This study examines vision and its cultural functions in The Shell, a novel by Mustafa Khalifa. It proceeds from the premise that sight is a central faculty in human perception, enabling the novelist to unveil the structure of the Syrian prison and to probe the concepts of power, captivity, and freedom. The research focuses on three main axes that represent the manifestations of sight within the narrative text: the forms that reveal the relationship between jailer and prisoner, and between state and citizen; the lights that highlight ambiguity, isolation, enclosure, and the loss of temporal perception; and the colors employed with their symbolic, cultural, social, and religious connotations to depict a world of torment and death. The study adopts the descriptive-analytical method and relies in its applied procedures on cultural criticism, which links texts to their contexts and uncovers the latent cultural patterns embedded within them.
يتناول هذا البحث حاسة البصر وتوظيفاتها الثقافية في رواية القوقعة للكاتب مصطفى خليفة ، وينطلق من كون البصر حاسة مركزية في الإدراك الإنساني، يستطيع الروائي من خلالها أن يكشف النقاب عن بنية السجن السوري، وأن يغوص في مفاهيم السلطة والأسر والحرية. ويركّز البحث على ثلاثة محاور تمثّل تجليات البصر في النص السردي، وهي الأشكال التي تكشف عن العلاقة بين السجّان والسجين، والدولة والمواطن. والأضواء التي تُبرز جانب الغموض والعزلة والانغلاق، وفقدان الإحساس بالزمن. والألوان التي تُوظَّف بدلالاتها الرمزية ومرجعياتها الثقافية والاجتماعية والدينية، لترسم عالم العذاب والموت. يتبع البحث المنهج الوصفي التحليلي، ويعتمد في إجراءاته التطبيقية على النقد الثقافي الذي يربط النصوص بسياقاتها، ويستكشف الأنساق المضمرة فيها.
Bu çalışma, Mustafa Halife’nin salyangoz adlı romanında görme duyusunun kültürel işlevlerini incelemektedir. Çalışma, görme duyusunun insan algısında merkezi bir konuma sahip olduğu ve yazarın bu duyuyu kullanarak Suriye hapishanesinin yapısını açığa çıkarabileceği, ayrıca iktidar, esaret ve özgürlük kavramlarını derinlemesine irdeleyebileceği varsayımından hareket etmektedir. Araştırma, anlatı metninde görme duyusunun tezahürlerini temsil eden üç temel eksen üzerinde yoğunlaşmaktadır: gardiyan ile mahkûm, devlet ile yurttaş arasındaki ilişkiyi açığa vuran biçimler; gizem, yalnızlık, kapalılık ve zaman algısının yitimi gibi unsurları öne çıkaran ışık; ve sembolik, kültürel, toplumsal ve dinsel göndergeleriyle acı ve ölüm dünyasını çizen renkler. Çalışma, betimleyici-analitik yöntemi benimsemekte ve uygulama aşamasında, metinleri bağlamlarıyla ilişkilendiren ve onların içinde gizli kalmış kültürel dizgeleri açığa çıkaran kültürel eleştiriye dayanmaktadır. Bu yaklaşım, Suriye hapishane romanının doğasından kaynaklanmaktadır; zira hapishane, kendi içinde özgün bir toplumsal yapı ve kültür barındıran baskıcı bir kurumdur ve onu üreten siyasi sistemin niteliğini yansıtmaktadır.
Arap Dili ve Edebiyatı Hapishane Edebiyatı “Salyangoz” Romanı Mustafa Halife Görme Duyusu Kültür
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | Arap Dili, Edebiyatı ve Kültürü |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 3 Kasım 2025 |
| Kabul Tarihi | 22 Aralık 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 2 |
All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)
