ОГАҲИЙНИНГ “ЗУБДАТУ-Т-ТАВОРИХ” АСАРИ ТУРКИЙ ХАЛҚЛАР АДАБИЁТИ ВА ТАРИХИГА ОИД МУҲИМ МАНБА

Öz

Мақалада Мухаммад Риза Огаһидың «Зубдату-т-Тауарих» атты шығармасындағы тарихи деректерге талдау жасалып, әдеби өрнектерге ғылыми сараптама жасалады. Огаһидың еңбегіндегі кейбір шайырлық шеберліктер мен жанрлық ерекшеліктер орта ғасырлық әдебиет теориясына қатысты еңбектер арқылы сараланады.

Anahtar Kelimeler

• Мухаммад Риза Огаһи
• «Зубдату-т-Тауарих»
• жанрлық ерекшеліктер
• ортағасырлық әдебиет теориясы

HISTORICAL ELEMENTS OF THE TUKIC PEOPLES’ WORK “ZUBTATU-T-TAVORIK” BY OGAKHIN

Öz

The article deals with the historical elements of the Tukic peoples’ work “Zubtatu-t-tavorik” by Ogakhin.

Anahtar Kelimeler

• Muhammad Riza Ogakhi
• Zubdatu-t-Tavari
• genre features
• medieval literary theory

Kaynakça

1. 1. Бартольд В.В. История культурной жизни Туркестана. Л., 1927, стр. 113.
2. 2. Бу ҳақда қаранг: Шодмонов Н. «Шоҳиду-л-иқбол»нинг ўзбек бадиий-тарихий насри тараққиётидаги ўрни, манбалари ва матний тадқиқи. Филология фанлари доктори илмий даражасини олиш учун тақдим этилган диссертация. Т., 2009, 39–40-бетлар.
3. 3. Абдуллаев В. Ўзбек адабиёти тарихи. – Т.: Ўқитувчи, 1967, 380-бет.
4. 4. Каримов Ғ., Долимов С. Огаҳий – тарихчи / Огаҳий. Асарлар, VI жилдлик, V ж. – Т.: 1978, 16-бет.
5. 5. Комилов Н. Огаҳийнинг таржимонлик маҳорати // Атоқли шоир, тарихнавис, таржимон (Огаҳий ҳақида мақолалар). – Т.: Абдулла Қодирий номидаги халқ мероси нашриёти, 1999, 80-бет.
6. 6. Edward Allworth. Uzbek literary politics. London-Paris, 1964.
7. 7. Munis Shir Muhammad Mirab and Agahi Muhammad Riza Mirab. Firdaws al-iqbal: History of Khorezm. Ed. by Yu. Bregel. Leiden: Brill, 1988; Munis Shir Muhammad Mirab and Agahi Muhammad Riza Mirab. Firdaws al-iqbal: History of Khorezm. Transil. from Chaghatay ahd annotated by Yu. Bregel. Leiden, Boston, Koeln: Brill, 1999.
8. 8. Бартольд В.В. История культурной жизни Туркестана. Л., 1927; Толстов С.П. Древный Хорезм. Москва, 1948; По следам древнехорезмской цивилизации. М.-Л., 1948; Под ред А.К. Боровкова. Очерки по истории Средной Азии.М., 1951.

9. 9. Ғуломов Я.Ғ. Хоразмнинг суғорилиш тарихи (қадимги замонлардан ҳозиргача). Т., 1959; Йўлдошев М.Й. Хива хонлигида феодал ер эгалиги ва давлат тузилиши. Т., 1959; Муниров Қ. Огаҳий. Илмий ва адабий фаолияти. Тошкент, ЎзФА нашриёти, 1959; Мунис, Огаҳий ва Баёнийнинг тарихий асарлари. Тошкент, “Фан” нашриёти, 1960; Хоразмда тарихнавислик (XVII – XIX ва XX аср бошлари). Т.: Адабиёт ва санъат нашриёти, 2002; Жумахўжа Н., Адизова И. Сўздин бақолироқ ёдгор йўқдир. Тошкент, “Ўзбекистон” нашриёти, 1995; Султонова Қ. Огаҳийнинг “Гулшани давлат” асари адабий манба сифатида.Филология фанлари номзоди илмий даражаси учун ёзилган диссертация. Тошкент, 2000.
10. 10. Муҳаммад Ризо мироб Эрниёзбек ўғли Огаҳий. Асарлар. VI жилдлик. V жилд. Тошкент, Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриёти, 1978, 173–201-бетлар.
11. 11. Огаҳий асарлари тавсифи (каталог). Тузувчи: Ф.Ғанихўжаев. Т., 1986, 26–27-бетлар.
12. 12. Бу ҳақда қаранг: Дмитриева Л.В., Мугинов А.М., Муратов С.Н. Описание тюркских рукописей Института народов Азии. Том I. Изд-во “Наука” Главная редакция восточной литературы, Москва, 1965, стр. 111, оп. 102.
13. 13. Беҳбудий Маҳмудхўжа. Танланган асарлар. Тошкент, “Маънавият” нашриёти, 1999, 178-бет.
14. 14. Қаранг: Мулла Олим Маҳдум Ҳожи. Тарихи Туркистон. Қарши,"Насаф" нашриёти, 1992, 128-бет.
15. 15. Муҳаммад Юсуф Баёний. Шажараи Хоразмшоҳий. ЎзР ФА Шарқшунослик институти. Қўлёзма № 9596, 312а-саҳифа.
16. 16. Шайх Аҳмад ибн Худойдод Тарозий. Фунуну-л-балоға. Тошкент, “Хазина” нашриёти, 1996, 32-бет.
17. 17. Қаранг: Муҳаммад Ризо Огаҳий. Таъвизу-л-ошиқин. Тошкент, ЎзФА нашриёти, 1960, 28-бет.
18. 18. Атоуллоҳ Ҳусайний. Бадойиъу-с-санойиъ. (Таржимон: академик Алибек Рустамий). Тошкент, Адабиёт ва санъат нашриёти, 1981, 250–251-бетлар.