Bu makale, Nijerya Arap Edebiyatı'ndaki övgü ve giriş yazıları olgusunu inceleyerek, Arap-İslam geleneklerindeki köklerini ve edebi ve entelektüel katkıların tanınmasındaki rolünü vurgulamaktadır. Edebi eserlere yönelik akademik ve eleştirel giriş yazılarıyla tanınan tanınmış bir isim olan Moshood Mahmud Jimba'ya odaklanmaktadır. Önemine rağmen, katkıları akademik olarak çok az ilgi görmüştür. Çalışma, Jimba'nın girişinin edebi ve eleştirel değerini analiz ederek, edebi bir sanat oluşturmasalar da, önemli akademik değeri olan eleştirel bir yaklaşımı yansıttıkları sonucuna varmaktadır. Analitik bir yaklaşım benimseyerek makale, Jimba'nın giriş yazılarının eleştirel önemini inceleyerek, bunların benzersiz bir edebi yorum biçimini temsil ettiğini savunmaktadır. Edebi sanatın tüm biçimsel unsurlarını karşılamasalar da, nitelik olarak edebi eleştiriye daha yakındırlar, derinlemesine değerlendirmeler içerirler ve eşlik ettikleri metinlerin anlaşılmasını geliştirirler.
This article explores the phenomenon of praise and introductions in Nigerian Arabic Literature, emphasizing its roots in Arab-Islamic traditions and its role in recognizing literary and intellectual contributions. It focuses on Moshood Mahmud Jimba, a prominent figure known for his scholarly and critical introductions to literary works. Despite their significance, his contributions have received little academic attention. The study analyzes the literary and critical value of his introduction, concluding that while they may not constitute a literary art, they reflect a critical approach with substantial scholarly merit. By adopting an analytical approach, the article explores the critical significance of Jimba’s introductions, arguing that they represent a unique form of literary commentary. Although they may not fulfill all the formal elements of literary art, they are closer to literary criticism in nature, containing insightful evaluations and enhancing the understanding of the texts they accompany.
إنّ ظاهرة التقريظ والتقديم من الظواهر الأدبية المهمة في الأدب العربي النيجيري، حيث يعكسان مدى التقدير والاعتراف بقيمة الأعمال الأدبية والفكرية، هذه الظاهرة متجذرة في التقاليد العربية والإسلامية التي انتقلت إلى نيجيريا عبر التعليم الإسلامي، وأصبحت جزءا من الممارسات الأدبية التي تهدف إلى توثيق وتعزيز مكانة الكتاب والمؤلفين. هذا من جانب، ومن جانب آخر إنّ شخصية مشهود جمبا معروفة ومتميزة في عالم الأدب ونقده بتصانيفه المتعددة ومؤلفاته القيمة الشهيرة، وتتميز هذه المؤلفات بمنهجية علمية وبخصائص فنية الأمر الذي دفع معظم الباحثين الأكاديميين إلى القيام بدراسة هذه المؤلفات والاعتناء بها. وإلى جانب هذا، امتاز الأستاذ مشهود جمبا بقديمه وتقريظه للمؤلفات والكتب إلا أنّ تقريظاته وتقديماته للكتب لم تحظ باهتمام النقاد والدارسين، فتهدف هذه المقالة إلى عرض وتحليل هذه الظاهرة لإبراز قيمتها العلمية ومكانتها الأدبية. اعتمدت المقالة على المنهج التحليلي الذي يرصد الظاهرة رصدا واضحا ثم يقف معها محلّلا ومفسّرا. توصلت المقالة إلى أنّ للأستاذ مشهود جمبا تقديمات كثيرة للكتب والمؤلفات شعرا كانت أم نثرا، وإن هذه الظاهرة ظاهرة أدبية وليس فنا من الفنون الأدبية لخلوها من بعض أركان الأدب المعروفة لكنها أقرب إلى النقد في وجهة نظر الباحث لما تحويه من ملاحظات نقدية.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 29 Ekim 2025 |
| Kabul Tarihi | 23 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2 |
All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)
