Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinde klon seleksiyonu

Ali İslam; Melih Çayan

doi:10.29278/azd.584541

Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinde klon seleksiyonu

Öz

Bu çalışma Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yaygın olarak yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinin üstün özelliklere sahip klonlarını belirlemek amacı ile 2015-2017 yılları arasında yürütülmüştür. Çalışmada toplam 293 klon incelenmiştir. Tüm veriler değerlendirildiğinde bitki başına verim 44 - 349 g/bitki, çotanaktaki meyve sayısı 1.5 adet ile 3.4 adet, kabuklu meyve ağırlığı 1.32 g ile 2.17 g, iç ağırlığı 0.59 g ile 1.23 g, iç oranı %45.2 ile %59.6, kabuk kalınlığı 0.66 mm ile 1.15 mm, göbek boşluğu 0.9 mm ile 4.1 mm ve kusurlu meyve oranı ise %0.0 ile %62.4 arasında belirlenmiştir. Ayrıca seçilen klonlarda yağ oranı %50.5 (G53-1) ile %60.9 (G1-3) ve protein oranı ise %15.3 (G36-1) ile %19.5 (G46-1) arasında değişiklik göstermiştir. Tartılı derecelendirme sonucunda G1-3, G50-3, G53-1 nolu klonlar seçilmiştir. Ayrıca G20-3 nolu klon çotanaktaki meyve sayısı, G22-2 iç oranı, G36-1 meyve iç ağırlığı, G46-1 kabuk kalınlığı, G51-1 dolgun iç oranı yönünden ümitvar olarak değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Corylus avellana L.,Pomoloji,Seleksiyon

Kaynakça

Ayfer, M., Uzun, A., & Baş, F. (1986). Türk fındık çeşitleri. Karadeniz Bölgesi Fındık İhracatçıları Birliği Yayınları, 95s.
Bak, T. (2010). Fındıkta (Corylus avellana L.) farklı dal sayılarının kalite faktörleri üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu.
Balık, H. İ. (2007). Ordu'nun Ünye ilçesinde palaz fındık çeşidi klon seleksiyonu. Yüksek Lisans Tezi, Ondokuzmayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Samsun.
Balta, M. F., Balta, F., & Karadeniz, T. (1996). The evaluations on preselection of the hazelnut ‘Tombul’and ‘Palaz’cultivars grown in Carsamba and Terme (Samsun) districts. In IV International Symposium on Hazelnut 445 (pp. 109-118).
Balta, M. F., Yarılgaç, T., Aşkın, M. A., Kuçuk, M., Balta, F., & Özrenk, K. (2006). Determination of fatty acid compositions, oil contents and some quality traits of hazelnut genetic resources grown in eastern Anatolia of Turkey. Journal of Food Composition and Analysis, 19(6-7), 681-686.
Bilgen, Y., Duyar, Ö., Balık, H. İ., Kayalak Balık, S., Bostan, S. Z., & Koç Güler, S. (2018). Clonel selection of 'Çakildak' hazelnut cultivar in Ulubey, Kabadüz and Gölköy (Ordu, Turkey) districts. International Agriculture Science Congress, 09-12 May 2018, Van.
Bostan, S. Z. (1997). Tombul, Palaz ve Sivri çeşitlerinde çotanaktaki meyve sayısı ile diğer bazı özellikler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Bilimleri Dergisi, 7, 23-27.
Bostan, S. Z., & İslam, A. (1999). Some nut characteristics and variatin of these characteristics within hazelnut cultivar Palaz. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 23(4), 367-370.

Bostan, S.Z. (2001). Variation in morfological and pomological characteristics in hazelnut at six elevation. Acta Horticulturae, 556, 197-201.
Bozkurt, E. (2010). Çakıldak fındık çeşidinde rakım, yıl ve bahçelere göre verimin değişimi üzerine araştırmalar. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu.
Çalış, L. (2010). Ordu'nun Perşembe ilçesinde yetiştirilen tombul fındık çeşidinde farklı rakım ve yöneylerin verim ve kalite üzerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu.
Demir, T., & Beyhan, N. (2000). Samsun ilinde yetiştirilen fındıkların seleksiyonu üzerine bir araştırma. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 24, 173-183.FAO, 2018. FAOSTAT.fao.org Erişim tarihi 20.06.2018
Güler, E. (2017). Taşkesti (Mudurnu-Bolu) Beldesi fındık populasyonunun verim ve kalite özelliklerinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu.
İslam, A. (2003). Clonal selection in ‘Uzunmusa’hazelnut. Plant Breeding, 122(4), 368-371.
İslam, A. (2000). Ordu ili merkez ilçede yetiştirilen fındık çeşitlerinde klon seleksiyonu. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı Adana.
İslam, A., & Bostan, S. Z. (1999). Ordu’da yetiştirilen fındık tiplerinin pomolojik ve teknolojik özellikleri. Karadeniz Bölgesi Tarım Sempozyumu, 4-5 Ocak 1999, Samsun.
İslam, A., & Ozgüven, A. I. (2003). Clonal selection of Tombul hazelnut cultivar. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 18 (2), 111-116.
James, C.S. 1995. Analytical Cehemistry of Foods. Balckie Academic & Professional. Chemistry, 46, 4358-4362.
Kalkışım, Ö., & Balik, H. İ. (2012). The determinations of fruit features in the Tombul hazelnut (Corylus avellana L.) clone. Journal of Food Agriculture & EnvironmentKaradeniz, T., & Küp, M. (1996). The effects on quality hazelnut of direction. In IV International Symposium on Hazelnut 445 (pp. 285-294).
Kırca, L. 2010. Fındıkta (Corylus avellana L.) ocak dikim yaşı ile verim ve kalite arasındaki ilişkiler. Yüksek Lisans Tezi, Ordu Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü. Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Ordu.
Köksal, İ. (2002). Türk fındık çeşitleri. Fındık tanıtım Grubu Yayınları, Ankara. 136s. ISBN 975-92886-0-5.
Mirotadze, N. (2005). Hazelnut in Georgia. Acta Horticulturae, 686:29-34.
Mitrovic, M., Ogasanovic, D., Tesovic, Z., Stanisavljevic, M., & Plazinic, R. (1996). Pomological and technological properties of some hazelnut cultivars. In IV International Symposium on Hazelnut 445 (pp. 151-156).
Özçağıran, R., Ünal, A., Özeker, E., & İsfendiyaroğlu, M. (2014). Ilıman İklim Meyve Türleri, Sert Kabuklu Meyveler Cilt III. Ege Üniversitesi Yayınları, Ziraat Fakültesi Yayını: 566. Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova, İzmir, 262 p.
Özdemir, M., Açkurt, F., Kaplan, M., Yıldız, M., Löker, M., Gürcan, T., ... & Seyhan, F. G. (2001). Evaluation of new Turkish hybrid hazelnut (Corylus avellana L.) varieties: fatty acid composition, α-tocopherol content, mineral composition and stability. Food Chemistry, 73(4), 411-415.
Rovira, M., Romero, M., & Clave, J. (1996). Clonal selection of ‘Gironell’and ‘Negret’ hazelnut cultivars. In IV International Symposium on Hazelnut 445 (pp. 145-150).
Schepers, H. T. A. M., & Kwanten, E. F. J. (2004, June). Selection and breeding of hazelnut cultivars suitable for organic cultivation in the Netherlands. In VI International Congress on Hazelnut 686 (pp. 87-90).
Serdar, U., Horuz, A., & Demir, T. (2005). The effects of B-Zn fertilization on yield, cluster drop and nut traits in hazelnut. Journal of Biological Sciences, 5 (6):786-789
Turan, A. (2007). Giresun ili Bulancak ilçesi tombul fındık klon seleksiyonu. Yüksek Lisans Tezi. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Samsun.
TÜİK, (2018). Bitkisel Üretim Verileri. www.tuik.gov.tr Erişim tarihi 20.06.2018
Valentini, N., Marinoni, D., Me, G., & Botta, R. (2001). Evaluation of Tonda Gentile delle Langhe clones. Acta Horticulturae, 556, 209-215.Yao, Q., & Mehlenbacher, S. A. (2000). Heritability, variance components and correlation of morphological and phenological traits in hazelnut. Plant Breeding, 119(5), 369-381.
Yılmaz, M. (2009). Bazı fındık çeşit ve genotiplerinin pomolojik, morfolojik ve moleküler karaterizasyonu. Doktora Tezi, Çukurova Üniversitesi Fen Bil Enstitüsü, Bahçe Bitkileri Anabilim Dalı, Adana.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bahçe Bitkileri Yetiştirme ve Islahı

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Ali İslam ^*
0000-0002-2165-7111
Türkiye

Melih Çayan Bu kişi benim
0000-0002-8728-846X
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2019

Gönderilme Tarihi

30 Haziran 2019

Kabul Tarihi

12 Ekim 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 8 Sayı: Özel Sayı

DOI

https://doi.org/10.29278/azd.584541

IZ

https://izlik.org/JA37JF28NX

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

İslam, A., & Çayan, M. (2019). Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinde klon seleksiyonu. Akademik Ziraat Dergisi, 8(Özel Sayı), 1-8. https://doi.org/10.29278/azd.584541

Morphological, chemical, and molecular characterization of a new late-leafing and high fruit quality hazelnut (Corylus avellana L.) genotype

Genetic Resources and Crop Evolution

https://doi.org/10.1007/s10722-024-01968-7

Kahverengi Kokarca [Halyomorpha halys Stal (Hemiptera: Pentatomidae)] Zararının Fındığın Fiziksel Özellikleri Üzerine Etkisi

Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi

https://doi.org/10.31466/kfbd.1462141

Genetic diversity and marker-trait associations among Çakıldak hazelnut (Corylus avellana L.) clones in the North Eastern Anatolia of Türkiye based on morphological and molecular markers

Genetic Resources and Crop Evolution

https://doi.org/10.1007/s10722-024-02315-6

Unraveling genetic diversity in ‘Foşa’ and ‘Yomra’ hazelnut accessions (Corylus avellana L.) using SSR markers and phenotypic analysis

Scientific Reports

https://doi.org/10.1038/s41598-026-44863-0

Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinde klon seleksiyonu

Ordu ili Gürgentepe ilçesinde yetiştirilen Çakıldak fındık çeşidinde klon seleksiyonu

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Farklı Bakım Koşullarında Yetiştirilen Çakıldak Fındık Çeşidinin Verim ve Meyve Özelliklerinin Değişimi

Clonal Selection of ‘Mincane’ Hazelnut cv: Physical Properties

The Effect of Region on Nut and Biochemical Traits of Mincane Hazelnut Cultivar

Analysis of morphological, pomological and yield characteristics in clones of ‘Tombul’ hazelnut

Clonal Selection in the Local 'Trabzon Sivrisi' Hazelnut Population Grown in Some Districts of Trabzon

‘Çetiner’ Fındık (Corylus avellana L.) Çeşidinin Fenolojik, Pomolojik ve Morfolojik Özellikleri

Morphological, chemical, and molecular characterization of a new late-leafing and high fruit quality hazelnut (Corylus avellana L.) genotype

Kahverengi Kokarca [Halyomorpha halys Stal (Hemiptera: Pentatomidae)] Zararının Fındığın Fiziksel Özellikleri Üzerine Etkisi

Genetic diversity and marker-trait associations among Çakıldak hazelnut (Corylus avellana L.) clones in the North Eastern Anatolia of Türkiye based on morphological and molecular markers

Unraveling genetic diversity in ‘Foşa’ and ‘Yomra’ hazelnut accessions (Corylus avellana L.) using SSR markers and phenotypic analysis