PKK Terör Örgütü’nün Söyleminde Arkaik Dönemden Modern Çağa Devlet Olgusunun Eleştirisi

Öz

Modern terör örgütleri, benzer örgütsel şemaları, operasyonel yöntemleri ve stratejik pratikleri birbirlerinden öğrenerek yeniden üreten dinamik yapılardır. Bununla birlikte, bu örgütleri birbirinden ayıran en temel unsur, beslendikleri ideolojik motivasyon kaynakları ve bu kaynakların örgütsel davranış üzerindeki belirleyici etkisidir. İdeoloji, yalnızca bir meşruiyet zemini sağlamakla kalmayıp aynı zamanda örgütün hedeflerini, stratejik önceliklerini ve eylem repertuarını şekillendiren kurucu bir unsur olarak öne çıkmaktadır. Bu bağlamda ideolojik alan, çoğu zaman ütopyacı ve normatif unsurlarla beslenerek örgüt üyelerine anlam, aidiyet ve amaç duygusu kazandırmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin en önemli güvenlik sorunlarından biri olarak öne çıkan PKK terör örgütünün ideolojik çerçevesinde merkezi bir konuma sahip olan “devlet” kavramının nasıl tanımlandığını ve yeniden üretildiğini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, örgütsel söylem içerisinde devletin hangi kavramsal karşıtlıklar üzerinden inşa edildiği, nasıl bir “öteki” olarak konumlandırıldığı ve alternatif bir siyasal düzen tahayyülü ile nasıl ilişkilendirildiği incelenmektedir. Araştırma kapsamında, örgütün lider kadrosuna ait açıklamalar, PKK/KCK kongre metinleri ve örgütsel yayınlar gibi birincil kaynaklar analiz edilmiş; elde edilen veriler Eleştirel Söylem Analizi yönteminin kavramsal araçlarıyla değerlendirilmiştir. Çalışma sonucunda, PKK’nın devlet olgusunu yalnızca karşı çıkılan bir yapı olarak değil, aynı zamanda kendi ideolojik projesini meşrulaştıran bir araç olarak yeniden kurguladığı; bu söylemsel inşanın örgütsel kimlik oluşumu, kolektif aidiyet üretimi ve militan devşirme süreçleri üzerinde belirleyici bir rol oynadığı ortaya konulmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Terörizm
• PKK
• Kitleler Psikolojisi
• Devlet
• Militan

Criticism of the State in the Discourse of the PKK Terrorist Organization from The Archaic Period to the Modern Age

Öz

Modern terrorist organisations are dynamic structures that reproduce similar organisational frameworks, operational methods and strategic practices by learning from one another. However, the most fundamental factor distinguishing these organisations from one another is the ideological sources of motivation that sustain them and the decisive influence these sources exert on organisational behaviour. Ideology emerges not only as a means of providing a basis of legitimacy but also as a foundational element that shapes the organisation’s objectives, strategic priorities and repertoire of actions. In this context, the ideological sphere often draws on utopian and normative elements to instil a sense of meaning, belonging and purpose in the organisation’s members. This study aims to analyse how the concept of the ‘state’—which occupies a central position within the ideological framework of the PKK terrorist organisation, one of Turkey’s most significant security challenges—is defined and reproduced. Accordingly, the study examines how the state is constructed within the organisational discourse through which conceptual oppositions, how it is positioned as an “other”, and how it is linked to a vision of an alternative political order. Within the scope of the research, primary sources such as statements by the organisation’s leadership, PKK/KCK congress texts and organisational publications were analysed; the data obtained were evaluated using the conceptual tools of Critical Discourse Analysis. The study reveals that the PKK re-constructs the concept of the state not merely as a structure to be opposed, but also as a tool to legitimise its own ideological project; it demonstrates that this discursive construction plays a decisive role in the formation of organisational identity, the production of collective belonging, and the recruitment of militants.

Anahtar Kelimeler

• Terrorism
• PKK
• Psychology of the Masses
• State
• Militant

Kaynakça

1. Ağca, A. (2012). Şark meselesinde Kürtçülük 1787-1923, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
2. Akın, İ. F. (2021). Devlet Doktrinleri, Beta Basım Yayın.
3. Avcı, E. (2019). Yeni sol dalgadan küresel dalgaya Türkiye’de terörizm, Kara Harp Okulu Bilim Dergisi, 29(1), 139-166.
4. Bayer, E. (2007). Terörist örgütlerde örgütsel öğrenme, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Bilgiç, M. S. (2014). PKK/KCK’nın stratejisi, taktikleri ve taktik düzeyde etnik terörle mücadele. Bilge Strateji Dergisi, 6(10), 85-114.
6. Bitlisi, Ş. (1971). Şerefname. (Çev. M. E. Bozarslan), Deng Yayınları.
7. Bulut, F. (2011). 68 Gençlik olaylarının uluslararası boyutu ve Türkiye’de 68 Kuşağına Göre Atatürk ve Atatürkçülük algısı, Çağdaş Türkiye Araştırmaları Dergisi, 11(23), 123-149.
8. Crenshaw, M. (1981). The causes of terrorism. Comparative Politics, 13(4), 379-399.

9. Cömert, N. Ç. (2016). Kitle psikolojisi ve yönetimi bağlamında 2014 yerel seçimleri, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
10. Çelik, H., & Ekşi, H. (2013). Söylem Analizi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 27(27), 99-117.
11. Demir, L. (2009). Küreselleşme ve terör, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
12. Ekiz, Z. (2020). Sempatizan-fail? dört dalgada kadın teröristler. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 7(2), 555-576.
13. Erdoğan, D. (2017). Tarihsel perspektifle modern devletin optimum özelliklerinin belirlenmesi. Süleyman Demirel Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 7(2), 113-128.
14. Freud, S. (2015). Kitle psikolojisi, (Çev. K. Şipal), Say Yayınları.
15. Gelvin, J. L. (2016). Modern Orta Doğu tarihi 1453-2015, (Çev. G. Ayas), Timaş Yayınları.
16. Gök, A. (2021). Vekalet savaşlarında istihbarat örgütlerinin rolü: Kudüs gücü örneği. Ekonomi Politika Finans Araştırmaları Dergisi, 6(3), 728-747.
17. Gündüz, A. (2016). Sömürgecilik kavramı ve sömürgeci devletlerin uyguladıkları taktikler: Orta Doğu örneği. Tarih Okulu Dergisi, 12(25), 763-784.
18. Hegel, G. W. F. (2003). Elements of the philosophy of rights, Cambridge Press.
19. İyiat, B. (2013). Zihin kontrolü: psikolojik savaşın temel ilkeleri, Kripto Yayınları.
20. Karayılan, M. (2014). Bir savaşın anatomisi, Aran Yayınları.
21. Köylü, M. (2012). Son kürt isyanı KCK, İleri Yayınları.
22. Le Bon, G. (2017). Kitleler psikolojisi. (Çev. Z. Bayrak), Hayat Yayınları.
23. Martin, G. (2017). Terörizm: kavramlar ve kuramlar. (Çev. İ. Çapçıoğlu & B. Metin), Adres Yayınları.
24. Öcalan, A. (1993). Kürdistan devriminin yolu-manifesto, Serxwebun Yayınları
25. Öcalan, A. (2007). Devlet, Abdullah Öcalan Sosyal Bilimler Akademisi
26. Özdağ, Ü. (2010). Türk ordusu PKK’yı nasıl yendi? Türkiye PKK’ya nasıl teslim oluyor? askeri galibiyetten, siyasi mağlubiyete, Kripto Yayınları.
27. Rapoport, D. C. (2004). The four waves of modern terrorism. In A. Cronin & J. Ludes (Eds.), Attacking terrorism: Elements of a grand strategy (pp. 46–73). Georgetown University Press.
28. Serxwebun. (1987). Sayı: 4. PKK Yayın Organı.
29. Sürücü, H. (2021). Terörizm olgusuna Schrödinger’in kedisi olarak bakmak, Üsküdar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (13), 99-117.
30. Şimşek, M. (2016). Terörizm kavramsal bir çalışma, Akademik Bakış Dergisi, (54), 319-335.
31. Şöhret, M. (2021). Siyasal terörizm ve dinin araçsallaştırılması, Karadeniz Araştırmaları Dergisi, 18(71), 515-534.
32. Töreli, T. (2002). PKK terör örgütü tarihsel ve siyasal gelişim süreci bakımından incelenmesi 1978-1998, Yayınlanmamış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
33. Uğur, G. (2010). Dünden bugüne anarşizm ve anarşizmin çözmesi gereken sorunlar, Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(1),133-158.
34. Yılmaz, Ö. (2007). PKK terör örgütünün siyasi alan ve legalleşme faaliyetleri 1975-2006, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Polis Akademisi Güvenlik Bilimleri Enstitüsü.
35. Zedung, M. (2003). Askeri yazılar. (Çev. N. Solukça), Eriş Yayınları.