Araştırma Makalesi

Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi

Cilt: 1 Sayı: 2 31 Temmuz 2026
PDF İndir
TR EN

Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi

Öz

Kısa yanıtlı ve açık uçlu sınavların değerlendirilmesi, eğitim süreçlerinde yoğun zaman ve iş gücü gerektiren önemli problemlerden biridir. Geleneksel değerlendirme yöntemleri, özellikle kalabalık sınıflarda öğretim elemanları açısından ciddi iş yükü oluşturmakta ve öznel değerlendirme riskini artırmaktadır. Bu çalışmada, kısa yanıtlı sınavların otomatik olarak okunması, değerlendirilmesi ve sonuçlarının görselleştirilmesini sağlayan yapay zekâ destekli bütünleşik bir sistem geliştirilmiştir. Sistem; OCR tabanlı puan okuma, kesin cevaplı soruların otomatik değerlendirilmesi ve anlamsal benzerlik tabanlı açık uçlu cevap değerlendirmesi olmak üzere üç farklı senaryo üzerine kurulmuştur. Çalışmada istemci tarafında JavaFX tabanlı masaüstü uygulaması, sunucu tarafında ise Python ve FastAPI altyapısı kullanılmıştır. OCR performansını artırmak amacıyla görüntü ön işleme, karakter normalizasyonu ve Türkçe karakter düzeltme yöntemleri uygulanmıştır. Yapılan deneysel çalışmalar sonucunda OCR tabanlı puan okuma senaryosunda %82 başarı oranı elde edilmiş, kesin cevaplı değerlendirme senaryosunda karakter doğruluk oranı %99,50 seviyesine ulaşmaktadır. Açık uçlu değerlendirme senaryosunda ise sistem yaklaşık %78 doğruluk ve %82 F1-skoru elde etmiştir. Elde edilen sonuçlar, geliştirilen sistemin eğitim teknolojileri alanında uygulanabilir ve düşük maliyetli bir çözüm sunduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından desteklenmektedir.

Etik Beyan

Bu çalışmanın tüm hazırlanma süreçlerinde etik kurallara uyulduğunu yazarlar beyan eder. Aksi bir durumun tespiti hâlinde Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi’nin hiçbir sorumluluğu olmayıp, tüm sorumluluk çalışmanın yazarlarına aittir.

Teşekkür

Bu çalışma TÜBİTAK 2209-A Üniversite Öğrencileri Araştırma Projeleri Destekleme Programı tarafından desteklenmektedir.

Kaynakça

  1. Anitha, R., Rajeev, R. R., Nazeem, M., & Navaneeth, S. (2024). Open-source OCR libraries: A comprehensive study for low resource language. International Centre for Free and Open Source Solutions (ICFOSS).
  2. Bass, B. M. (1990). From transactional to transformational leadership: Learning to share the vision. Organizational Dynamics, 18(3), 19-31. https://doi.org/10.1016/0090-2616(90)90061-S
  3. Badla, S. (2014). Improving the efficiency of Tesseract OCR engine [Master’s project, San Jose State University]. https://doi.org/10.31979/etd.5avd-kf2g
  4. Bangare, S. L., Dubai, A. A., Bangare, S., & Patil, S. (2015). Reviewing Otsu’s method for image thresholding. International Journal of Applied Engineering Research, 10(9), 21777–21783. https://doi.org/10.37622/IJAER/10.9.2015.21777-21783
  5. Bogachev, R. E., & Zarikovskaya, N. V. (2021). Overview of the capabilities of the FastAPI web framework for implementing the backend of web systems. In All-Russian Scientific Conference on Achievements of Science and Technology. https://doi.org/10.47813/dnit.2021.2.289-293
  6. Bozkurt, F., Yağanoğlu, M., & Günay, F. B. (2015). Effective Gaussian blurring process on graphics processing unit with CUDA. International Journal of Machine Learning and Computing, 5(1), 57–61. https://doi.org/10.7763/IJMLC.2015.V5.483
  7. Cui, C., Sun, T., Lin, M., Gao, T., Zhang, Y., Liu, J., Wang, X., Zhang, Z., Zhou, C., Liu, H., Zhang, Y., Lv, W., Huang, K., Zhang, Y., Zhang, J., Zhang, J., Liu, Y., Yu, D., & Ma, Y. (2025). PaddleOCR 3.0 technical report (Technical Report No. arXiv:2507.05595). arXiv. https://doi.org/10.48550/arXiv.2507.05595
  8. Culjak, I., Abram, D., Pribanic, T., Dzapo, H., & Cifrek, M. (2012). A brief introduction to OpenCV. In Proceedings of the 35th International Convention on Information and Communication Technology, Electronics and Microelectronics (MIPRO) (pp. 1725–1730). IEEE. https://ieeexplore.ieee.org/document/6240859

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Yapay Görme, Yapay Zeka (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

20 Mayıs 2026

Kabul Tarihi

31 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 1 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Shirinzade, A., & Şahin, D. Ö. (2026). Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, 1(2), 122-143. https://izlik.org/JA97NY24TW
AMA
1.Shirinzade A, Şahin DÖ. Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;1(2):122-143. https://izlik.org/JA97NY24TW
Chicago
Shirinzade, Aykhan, ve Durmuş Özkan Şahin. 2026. “Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi”. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 1 (2): 122-43. https://izlik.org/JA97NY24TW.
EndNote
Shirinzade A, Şahin DÖ (01 Temmuz 2026) Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 1 2 122–143.
IEEE
[1]A. Shirinzade ve D. Ö. Şahin, “Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi”, Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 2, ss. 122–143, Tem. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97NY24TW
ISNAD
Shirinzade, Aykhan - Şahin, Durmuş Özkan. “Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi”. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi 1/2 (01 Temmuz 2026): 122-143. https://izlik.org/JA97NY24TW.
JAMA
1.Shirinzade A, Şahin DÖ. Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi. 2026;1:122–143.
MLA
Shirinzade, Aykhan, ve Durmuş Özkan Şahin. “Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi”. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi, c. 1, sy 2, Temmuz 2026, ss. 122-43, https://izlik.org/JA97NY24TW.
Vancouver
1.Aykhan Shirinzade, Durmuş Özkan Şahin. Kısa Yanıtlı Sınavlar İçin Yapay Zekâ Destekli Değerlendirme Sistemi. Avrasya Üniversitesi Fen ve Mühendislik Bilimleri Dergisi [Internet]. 01 Temmuz 2026;1(2):122-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA97NY24TW