Anaokulu Çocuklarında Stop-motion ile Göç ve Uyum Sorununa Farkındalık Oluşturulması

Öz

Günümüzde dünyanın ve ülkemizin temel sorunlarından biri büyük bir nüfusa sahip olan mültecilerin göç ve uyum sorunudur. Ülkemizdeki mülteci sorununa yönelik bir ihtiyaç analiziyle ortaokul ve lise düzeyi öğrencilerinin görüşleri alınarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucuna göre katılımcıların ülkemizdeki mültecilere yönelik olumsuz bir önyargıya sahip oldukları görülmüştür. Mültecilere yönelik olumsuz önyargıyı ve gelişimini engellemek amacıyla yapılan araştırmada küçük yaştan itibaren eğitimin öneminden yararlanılmak istenmiştir. Küçük yaşlarda verilen eğitimin etkili ve kalıcı olmasıyla farkındalık düşüncesinin hayat boyu yer edeceği düşünülmektedir. Bu bağlamda araştırmada küçük yaş grubu çocukların ilgisini çeken bir eğitim yöntemi olarak stop-motion animasyon tekniği kullanılmıştır. Hazırlanan animasyonda mültecilerin göç etme sebeplerinden biri, göç süreci ve gittikleri ülkede maruz kaldıkları durum ele alınmıştır. Okul öncesi bir kurumda eğitim alan 18 öğrenciye (5 kız 13 erkek) izletilen animasyonda öğrencilere yöneltilen yarı-yapılandırılmış sorularla görüşleri alınmıştır. Alınan görüşlerle ihtiyaç analizinde tespit edilen olumsuz önyargının küçük yaş grubundaki çocuklarda başlamadan kırılabileceği sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak bu araştırmayla mültecilere yönelik olumsuz tutumların önüne geçilebileceği ve uyum sorununun etkenlerinden birinin büyük ölçüde aşılmasıyla uyum sürecinin kolaylaşması ve hızlanmasının sağlanabileceği görülmektedir. Okul öncesi eğitim alan öğrencilerin pedagojisine uygun yöntemler arasında bulunan stop-motion animasyon tekniğiyle mültecilere karşı olumsuz tutumların engellenmesinin yanı sıra farklı konuların öğretilmesinde araç olarak kullanılabileceği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Göç ve uyum sorunu
• mülteciler
• stop-motion animasyon filmi
• okul öncesi

Raising Awareness of the Migration and Adaptation Problem in Kindergarten Children with Stop-motion

Öz

One of the major issues in today’s world and our country is the migration and adaptation problem of refugees with large populations. To address this issue, a needs analysis was conducted by gathering the opinions of middle and high school students. The results revealed that participants held negative prejudices towards refugees. To prevent the development of such biases, this study emphasized the importance of education beginning at an early age. It is believed that education provided in early childhood is effective and lasting, and that raising awareness at this stage can persist throughout life. In this context, the stop-motion animation technique, which attracts the attention of young children, was used as an educational method. The prepared animation addressed one of reasons for refugees’ migration, the migration process, and challanges they face in the host country. The animation was shown to 18 preschool children (5 girls and 13 boys), and their opinions were collected through semi-structured questions. The findings indicated that the negative prejudice identified in the needs analysis can be prevented before it develops among young children. As a result, it’s suggested that negative attitudes toward refugees can be reduced, facilitating and accelerating the adaptation process. Furthermore, it was observed that the stop-motion animation technique, being suitable for preschool pedagogy, can be used not only to prevent negative attitudes toward refugees but also as a tool for teaching different topics.

Anahtar Kelimeler

• The problem of migration and adaptation
• refugees
• stop motion animation movie
• preschool

Kaynakça

1. Baxter, P., & Jack, S. (2008). Qualitative Case Study Methodology: Study Design and Implementation for Novice Researchers. The Qualitative Report, 13(4), 544-559. https://doi.org/10.46743/2160-3715/2008.1573
2. Birleşmiş Milletler. (2005). Ülke İçinde Yerinden Olma Konusunda Yol Gösterici İlkeler. İmaj Kitabevi.
3. Demir, E. (2025). Göç Sosyolojisi: Göç, Göç Çeşitleri, Sebepler ve Etkiler. Turkish Academic Research Review, 10(2), 471-484. https://doi.org/10.30622/tarr.1548522
4. Demirhan, Y., & Aslan, S. (2016). Türkiye’nin Sınır Ötesi Göç Politikaları ve Yönetimi. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), 23-62. https://doi.org/10.20493/bt.78101
5. Dündar, S. K. (2013). Üç Boyutlu (3D) Animasyon Çalışmalarında Gerçekçilik Kavramının İncelenmesi ve Bir Uygulama Çalışması (Yayın No. 346797) [Sanatta yüksek lisans tezi, Hacettepe Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
6. Günay, E., Atılgan, D., & Serin, E. (2017). Dünya'da ve Türkiye'de Göç Yönetimi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 7(2), 37-60.
7. Karakaya, H. (2020). Türkiye’de Göç Süreci ve Suriye Göçünün Etkileri. İİBF Uluslararası İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 4(2), 93-130.
8. Karataş, K., Adıgüzel, Y., & Ünal, A. Z. (2018). Göç travması. M. Baloğlu ve E. Göv. (ed.). Psikososyal güçlendirici destek programı içinde. Ankara: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları.

9. Karayalçın, B. (2021). Ebeveyn ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Okul Öncesi Eğitime Bakış Açısı ve Farkındalıklarının İncelenmesi (Yayın No. 699353) [Yüksek lisans tezi, İstanbul Aydın Üniversitesi]. YÖK Ulusal Tez Merkezi.
10. Kınas, Ö. F. (2021). Mülteci ve Göçmen Ergenlerde Atılganlık Psikoeğitim Programının Benlik Saygısına Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara
11. Koçoğlu, E. ve Salur, M. (2018). Üniversite Öğrencilerinin Göç ve Mülteci Sorununa İlişkin Tutumları. Ahi Evran Universitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 2408-2425. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.03.017
12. Megep. (2007). Ahlak Gelişim Modülü. Ankara.
13. Orhan, O., ve Gündoğar, S. S. (2015). Suriyeli Sığınmacıların Türkiye’ye Etkileri. Orsam Yayınları. Ankara.
14. Özservet, Y. D. (2015). Göçmen Çocukların Şehre Uyumu ve Eğitim Politikası. Uluslararası Göç ve Mülteci Uyumu Sorununda Kamu Yönetiminin Rolü (Ed. Yakup Bulut) (s. 93-111). Kocaeli: Umuttepe Yayınları.
15. Priebe, K. A. (2011). The advanced art of stop-motion animation. Cengage Learning.
16. Köse, S., Şahin, K., Savaşer, S., Balcı, S. (2021). Üniversite Öğrencilerinin Geri Dönüştürülebilen Evsel Atıklara İlişkin Farkındalık Durumları. Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 5(2), 209-219. https://doi.org/10.46237/amusbfd.718190
17. Subaşı, M. ve Okumuş, K. (2017). Bir Araştırma Yöntemi Olarak Durum Çalışması. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 21(2), 419-426.
18. Süleymanov, A. (2013). Zorunlu Göç ve Psikolojik Etkileri. Üsküdar Haber Ajansı, (ÜHA), Üsküdar Üniversitesi. https://uskudar.edu.tr/haber/zorunlu-goc-ve-psikolojik-etkileri/176 Erişim Tarihi: 27.09.2025
19. Tamer, M. (2020). Uluslararası Göç ve Teorileri. Premium E-Journal of Social Sciences (PEJOSS), 4(8), 274–282. https://doi.org/10.37242/pejoss.53
20. Ekinci Vural, D. (2006). Okul Öncesi Eğitim Programındaki Duyuşsal ve Sosyal Becerilere Yönelik Hedeflere Uygun Olarak Hazırlanan Aile Katılımlı Sosyal Beceri Eğitim Programının Çocuklarda Sosyal Becerilerin Gelişimine Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
21. Yin, R. K. (2003). Case study research: Design and methods (3rd ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.