GENEL KOLLUK BEDEN KAMERALARI BAĞLAMINDA ÖZEL HAYATIN GİZLİLİĞİ: TÜRKİYE’DE HUKUKİ ÇERÇEVENİN İNSAN HAKLARI STANDARTLARI IŞIĞINDA DEĞERLENDİRİLMESİ
Öz
Bu çalışma, genel kolluk beden kameralarının Türkiye’deki kullanımını özel hayatın gizliliği hakkı bağlamında incelemekte ve teknolojik gözetimin anayasal ile uluslararası insan hakları boyutlarını değerlendirmektedir. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları ile gözetim kuramlarından yararlanılarak, beden kamerası uygulamasının mahremiyet, kişisel veri işleme süreçleri ve kamusal alanda anonimlik üzerindeki etkileri analiz edilmektedir. Çalışma, Türkiye’de beden kamerası kullanımına ilişkin açık, bütüncül ve öngörülebilir bir yasal çerçevenin bulunmadığını ortaya koymaktadır. Mevcut düzenlemelerin parçalı yapısı; kayıt başlatma ve sonlandırma usulleri, bilgilendirme yükümlülüğü, erişim, saklama ve imha süreçleri ile denetim mekanizmaları bakımından belirsizlikler yaratmaktadır. Bu durum, müdahalenin kapsam ve sınırlarının öngörülemez hâle gelmesine yol açmaktadır. Ayrıca beden kameralarının yüz tanıma ve benzeri ileri gözetim teknolojileriyle bütünleşmesi, kamusal alanda anonimlik hakkının zayıflaması ve gözetimin niteliksel olarak genişlemesi riskini doğurmaktadır. Bu çerçevede çalışma, kanunilik ve öngörülebilirlik ilkelerine dayalı, ölçülülük esasını gözeten; veri güvenliği, erişim ve saklama sınırları ile bağımsız denetim mekanizmalarını içeren bütüncül bir hukuki çerçevenin gerekliliğini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Genel Kolluk Beden Kameraları, Özel Hayatın Gizliliği, Kişisel Verilerin Korunması, İnsan Hakları Hukuku, Kamusal Alanda Anonimlik
Kaynakça
- Alkan, Fatih. Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Kararları Bağlamında Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu. Yüksek lisans tezi, Marmara Üniversitesi, 2019.
- Altuntop, Serkan. 2015. “Hesapverebilirlik Bağlamında Kolluğun Sivil Denetimi: Sivil Gözetim Kurulları”. İnsan Hakları Yıllığı 33 (June): 35-65.
- Amador-Lankster, Valeria. “Facial Recognition in Policing: How Algorithmic Bias Targets People of Color.” The Undergraduate Law Review at UC San Diego 3, no. 1 (2025).
- Ariel, Barak, William A. Farrar, and Alex Sutherland. “The Effect of Police Body-Worn Cameras on Use of Force and Citizens’ Complaints Against the Police: A Randomized Controlled Trial.” Journal of Quantitative Criminology 31, no. 3 (2015): 509–535.
- Arslan, Zühtü. “Temel Hak ve Özgürlüklerin Sınırlanması: Anayasanın 13. Maddesi Üzerine Bazı Düşünceler.” Anayasa Yargısı 18, no. 1 (2002): 139–154.
- Braga, Anthony A., James R. Coldren Jr., William Sousa, Denise Rodriguez, and Oleksandr Alper. The Benefits of Body-Worn Cameras: New Findings from a Randomized Controlled Trial at the Las Vegas Metropolitan Police. Arlington, VA: CNA, 2017.
- Coudert, Fabrice, Danilo Butin, and Daniel Le Métayer. “Body-Worn Cameras for Police Accountability: Opportunities and Risks.” Computer Law & Security Review 31, no. 6 (2015): 749–762.
- Çınar, Mehmet Fatih. “Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Düzenlenen Haklar ve ‘Özel ve Aile Hayatına Saygı Hakkı’.” Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi 4, no. 1 (2022): 103–123.
- Didinmez, Mehmet Alp. “Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin Üç Aşamalı Testi.” Kırıkkale Hukuk Mecmuası 1, no. 1 (2021): 149–174.
- Dinler, Veysel. “Devlet Şiddetinin Bir Nedeni Olarak Polisin Eğitimi-Eğitimin Polisi.” İçinde Türkiye’nin İnsan Hakları Gündemi Konferansı 2013–2014, editörler Kıvılcım Turanlı ve Tolga Şirin, 24–31. Eskişehir, 2015.