Araştırma Makalesi

ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939)

Sayı: 66 23 Ekim 2026
  • Yusuf Dinçel
PDF İndir
TR

ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939)

Öz

İngiltere’nin 1917’de Balfour Deklarasyonu’nu ilan etmesinin akabinde, Filistin’i fiili bir şekilde işgal etmesiyle, Filistin’de etkileri açık bir şekilde bugün dahi devam eden bir süreç başlamış oldu. Bu çalışmada, İngiliz manda yönetimi altındaki Filistin’de cereyan eden gelişmeler, White Paper belgeleri üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada İngiliz ve Milletler Cemiyeti arşiv belgelerinin kullanılması, hadiselere ilk elden bakabilme fırsatı sunmaktadır. Balfour Deklarasyonu ile İngiltere, Filistin’de bir Yahudi yurdu kurulması için elinden gelen bütün gayreti sarf edeceği vaadini vermiştir. 1922 yılında İngiliz mandasının Filistin’de kurulmasının ardından, Araplar ile Yahudiler arasındaki gerilimli ortamın, çatışmaya döndüğü bilinmektedir. İngiltere, bölgede Yahudi göçlerini engellemeden Arapları sakinleştirmenin yollarını aramaktaydı. Bu doğrultuda ilk olarak 1922 yılında Winston Churchill tarafından “Churchill White Paper” adı verilen bir belge yayınlanmıştır. Ancak bu belge istenen neticeyi vermemiştir. Bölgede gerçek bir barışın tesis edilmesi amacından uzak bir şekilde, Siyonist Örgüt ile iş birliği içerisinde hareket eden İngiltere, 1930 yılında bu sefer Passfield adında bir White Paper yayınlamıştır. Ancak yayınlanan bu belge ile bölgedeki iç karışıklıklar sona ermemiştir. Son olarak 1939 yılında yayınlanan MacDonald White Paper ile İngiltere’nin bölgedeki sorumluluklarından kaçmaya çalıştığı müşahede edilmiştir. Sonuç olarak, İngiliz mandası döneminde ilan edilen White Paper’lar, İngiliz politikasının çelişkili yönlerini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alam, M. Shahid. Israeli Exceptionalism: The Destabilizing Logic of Zionism. Palgrave Macmillan, New York, 2009.
  2. Armaoğlu, Fahir. 19. Yüzyıl Siyasî Tarihi (1789-1914). Kronik Kitap, İstanbul, 2020.
  3. Armaoğlu, Fahir. 20. Yüzyıl Siyasî Tarihi. Alkım Yayınevi, İstanbul, 2012.
  4. Banko, Lauren. “Historiography and Approaches to the British Mandate in Palestine: new questions and frameworks”. Contemporary Levant, 4/1 (2019), ss. 1-7. https://doi.org/10.1080/20581831.2019.1594618
  5. Beckerman-Boys, Carly. “The Reversal of the Passfield White Paper, 1930–1: A Reassessment”. Journal of Contemporary History, 51/2 (2016), ss. 213-233. https://doi.org/10.1177/0022009414559614
  6. British Library: India Office Records and Private Papers, Mss Eur F112/277, Papers on British policy and the Arab movement, 141/380.
  7. British Library: India Office Records and Private Papers, Mss Eur F112/278, Papers written by Curzon on the Near and Middle East, 4-5/348.
  8. British Library: India Office Records and Private Papers, Mss Eur F112/277, Papers on British policy and the Arab movement,11/380.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Uluslararası İlişkiler (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

23 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

31 Mart 2026

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: 66

Kaynak Göster

APA
Dinçel, Y. (2026). ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939). Avrasya Etüdleri, 66, 1-24. https://izlik.org/JA89RZ85CN
AMA
1.Dinçel Y. ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939). Avrasya Etüdleri. 2026;(66):1-24. https://izlik.org/JA89RZ85CN
Chicago
Dinçel, Yusuf. 2026. “ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN ‘WHITE PAPER’ BELGELERİ (1922-1939)”. Avrasya Etüdleri, sy 66: 1-24. https://izlik.org/JA89RZ85CN.
EndNote
Dinçel Y (01 Ekim 2026) ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939). Avrasya Etüdleri 66 1–24.
IEEE
[1]Y. Dinçel, “ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN ‘WHITE PAPER’ BELGELERİ (1922-1939)”, Avrasya Etüdleri, sy 66, ss. 1–24, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RZ85CN
ISNAD
Dinçel, Yusuf. “ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN ‘WHITE PAPER’ BELGELERİ (1922-1939)”. Avrasya Etüdleri. 66 (01 Ekim 2026): 1-24. https://izlik.org/JA89RZ85CN.
JAMA
1.Dinçel Y. ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939). Avrasya Etüdleri. 2026;:1–24.
MLA
Dinçel, Yusuf. “ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN ‘WHITE PAPER’ BELGELERİ (1922-1939)”. Avrasya Etüdleri, sy 66, Ekim 2026, ss. 1-24, https://izlik.org/JA89RZ85CN.
Vancouver
1.Yusuf Dinçel. ARŞİV KAYITLARI IŞIĞINDA FİLİSTİN’E YAHUDİ GÖÇÜ VE İNGİLTERE’NİN “WHITE PAPER” BELGELERİ (1922-1939). Avrasya Etüdleri [Internet]. 01 Ekim 2026;(66):1-24. Erişim adresi: https://izlik.org/JA89RZ85CN