AMA

1.Öztürk YDDZ, Öz AGD. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. AÜSBD. 2016;16(2):37-48. doi:10.18037/ausbd.388968

Chicago

Öztürk, Yrd. Doç. Dr. Zafer, ve Arş. Grv. Damla Öz. 2016. “Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 (2): 37-48. https://doi.org/10.18037/ausbd.388968.

EndNote

Öztürk YDDZ, Öz AGD (01 Ağustos 2016) Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16 2 37–48.

IEEE

[1]Y. D. D. Z. Öztürk ve A. G. D. Öz, “Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”, AÜSBD, c. 16, sy 2, ss. 37–48, Ağu. 2016, doi: 10.18037/ausbd.388968.

ISNAD

Öztürk, Yrd. Doç. Dr. Zafer - Öz, Arş. Grv. Damla. “Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 16/2 (01 Ağustos 2016): 37-48. https://doi.org/10.18037/ausbd.388968.

JAMA

1.Öztürk YDDZ, Öz AGD. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. AÜSBD. 2016;16:37–48.

MLA

Öztürk, Yrd. Doç. Dr. Zafer, ve Arş. Grv. Damla Öz. “Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi”. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 16, sy 2, Ağustos 2016, ss. 37-48, doi:10.18037/ausbd.388968.

Vancouver

1.Yrd. Doç. Dr. Zafer Öztürk, Arş. Grv. Damla Öz. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi. AÜSBD. 01 Ağustos 2016;16(2):37-48. doi:10.18037/ausbd.388968

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi

Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü Ülkelerinde Enerji Tüketimi ve Ekonomik Büyüme İlişkisi: Panel Nedensellik Analizi

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

ENERJİ TÜKETİMİ VE BÜYÜME: ÜST ORTA GELİRLİ ÜLKELER İÇİN PANEL NEDENSELLİK ANALİZİ

İLERİ TEKNOLOJİ İHRACATI VE BÜYÜME İLİŞKİSİ: OECD ÜLKELERİNE YÖNELİK EKONOMETRİK BİR ANALİZ

Ekonomik Özgürlükler ve Ekonomik Büyüme Birbiriyle İlişkili midir? Genel Değerlendirme ve Türkiye üzerine Bir Analiz

Causal links between patents and economic growth: empirical evidence from OECD countries