...

Abstract

The end of the cold war between west and east in the 90’s was a milestone for Yugoslavya too. Slovenya and Croatia wich were founders of Yugoslavya after the break up of SSBC, using the constitual rights, unilaterally declared in June 1991 the separation from the federation. This process was followed by Macedonia in November 1991 and Bosnia-Hercegovina in March 1992. After declaring the indipendence of Slovenya and the Croatia, Serbia used its struggle power toward Bosna-Hercegovina even the oposition of EU. Serbia, with the 1/3 of Bosna population’s which was Serbian by etnicity bring the biggest masacre of Europe since the World War II. After four years of this masacre (or ethnic cleaning) in which two milion people were exiled, two houndred thousand were killed and thousands of historical artifact was erased, in December 1995 was singed the Dayton Agreement. The purpose of this work is to show the principles of this pact and analyse it after 15 years. The topic is treated by introducing the history of Bosnia and the failure of the Dayton Agreement and the probability of sweeping the region again in a war.

Keywords

• Bosna,DAYTON PEACE AGREEMENT

DAYTON BARIŞ ANTLAŞMASI VE BOSNA-HERSEK’İN GELECEĞİ

Öz

Batı ve Doğu blokları arasında yaklaşık yarım asır süren soğuk savaşın, doksanlı yıllarda sona ermesi, Yugoslavya için de bir dönüm noktasıdır. SSCB’nin dağılmasından sonra Yugoslavya devletini oluşturan Slovenya ve Hırvatistan, tek taraflı anayasal haklarını kullanarak Temmuz 1991 yılında federasyondan ayrıldığını ilan etmişlerdir. Bu süreci, Kasım 1991’de Makedonya, Mart 1992 yılında da Bosna-Hersek’in bağımsızlık ilanı takip etmiştir. Sırbistan, Hırvatistan ve Slovenya’nın bağımsızlık ilanına savaşla karşılık vermesinin ardından, Avrupa Birliği’nin karşı koyması üzerine kısa sürede yenildikten sonra savaş gücünü Bosna-Hersek’e çevirmiştir. Sırbistan, Bosna-Hersek nüfusunun üçte birini oluşturan Sırplarla birlikte, II. Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın en büyük felaketinin -soykırım olarak da görülebilir- yaşanmasına sebep olmuştur. İki milyon insanın yerlerinden sürüldüğü etnik temizliğe (ethnic cleaning, iki yüz bin kişinin öldürüldüğü soykırım ve binlerce tarihi eserin yok edildiği kültürel yıkıma uğrayan Bosna-Hersek’te yaklaşık dört yıl süren bu faciaların ardından, Aralık 1995 yılında Dayton Barış Antlaşması imzalanmıştır. Çalışmanın amacını, üzerinden yaklaşık 15 yıl geçen bu anlaşmanın temel ilkelerini belirtmek, anlaşmanın ve Bosna-Hersek’in geleceğini analiz teşkil etmektedir. Konuya, Bosna-Hersek’in tarihi durumu ortaya konularak yaklaşılmakta, bu çerçevede Dayton Barış Antlaşması’nın başarısızlığı ve Bosna-Hersek’te kalıcı bir barışı temin edemediğine temas edilerek yakın bir gelecekte de bölgenin tekrar savaşa sürüklenmesi ihtimali üzerinde durulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Bosna-Hersek,Dayton Antlaşması

Kaynakça

1. Akarslan, Mediha, Bosna-Hersek ve Türkiye, Ağaç Yayıncılık, İstanbul 1995.
2. Aral, Berdal, Bosna Savaşı ve Uluslar arası Hukuk, http://www. tumgazete-ler.com/?a=4221397, 20.03.2010.
3. http//www.bbc.co.uk/turkish/news/story/2005/11/051121_dayton_anniversary.shtml 19.03.2010.
4. Dayton Barış Antlaşması, http://www.setimes.com/cocoon/setimes /xhtml/tr /features/setimes/special/dayton/history/feature-01 19.03.2010.
5. Gutman, Roy, Bosna’da Soykırım Günlüğü, Pınar Yayınları, İstanbul 1994.
6. Mc Carty, Justin, Ölüm ve Sürgün, Çev. Bilge Umar, İnkılâp Yayınevi, Ankara 2005.
7. Milliyet Gazetesi, 27.5.1992.
8. Poulton, Hugh, Balkanlar, Çev. Yavuz Alagon, Sarmal Yayınevi, İstanbul 1994.

9. Taşar Murat, Metin Burhan, Unaltay Ünay, Bosna-Hersek ve Postmodern Orta-çağa Giriş, Birleşik Yayıncılık, İstanbul 1996.
10. Yıldız, Zekeriya, Geçmişten Günümüze Bosna Hersek, Yeni Asya Yayınları, İs-tanbul 1993. Yeni Şafak Gazetesi, 23.04.1996.
11. Zaman Gazetesi, 11.08.1992.
12. http://www.unicankara.org.tr/doc_pdf/metin1210.pdf19.03.2010