BİR HALKLA İLİŞKİLER ARACI OLARAK INSTAGRAM: KAMU ve VAKIF ÜNİVERSİTELERİ ÜZERİNE KARŞILAŞTIRMALI BİR ÇALIŞMA

Öz

Bu çalışma, kamu ve vakıf üniversitelerinin dış paydaşlarından biri olan aday öğrencilere yönelik Instagram paylaşımlarını halkla ilişkiler bağlamında karşılaştırmalı olarak incelemektedir. Örneklem olarak seçilen Erciyes Üniversitesi ve Nuh Naci Yazgan Üniversitesi’nin Instagram hesaplarında paylaştıkları afişler söylem çözümlemesi yöntemiyle analiz edilmiştir. Analiz kapsamında üniversitelerin sosyal medya kullanım biçimleri, mesaj iletim stratejileri, hedef kitle odaklı yaklaşımları ve genel halkla ilişkiler anlayışları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, her iki üniversitenin de Instagram üzerinden etkili ve hedef kitleye yönelik bir iletişim dili benimsediğini göstermektedir. Erciyes Üniversitesi'nin daha kurumsal bir söylem tercih ettiği, mesajlarında akademik başarı ve niteliklere vurgu yaptığı, yalın ve etken bir dil kullandığı gözlemlenmiştir. Buna karşın, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi’nin paylaşımlarında daha duygusal ve çağrışımlara açık bir dil kullanıldığı, özellikle ekonomik fırsatlara ve üniversitenin bulunduğu Kayseri ili ile ilgili unsurlara vurgu yapıldığı belirlenmiştir. Tercih ve tanıtım dönemlerinde her iki üniversitenin Instagram platformunu aktif şekilde kullandığı; ancak içerik stratejilerinde belirgin farklılıklar bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Erciyes Üniversitesi bilgilendirici ve davetkâr bir iletişim modeli benimserken, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi ekonomik ve duygusal unsurları ön plana çıkaran bir yaklaşım sergilemiştir. Bu farklılıklar, üniversitelerin kurumsal imajlarını şekillendirme ve dış paydaşlarla iletişim kurma biçimlerine ışık tutmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dış paydaş
• halkla ilişkiler
• söylem çözümlemesi
• Instagram

INSTAGRAM AS A PUBLIC RELATIONS TOOL: A COMPARATIVE STUDY ON PUBLIC AND FOUNDATIONAL UNIVERSITIES

Öz

This study presents a comparative analysis of Instagram posts shared by public and foundation universities targeting prospective students, who are among their key external stakeholders. The sample consists of Erciyes University and Nuh Naci Yazgan University, whose Instagram posts were analyzed through discourse analysis. The study aims to evaluate the universities' social media practices, message delivery strategies, audience-oriented approaches, and general public relations perspectives. Findings indicate that both universities employ an effective and audience-specific communication style on Instagram. Erciyes University tends to adopt a more institutional discourse, using clear and active language while emphasizing academic success and institutional qualities. In contrast, Nuh Naci Yazgan University uses a more emotional and expressive tone, incorporating punctuation and conjunctions, and places emphasis on economic opportunities and local features of Kayseri, the city where it operates.During the university preference and promotion period, both institutions actively use Instagram to interact with prospective students. However, significant differences in their content strategies were observed. Erciyes University favors an informative and inviting communication model, whereas Nuh Naci Yazgan University highlights emotional and economic aspects in its promotional content. These differences shed light on how each institution shapes its corporate image and communicates with external stakeholders through digital platforms.

Anahtar Kelimeler

• Discourse Analysis
• public relations
• External stakeholder
• instagram

Kaynakça

1. Altıncık, H. (2022). Kamu kurumlarında halkla ilişkilerin geleneksel medya bağlamında incelenmesi. Eğitim Yayınevi.
2. Aslan, Ö., & Öztekin, H. (2023). İnternet tabanlı televizyona geçiş sürecinde izleme pratiklerinde yaşanan değişim ve dönüşüm: Erciyes Üniversitesi öğrencileri örneği. Erciyes Akademi, 37(4), 1871-1897.
3. Aydoğan, D. (2018). Halkla ilişkiler: Halkla ilişkiler nedir?. Beta Basım Yayım Dağıtım.
4. Bal, S. (2025). Prof. Dr. Alâeddin Asna 8. İletişim ve Halkla İlişkiler Sempozyumu’nun ardından. İM: İletişim ve Medya Çalışmaları Dergisi, 1(1), 141-144.
5. Balta Peltekoğlu, F. (2012). Kamuda halkla ilişkiler. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 8, 145-153.
6. Berk, E. (2007). Yazınsal iletişim ve halkla ilişkiler. Yeni İnsan Yayınevi. Birol, E., & Birol, M. (2024). Görsel iletişim tasarımı uygulamalarından afişlerde sosyal farkındalığın empatik tasarım yaklaşımı ile incelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 80, 112-130.
7. Bowen, G. A. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9(2), 27-40. https://doi.org/10.3316/QRJ0902027
8. Bulut, C., & Aslan, S. (2014). Girişimci üniversite: Kavramsal çerçeve ve bir model önerisi. Detay Yayıncılık.

9. Canöz, K. (2013). Kamuda halkla ilişkilerin yeni yüzü: Bilgi edinme yasası. Selçuk İletişim, 5(3), 141-152. https://doi.org/10.18094/si.15169
10. Çelebi, E. (2019). Halkla ilişkiler uygulamaları nasıl olmalı?. Nobel Yayıncılık.
11. Danış, G. S. (2019). Söylem, söylem çözümlemesi ve eleştirel söylem çözümlemesi: Tanımları ve kapsamları. DEÜ Edebiyat Fakültesi Dergisi, 4(2).
12. Doğan, A., & Durmuş, B. (2023). Halkla ilişkilerde yeni yönelimler. XYZ Yayınları.
13. Erdem, R. (2019). Akademide arka sokaklar: Türkiye'deki üniversitelerin informal yüzü. Nobel Yayıncılık.
14. Eygeci, K. E. (2023). Kavramsal sanat yapıtlarında dilbilimsel çözümlemeler: Weiner, Kosuth ve Kawara örneği. İDİL Sanat ve Dil Dergisi, 12(95), 1694-1713.
15. Furan, Z. (2019). Günümüzde halkla ilişkiler. Euroasia Journal of Social Sciences & Humanities, 6(3), 3-13.
16. Goodpaster, K. E. (1991). Business ethics and stakeholder analysis. In Cambridge University Press.
17. Göknel, E. (2019). Seçim nasıl kazanılır ve Osmanlı'dan Türkiye'ye seçim tarih. Kanes Yayınları.
18. Gürez, M. F. (2020). Üniversite öğrencilerinin kent ekonomisine katkısı. X On Kitap Yayınları.
19. Hanushek, E. A., & Woessmann, L. (2010). The economics of international differences in educational achievement. In E. A. Hanushek, S. Machin, & L. Woessmann (Eds.), Handbook of the Economics of Education, Elsevier, 89-200.
20. Kaplan, A. M., & Haenlein, M. (2010). Users of the world, unite! The challenges and opportunities of social media. Business Horizons, 53(1), 59-68.
21. Kazancı, M. (2013). Osmanlı’da halkla ilişkiler. Selçuk İletişim, 4(3), 5-20.
22. Kızıldemir, D. (2022). Bir görsel iletişim aracı olarak fotoğrafın afiş tasarımındaki rolü. Pamukkale Üniversitesi İletişim Bilimleri Dergisi, 9(2), 148-164.
23. Lehimler, Z. (2019). Afiş tasarımında dikkat çeken bir imge: Harfin yeni biçimi. İDİL Journal of Art and Language, 8(65), 13-22.
24. Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Eğitim Yayınevi.
25. Oğuzcan, A. U. (2023). Toplum mühendisliği yaklaşımından halkla ilişkiler: Dünü, bugünü ve yarını. Eğitim Yayın Evi.
26. Özerbaş, D. S. (2017). Halkla ilişkilerde kullanılan iletişim araçları. Eğitim Yayın Evi.
27. PRSA (Public Relations Society of America). (2024). About public relations. https://www.prsa.org/about/all-about-pr adresinden 20.06.2025 tarihinde alınmıştır.
28. Sancar, G. A. (2016). Halkla ilişkilerde 2.0 kavramı ve araçları, Koç Holding. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 1(2), 83-101.
29. Sfetcu, N. (2017). Web 2.0/Social media/Social network. Multi Medya Publishing.
30. Summak, M. E. (2001). Kamu ve özel sektörde halkla ilişkiler: Karşılaştırmalı bir çalışma [Yüksek Lisans Tezi]. Selçuk Üniversitesi.
31. Şahin, Ş., Ökmen, B., & Kılıç, A. (2019). Öğretmen performans değerlendirmesine ilişkin sendika söylemleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 71-92.
32. Şahin, Ş., Ökmen, B., Boyacı, Z., & Kılıç, A. (2018). Eğitim programları ve öğretim yüksek lisans programı ihtiyaç analizi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 8(3), 502-511.
33. Uluç, G., & Yarcı, A. (2017). Sosyal medya kültürü. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 52, 88-102.
34. Van Leeuwen, T. (2008). Discourse and practice: New tools for critical discourse analysis. Oxford University Press.
35. Yamanoğlu, N., Aydemir, M., & Şehitoğlu, Y. (2013). Halkla ilişkiler: Kuram ve uygulama. Nobel Yayıncılık.
36. Yıldırım, M. F. (2011). Mahalli idarelerde yönetişim ve belediye stratejik planlarının iyi yönetişim ilkeleri çerçevesinde değerlendirilmesi [Uzmanlık tezi]. Devlet Planlama Teşkilatı (DPT).