КӨНЕ ТҮРКІ ЖАЗБА ЕСКЕРТКІШТЕРІ ТІЛІНДЕГІ СӨЗДЕРДІҢ БАЙЛАНЫСУ ТӘСІЛДЕРІ МЕН ТҮРЛЕРІ

Öz

Көне түркі тілінің синтаксисін зерттеудің өзіндік қиындығы бар. Түркітану ғылымында көне түркі жазба ескерткіштерінің синтаксисі – көп зерттелмеген саланың бірі, тарихи синтаксисті талдау мәселесі бірізді теорияға сүйеніп, жан-жақты зерттелуі қажет. Ғалымдар тарапынан көне түркі тілі синтаксисін жекелей алып зерттеуден гөрі жекелеген түркі тілдерін зерттеуде тек сол тілдердің көне түркі тіліне қатысты жағын ғана салыстыра қарастыру басым түсіп отырады. Мақалада көне түркі жазба ескерткіштеріндегі сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері бүгінгі синтаксис тұрғысынан қарастырылады.

Anahtar Kelimeler

• Көне түркі жазба ескерткіштері
• Көне түркі жазба ескерткіштерінің синтаксисі
• Түркі тілдерінің салыстырмалы-тарихи синтаксисі
• Сөздердің байланысу тәсілдері мен түрлері

WAYS AND TYPES OF CONNECTION OF WORDS IN THE TEXTS OF ANCIENT TURKIC WRITTEN MONUMENTS

Öz

The research of syntax of ancient Turkic language has its own difficulties. Syntax of ancient Turkic written monuments in Turkology is one of the low-explored spheres. Problems of the analysis of historical syntax have to be guided by the uniform theory and have to be versatily investigated. This article considers the ways and types of connection of words in texts the ancient Turkic written monuments in aspect of modern syntax.

Anahtar Kelimeler

• Ancient Turkic written monuments
• Syntax of ancient Turkic written monuments
• Comparative-historical syntax of Turkic languages
• Ways and types of connection of words

Kaynakça

1. 1. Гаджиева Н.З. Основы синтактической структуры тюркских языков. – Москва, 1974.
2. 2. Баскаков Н.А. Историко-типологическая характеристика структуры тюркских языков. Словосочетание и предложение. - Москва, 1975.
3. 3. Бекжан О.Д. Күлтегін ескерткіші және жай сөйлемнің теориялық мәселелері. Монография. – Түркістан, 2005.
4. 4. Көне түркі жазуларының зерттелуі: бүгіні мен болашағы. – Алматы, 2004.
5. 5. Айдаров Ғ. Көне ұйғыр жазба ескерткіштерінің тілі. – Алматы: «Рауан», 1991
6. 6. Қордабаев Т. Тарихи синтаксис мәселелері (XV-XVIII ғ. матеиалдары бойынша). – Алматы: «Ғылым», 1964.
7. 7. Айдаров Ғ. Күлтегін ескерткіші. – Алматы: «Ана тілі», 1995.
8. 8. Сайрамбаев Т., Балақаев М. Қазіргі қазақ тілі. – Алматы, 2003.