Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 311 - 347, 31.12.2025

Öz

Kaynakça

  • أبو عون، أمل محمود عبد القادر. اللون وأبعاده في الشعر الجاهلي: شعراء المعلقات نموذج ا. )نابلس: جامعة النجاح الوطنية، كلية الدراسات العليا، رسالة ماجستير، 2003 .)
  • بحراوي، حسن. بنية الشكل الروائي: الفضاء، الزمن، الشخصية. )بيروت: المركز الثقافي العربي، ط 1 ، 1990 .)
  • الجاجي، ظلال. سيميائية الخطاب السردي: القوقعة- يوميات متلصص- أنموذجا. )إسطنبول: دار موزاييك للدراسات والنشر، ط 1 ، 2022 .
  • خليفة، بلال محمود. التحليل النفسي للرواية: رواية القوقعة لمصطفى خليفة أنموذج ا. )حلب: جامعة حلب في المناطق المحررة، كلية الآداب والعلوم الإنسانية، رسالة ماجستير، 2022 .)
  • خليفة، مصطفى. القوقعة – يوميات متلصص. )بيروت: دار الآداب للنشر والتوزيع، ط 13 ، 2024 .

The Sense of Sight and Its Cultural Functions in the Syrian Prison Novel – The Shell as a Model

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 311 - 347, 31.12.2025

Öz

This study examines vision and its cultural functions in The Shell, a novel by Mustafa Khalifa. It proceeds from the premise that sight is a central faculty in human perception, enabling the novelist to unveil the structure of the Syrian prison and to probe the concepts of power, captivity, and freedom. The research focuses on three main axes that represent the manifestations of sight within the narrative text: the forms that reveal the relationship between jailer and prisoner, and between state and citizen; the lights that highlight ambiguity, isolation, enclosure, and the loss of temporal perception; and the colors employed with their symbolic, cultural, social, and religious connotations to depict a world of torment and death. The study adopts the descriptive-analytical method and relies in its applied procedures on cultural criticism, which links texts to their contexts and uncovers the latent cultural patterns embedded within them.

Kaynakça

  • أبو عون، أمل محمود عبد القادر. اللون وأبعاده في الشعر الجاهلي: شعراء المعلقات نموذج ا. )نابلس: جامعة النجاح الوطنية، كلية الدراسات العليا، رسالة ماجستير، 2003 .)
  • بحراوي، حسن. بنية الشكل الروائي: الفضاء، الزمن، الشخصية. )بيروت: المركز الثقافي العربي، ط 1 ، 1990 .)
  • الجاجي، ظلال. سيميائية الخطاب السردي: القوقعة- يوميات متلصص- أنموذجا. )إسطنبول: دار موزاييك للدراسات والنشر، ط 1 ، 2022 .
  • خليفة، بلال محمود. التحليل النفسي للرواية: رواية القوقعة لمصطفى خليفة أنموذج ا. )حلب: جامعة حلب في المناطق المحررة، كلية الآداب والعلوم الإنسانية، رسالة ماجستير، 2022 .)
  • خليفة، مصطفى. القوقعة – يوميات متلصص. )بيروت: دار الآداب للنشر والتوزيع، ط 13 ، 2024 .

حاسة البصر وتوظيفاتها الثقافية في رواية السجن السورية- رواية القوقعة أنموذجًا

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 311 - 347, 31.12.2025

Öz

يتناول هذا البحث حاسة البصر وتوظيفاتها الثقافية في رواية القوقعة للكاتب مصطفى خليفة ، وينطلق من كون البصر حاسة مركزية في الإدراك الإنساني، يستطيع الروائي من خلالها أن يكشف النقاب عن بنية السجن السوري، وأن يغوص في مفاهيم السلطة والأسر والحرية. ويركّز البحث على ثلاثة محاور تمثّل تجليات البصر في النص السردي، وهي الأشكال التي تكشف عن العلاقة بين السجّان والسجين، والدولة والمواطن. والأضواء التي تُبرز جانب الغموض والعزلة والانغلاق، وفقدان الإحساس بالزمن. والألوان التي تُوظَّف بدلالاتها الرمزية ومرجعياتها الثقافية والاجتماعية والدينية، لترسم عالم العذاب والموت. يتبع البحث المنهج الوصفي التحليلي، ويعتمد في إجراءاته التطبيقية على النقد الثقافي الذي يربط النصوص بسياقاتها، ويستكشف الأنساق المضمرة فيها.

Kaynakça

  • أبو عون، أمل محمود عبد القادر. اللون وأبعاده في الشعر الجاهلي: شعراء المعلقات نموذج ا. )نابلس: جامعة النجاح الوطنية، كلية الدراسات العليا، رسالة ماجستير، 2003 .)
  • بحراوي، حسن. بنية الشكل الروائي: الفضاء، الزمن، الشخصية. )بيروت: المركز الثقافي العربي، ط 1 ، 1990 .)
  • الجاجي، ظلال. سيميائية الخطاب السردي: القوقعة- يوميات متلصص- أنموذجا. )إسطنبول: دار موزاييك للدراسات والنشر، ط 1 ، 2022 .
  • خليفة، بلال محمود. التحليل النفسي للرواية: رواية القوقعة لمصطفى خليفة أنموذج ا. )حلب: جامعة حلب في المناطق المحررة، كلية الآداب والعلوم الإنسانية، رسالة ماجستير، 2022 .)
  • خليفة، مصطفى. القوقعة – يوميات متلصص. )بيروت: دار الآداب للنشر والتوزيع، ط 13 ، 2024 .

Suriye Hapishane Romanında Görme Duyusu ve Kültürel İşlevleri: “Salyangoz” Romanı Örneği

Yıl 2025, Cilt: 7 Sayı: 2, 311 - 347, 31.12.2025

Öz

Bu çalışma, Mustafa Halife’nin salyangoz adlı romanında görme duyusunun kültürel işlevlerini incelemektedir. Çalışma, görme duyusunun insan algısında merkezi bir konuma sahip olduğu ve yazarın bu duyuyu kullanarak Suriye hapishanesinin yapısını açığa çıkarabileceği, ayrıca iktidar, esaret ve özgürlük kavramlarını derinlemesine irdeleyebileceği varsayımından hareket etmektedir. Araştırma, anlatı metninde görme duyusunun tezahürlerini temsil eden üç temel eksen üzerinde yoğunlaşmaktadır: gardiyan ile mahkûm, devlet ile yurttaş arasındaki ilişkiyi açığa vuran biçimler; gizem, yalnızlık, kapalılık ve zaman algısının yitimi gibi unsurları öne çıkaran ışık; ve sembolik, kültürel, toplumsal ve dinsel göndergeleriyle acı ve ölüm dünyasını çizen renkler. Çalışma, betimleyici-analitik yöntemi benimsemekte ve uygulama aşamasında, metinleri bağlamlarıyla ilişkilendiren ve onların içinde gizli kalmış kültürel dizgeleri açığa çıkaran kültürel eleştiriye dayanmaktadır. Bu yaklaşım, Suriye hapishane romanının doğasından kaynaklanmaktadır; zira hapishane, kendi içinde özgün bir toplumsal yapı ve kültür barındıran baskıcı bir kurumdur ve onu üreten siyasi sistemin niteliğini yansıtmaktadır.

Kaynakça

  • أبو عون، أمل محمود عبد القادر. اللون وأبعاده في الشعر الجاهلي: شعراء المعلقات نموذج ا. )نابلس: جامعة النجاح الوطنية، كلية الدراسات العليا، رسالة ماجستير، 2003 .)
  • بحراوي، حسن. بنية الشكل الروائي: الفضاء، الزمن، الشخصية. )بيروت: المركز الثقافي العربي، ط 1 ، 1990 .)
  • الجاجي، ظلال. سيميائية الخطاب السردي: القوقعة- يوميات متلصص- أنموذجا. )إسطنبول: دار موزاييك للدراسات والنشر، ط 1 ، 2022 .
  • خليفة، بلال محمود. التحليل النفسي للرواية: رواية القوقعة لمصطفى خليفة أنموذج ا. )حلب: جامعة حلب في المناطق المحررة، كلية الآداب والعلوم الإنسانية، رسالة ماجستير، 2022 .)
  • خليفة، مصطفى. القوقعة – يوميات متلصص. )بيروت: دار الآداب للنشر والتوزيع، ط 13 ، 2024 .
Toplam 5 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Muhammed Zayiğ 0009-0000-6810-9350

Gönderilme Tarihi 3 Kasım 2025
Kabul Tarihi 22 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2

Kaynak Göster

Chicago Zayiğ, Muhammed. “Suriye Hapishane Romanında Görme Duyusu ve Kültürel İşlevleri: ‘Salyangoz’ Romanı Örneği”. Aydın Arapça Araştırmaları Dergisi 7, sy. 2 (Aralık 2025): 311-47.

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png