جماليات الزمان والمكان في شعر لوركا ونازك الملائكة

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 1, 43 - 73, 30.06.2025

İbrahim Alşibli

Öz

يتناول هذا البحث المقارنة بين جماليات الزمان والمكان في شعر الشاعر الإسباني فيديريكو غارثيا لوركا والشاعرة العراقية نازك الملائكة، مع التركيز على رؤيتهما لموضوعي الموت والحياة. على الرغم من اختلاف السياق الثقافي واللغوي بين الشاعرين، إلا أن هناك أوجه تشابه في تعاملهما مع الزمن والمكان، حيث يعبر كل منهما عن صراع الإنسان مع الزمن وقسوته، وعجزه عن استعادة الماضي أو الهروب من المستقبل المجهول.
يظهر لوركا ونازك في شعرهما إحساساً عميقاً بالزمن كقوة جبارة تدفع الإنسان نحو الموت، ويعبران عن هذا الإحساس من خلال صور شعرية رمزية وقوية. كما يتناول البحث التشكيل الجمالي للمكان؛ إذ عبر لوركا عن اغترابه في المدينة الحديثة (نيويورك) وحنينه إلى الطبيعة، كما عبرت نازك عن قسوة الموت ورهبة القبر.

Anahtar Kelimeler

الأدب المقارن , لوركا , نازك الملائكة , الزمان , المكان

Teşekkür

Teşekkürler

The Aesthetics of Time and Space in the Poetry of Lorca and Nazik Al-Malaika

Öz

This article explores the comparison between the aesthetics of time and space in the poetry of the Spanish poet Federico García Lorca and the Iraqi poet Nazik Al-Malaika, focusing on their visions of the themes of death and life. Despite the differences in cultural and linguistic contexts between the two poets, there are similarities in how they address time and space, as both express the human struggle with the relentlessness of time and the inability to reclaim the past or escape an uncertain future.
Both Lorca and Al-Malaika demonstrate a profound sense of time as a formidable force driving humanity toward death, conveying this through powerful and symbolic poetic imagery. The article also examines the aesthetic construction of space, highlighting its central role in shaping the poetic vision of each poet. While Lorca expresses his alienation in the modern city (New York) and his longing for nature, Al-Malaika reflects on the harshness of death and the dread of the grave, seeking refuge in childhood memories as an escape from her painful reality.
The article follows the methodology of the American school of comparative literature, focusing on the analysis of the artistic and aesthetic elements in the poets' works, without emphasizing the issue of influence and reception.

Anahtar Kelimeler

Comparative literature , Lorca , Nazik Al-Malaika , time , place.

Lorca ve Nâzik El-Melâike’nin Şiirinde Zaman ve Mekân Estetiği

Öz

Bu makale, İspanyol şair Federico García Lorca ile Iraklı şair Nazik El-Melaike'nin şiirlerinde zaman ve mekân estetiğinin karşılaştırılmasını ele almakta ve özellikle ölüm ve yaşam temalarına dair bakış açılarını incelemektedir. İki şairin kültürel ve dilsel bağlamları farklı olmasına rağmen, zaman ve mekânla ilişkilerinde benzerlikler bulunmaktadır. Her ikisi de insanın zamanın acımasızlığıyla mücadelesini, geçmişi geri getirememe veya belirsiz bir gelecekten kaçamama çaresizliğini ifade eder.
Lorca ve El-Melaike, şiirlerinde zamanı ölüme doğru sürükleyen güçlü bir kuvvet olarak derin bir şekilde hissettirir ve bu duyguyu güçlü ve sembolik şiirsel imgelerle aktarır. Ayrıca, makale mekânın estetik yapılanmasını da ele alır ve mekânın her iki şairin şiirsel vizyonunu şekillendirmede merkezi bir rol oynadığını vurgular. Lorca, modern şehirde (New York) yabancılaşmasını ve doğaya duyduğu özlemi ifade ederken, El-Melaike ölümün sertliğini ve mezar korkusunu yansıtır ve acı dolu gerçekliğinden kaçmak için çocukluk anılarına sığınır.
Makale, karşılaştırmalı edebiyatın Amerikan ekolünün metodolojisini izler ve iki şairin eserlerindeki sanatsal ve estetik unsurların analizine odaklanır, etki ve alımlama meselesine vurgu yapmaz

Anahtar Kelimeler

Karşılaştırmalı edebiyat , Lorca , Nazik el-Malaika , zaman , mekan.

Kaynakça

• خضور، جمال الدين. قمصان الزمن. دمشق: منشورات اتحاد الكتاب العرب، 2000 .
• رضوان، أحمد. مدخل إلى الدرس الأدبي المقارن. بيروت: دار العلوم العربية، 1990 .
• شاهين، سمير. لحظة الأبدية. بيروت: المؤسسة العربية للدراسات والنشر، 1980 .
• شتراوس، ليفي. عصر البنيوية. تر. جابر عصفور. بغداد: دار آفاق عربية، 1985 .
• عقاق، قادة. دلالة المدينة في الخطاب الشعري المعاصر. دمشق: منشورات اتحاد الكتاب العرب، 2001 .