TÜRK HALKLARININ DİLİNDE GELENEKLERLE İLGİLİ ETNOGRAFİK ÖZELLİKLER

Öz

Kazak Türkçesi ve onun sözvarlığı uzun bir süreç içinde gelişip, güncellenerek halihazırdaki duruma ulaştı. Makalede, etnos ve onun ifadelerdeki tezahürleri yer almaktadır. Ayrıca, makalede, Kazakistan’a göç eden oralmanların (Tacikistan Kazakları) dilindeki etnografik özelliklerinin oluşum tarihi ve bunların geleneksel gruplara kısmi bölünmesi anlatılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bölge
• Dilbilim
• Etnografya
• Gelenek ve Görenek
• Leksikal anlam

ТҮРКІ ХАЛЫҚТАРЫ ТІЛІНДЕГІ ӘДЕТ-ҒҰРЫПҚА БАЙЛАНЫСТЫ ЭТНОГРАФИЗМДЕР

Öz

Қазақ тілі мен оның сөздік қорындағы сөздер талай замандар бойы дамып, жаңарып, бүгінгі қалыптасқан қалпына жетті. Мақалада этнос пен оның тыныс тіршілігі сөз тіркестерінен байқалатыны сөз етіледі. Қазақстанға келген оралмандар (Тәжікстаннан келген) тіліндегі этнографизмдердің пайда болу тарихы және салт-дәстүрге қарай ішінара топтарға бөліп қарастырылған.

Anahtar Kelimeler

• Аймақ
• Лингвистика
• Этнография
• Салт-дәстүр
• Лексикалық мағына

ETHNOGRAPHICISMS ASSOCIATED WITH THE TRADITIONS IN THE LANGUAGE OF THE TURKIC PEOPLES

Öz

The Kazakh language and its vocabulary for a long time developed, updated and reached its current state. The article analyzes the ethnos and its manifestations in phrases.The article also discusses the history of the emergence of ethnographisms and their partial division into traditional groups in the language of oralmans (Tajikistan) who came to Kazakhstan.

Anahtar Kelimeler

• Region
• Linguistics
• Ethnography
• Customs and traditions
• Lexical meaning

ЭТНОГРАФИЗМЫ, СВЯЗАННЫЕ С ТРАДИЦИЯМИ В ЯЗЫКЕ ТЮРКСКИХ НАРОДОВ

Öz

Казахский язык и его словарный состав в течение долгого времени развивался, обновлялся и достиг сегодняшнего состояния. В статье говорится об этносе и его проявлениях в словосочетаниях. В статье также рассматривается история появления этнографизмов и их частичное разделение по традиционным группам в языке оралманов (Таджикистан), которые приехали в Казахстан.

Anahtar Kelimeler

• Регион
• Лингвистика
• Этнография
• Обычаи и традиции
• Лексическое значение

Kaynakça

1. Атабаева М. С. (2006). Қазақ тіліндегі диалектілік лексиканың этнолингвистикалық негізі: филол. ғыл. докт... дисс.: 10.02.02. –Алматы, – 283 б.
2. Бекетов Б. (1992). Қарақалпақ қазақтарының тілі (Қарақалпақстан Республикасының оңтүстік аудандарындағы қазақ тілі говоры). – Алматы: Рауан, – 128 б.
3. Ғабитханұлы Қ. (2006). Қазақ мифологиясының тілдегі көрінісі. – Алматы, – 166 б.
4. Жанпейісов Е. Этнолингвистика // Ана тілі. – 1994. 23 мамыр.
5. Кенжеахметұлы С. (2004). Қазақ халқының салт-дәстүрлері. – Алматы: «Алматыкітап» АҚҚ, – 284 б.
6. Қайдар Ә. Этнолингвистика // Білім және еңбек. – 1985. – №10.
7. Манкеева Ж.А. Қолға алынған келелі іс // Білім және еңбек. – 1985. – № 9. – 17 б.
8. Нұрмағамбетов Ә. (1985). Жергілікті тіл ерекшеліктерінің төркіні. – Алматы: Мектеп, – 160 б.

9. Смағұлова Г. (1998). Мағыналас фразеологизмдердің ұлттық мәдени аспектілері. – Алматы – 196 б.
10. Юдахин К.К. (1965). КРС - Киргизско-русский словарь. К.К.Юдахин. - М.