КҮЛТЕГІН ЕСКЕРТКІШІНДЕГІ КҮРДЕЛІ ГРАФЕМАЛАРДЫҢ ОҚЫЛУЫ АРҚЫЛЫ АНЫҚТАЛҒАН ТЫҢ ТІЛДІК ЖӘНЕ ТАРИХИ МӘЛІМЕТТЕР

Öz

Орқұн жазба ескерткіштеріндегі жай графемамен жазылған мәтіндер В.Томсен, В.В.Радлов, П.М.Мелиоранский, С.Е.Малов секілді түркітанушы ғалымдардың оқуы арқылы дүние жүзіне мәлім болғаны белгілі. Ал осы жазбалардағы белгісіз күрделі графема арқылы жазылған мәліметтер шет ел түркітанушыларына әлі жеткен жоқ. Мақалада Күлтегін жазба ескерткішінде күрделі графемалар арқылы жазылып қалған тың мәліметтер сөз болады.

Anahtar Kelimeler

• Күлтегін
• Күрделі графема
• Жазба ескерткіш
• Таңба
• Көне түркі жазуы

THE NEW LANGUAGE AND HISTORICAL DATA REVEALED IN CONNECTION WITH READING OF DIFFICULT GRAPHEMES IN A WRITTEN MONUMENT KUL-TEGIN

Öz

The texts written by simple graphemes of the Orkhon written monument were world renowned thanks to readings of such scientific turcologists as V. Tomsen, V. V. Radlov, P. M. Melioransky, S.E. Malov. And data which have been written by difficult graphemes became inaccessible to foreign turcologists as these written monuments aren't translated to foreign languages. In article it is told about the new data written by difficult graphemes in a written monument to Kul-Tegin.

Anahtar Kelimeler

• Kul-Tegin
• Difficult grapheme
• Written monument
• Sign
• Letter of ancient Turkic peoples

Kaynakça

1. О. Д. Бекжан. Күлтегін ескерткішіндегі күрделі графемалардың оқылуы арқылы анықталған тың тілдік және тарихи мәліметтер // Түркология журналы, 2016 ж.