Öğretmen ve Okul Yöneticilerinin Gözünden Covid-19: Kriz Yönetimi

Öz

Bu araştırmanın temel amacı, öğretmen ve okul yöneticilerinin kriz yönetimi bağlamında Covid-19 sürecine yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma 2020-2021 eğitim-öğretim yılında İzmir ilinde ortaokul ve lise düzeylerinde görev yapmakta olan 12 öğretmen ve 8 okul yöneticisinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Nitel araştırma yaklaşımına dayalı iç içe geçmiş çoklu durum çalışmasında Covid-19 pandemisi sürecinde eğitimde kriz yönetimine yönelik görüşler görüşme formları kullanılarak elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Pandemi sürecinde eğitimde kriz yönetimi okul yönetimi uygulamaları, öğrencilerin eğitime erişimi, öğretmenlerin mesleki gelişimi ve yürütülen toplantılar, paydaşlara yönelik rehberlik çalışmaları, yüz yüze eğitime geçişe yönelik önlemler, eğitim politikaları, metaforik algılar ve kriz sonrası döneme ilişkin öngörüler açısından ele alınmıştır. Sonuç olarak katılımcıların görüşleri süreçte yaşanan sorun ve engelleri içinde barındırmakla birlikte, kriz ve kriz sonrası sürecin yönetimi başarılı bir şekilde gerçekleştirildiği takdirde eğitimde yenilikleri ve gelişmeleri beraberinde getireceği; pandemi sürecinin bir fırsata dönüştürülebileceği şeklindedir. Varılan sonuçlar ışığında pandemi sürecinde eğitimde kriz yönetimine yön verebileceği düşünülen birtakım önerilere ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• “Kriz”
• “Kriz Yönetimi”
• “Covid-19”
• “Öğretmen”
• “Okul Yöneticisi”

Covid-19 through the Eyes of Teachers and School Administrators: Crisis Management

Öz

The main purpose of this research is to determine the views of teachers and school administrators on the Covid-19 process in the context of crisis management. The research was carried out with the participation of 12 teachers and 8 school administrators working at primary, secondary and high school levels in the Aegean Region in the 2020-2021 academic year. In the multi-case study based on the qualitative research approach, opinions on crisis management in education during the Covid-19 pandemic were collected using interview forms. Descriptive analysis technique was used in the analysis of the obtained data. Crisis management in education during the pandemic was reviewed in terms of school management practices, students' access to education, professional development of teachers and the meetings held, guidance for stakeholders, measures for the transition to face-to-face education, education policies, metaphorical perceptions and predictions about the post-crisis period. As a result, among the opinions of the participants are the problems and obstacles experienced in the process, but if the management of the crisis and post-crisis process is carried out successfully, it is estimated to bring innovations and developments in education; that the pandemic process can be turned into an opportunity. In the light of the results, some suggestions thought to guide the crisis management in education have been reached regarding the pandemic process.

Anahtar Kelimeler

• "Crisis"
• "Crisis management"
• “Covid-19”
• "Teacher"
• "School Administrator"

Kaynakça

1. Aksoy, H., ve Aksoy, N. (2003). Okullarda krize müdahale planlaması. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 36(1-2), 37-49.
2. Aksu, A. (2009). Kriz yönetimi ve vizyoner liderlik. Journal of Yasar University, 4(15), 2435-2450.
3. Aksu, A. ve Deveci, S. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin kriz yönetimi becerileri. e-Journal of New World Sciences Academy Education Sciences, 4(2), 448-464.
4. Alaağaçlı, S. (2006). Kriz ve afet yönetimi: Türkiye örneği. Yayınlanmamış yüksek lisans tezi. Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
5. Allen, J., Rowan, L. ve Singh, P. (2020). Teaching and teacher education in the time of COVID-19. Asia-Pacific Journal of Teacher Education, 48(3), 233-236. doi: 10.1080/1359866X.2020.1752051
6. Aykaç, B. (2001). Kamu yönetiminde kriz ve kriz yönetimi. Gazi Üniversitesi İİBF Dergisi, 2, 123-132.
7. Başkale, H. (2016). Nitel araştırmalarda geçerlik, güvenirlik ve örneklem büyüklüğünün belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
8. Birleşmiş Milletler Türkiye (2020). COVID-19 pandemisi sırasında tehlikeli yanlış bilgiler ve nefret viral olarak yayılıyor. Erişim adresi: https://turkey.un.org/tr/41291-covid-19-pandemisi-sirasinda-tehlikeli-yanlis- bilgiler-ve-nefret-viral-olarak-yayiliyor

9. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (Covid-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. AUAd, 6(3), 112-142.
10. Can, H. (2005). Organizasyon ve yönetim. Ankara: Siyasal Kitabevi.
11. Can, E. (2020). Coronavirüs (Covid-19) pandemisi ve pedagojik yansımaları: Türkiye’de açık ve uzaktan eğitim uygulamaları. AUAd, 6(2), 11-53.
12. Cohen, L. ve Manion, L. (1994). Research methods in education (4th ed.). London: Routledge.
13. Creswell, J. W. (2013). Research design qualitative, quantitative, and mixed methods approaches. Sage Publications.
14. Daniel, S. J. (2020). Education and the COVID-19 pandemic. Prospects, 49, 91-96. doi: 10.1007/s11125-020 09464-3.
15. Danielsson, E. ve Sjöstedt‐Landén, A. (2020). Leader normativity in crisis management: Tales from a school fire. Risks, Hazards & Crisis in Public Policy, 11(2), 139-165.
16. Demirtaş, H. (2000). Kriz yönetimi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 6(23), 353-373.
17. Erkut, E. (2020). Covid-19 sonrası yükseköğretim. Yükseköğretim Dergisi, 10(2), 125-133. doi:10.2399/yod.20.002
18. Genç, N. (2007). Yönetim ve organizasyon. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
19. Giannini, S. ve Lewis, G. S.(2020). Three ways to plan for equity during the coronavirus school closures. Erişim adresi: https://gemreportunesco.wordpress.com/2020/03/25/three-ways-to-plan-for-equity-during-the-coronavirus-school-closures
20. Habertürk (2021). Son dakika haberi. Habertürk. Erişim adresi: https://www.haberturk.com/son-dakika-haberi-bakan-koca-acikladi-ogretmenler-arasinda-birinci-doz-asi-orani-yuzde-84-06-3174497
21. Kandemir, M. ve Atak, H. (2020). Covid-19 pandemisi döneminde ruh sağlığı rehberi (stres ve stresle ilişkili belirtilerle başa çıkma). Kırıkkale Üniversitesi, Danışma Rehberlik Uygulama ve Danışma Merkezi (DRUAM). Erişim adresi: https://panel.kku.edu.tr/Content/Anasayfa/AcilisDuyuru/1/covid19-14nisan2020.pdf
22. Karakuş, A. (2018). Ortaokul yöneticilerinin okullarında yaşanan kriz durumlarını yönetme becerilerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi. Mersin Üniversitesi, Mersin.
23. Kırmızıgül, H. G. (2020). COVID-19 salgını ve beraberinde getirdiği eğitim süreci. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 7(5), 283-289.
24. Marshall, M. N. (1996). Sampling for qualitative research. Family Practice, 13(6), 522-526.
25. Merriam, S. B. (1998). Qualitative research and case study applications in education. San Francisco: Jossey-Bass Publishers.
26. Milli Eğitim Bakanlığı. (2020). Koronavirüs travmasına karşı "Psikosoyal destek çağrı merkezi" Öğrenci ve velilerimizin hizmetinde. Milli Eğitim Bakanlığı. Erişim adresi: http://meb.gov.tr/koronavirus-travmasina-karsi-psikososyal-destek-cagri-merkezi-ogrenci-ve-velilerimizin-hizmetinde/haber/20617/tr
27. Milli Eğitim Bakanlığı. (2021). Haberler. Milli Eğitim Bakanlığı. Erişim adresi: http://www.meb.gov.tr/bakan-ozer-okullarda-yuz-yuze-egitim-hazirliklarinin-detaylarini-acikladi/haber/23938/tr
28. Morgan, D. L. & Morgan, R. K. (2008). Single-case research methods for the behavioral and health sciences. SAGE Publications.
29. OECD, The Organization for Economic Cooperation and Development (2020). A framework to guide an education response to the COVID-19 pandemic of 2020. Paris: OECD Publishing.
30. Özer, M. (2020). The contribution of the strengthened capacity of vocational education and training system in Turkey to the fight against Covid-19. Yükseköğretim Dergisi, doi:10.2399/yod.20.726951.
31. Özer, M. ve Suna, H. E. (2020). COVID-19 salgını ve eğitim içinde küresel salgının anatomisi insan ve toplumun geleceği (Ed.: M. Şeker, A. Özer ve C. Korkut). Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi.
32. Peker, Ö. ve Aytürk, N. (2002). Yönetim becerileri. Ankara: Yargı Yayınevi.
33. Sağlık Bakanlığı (2021). Türkiye Covid-19 hasta tablosu. Erişim adresi: https://covid19.saglik.gov.tr/
34. Sarı, E. ve Sarı, B. (2020). Kriz zamanlarında eğitim yönetimi: Covid-19 örneği. Uluslararası Liderlik Çalışmaları Dergisi: Kuram ve Uygulama, 3(2), 49-63.
35. Strauss, A. ve Corbin, J. (1998). Basics of qualitative research: Techniques and procedures for developing grounded theory. Thousand Oaks, CA: Sage Publications, Inc.
36. Şimşek, Ş. M. (2002). Yönetim ve organizasyon. Konya: Günay Ofset Matbaacılık.
37. T.C. Cumhurbaşkanlığı. (2020). Haberler. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. Erişim adresi: https://www.tccb.gov.tr/haberler/ 410/117021/cumhurbaskanligi-sozcusu-kalin-korona-virusle-mucadele-surecini-el-birligiyle-rehavete-ve-panige-kapilmadan-atlatma-kabiliyetine-sahibiz-
38. Tutar, H. (2000). Kriz ve stres ortamında yönetim. İstanbul: Hayat Yayıncılık İletişim Eğitim Hizmetleri.
39. Türk Dil Kurumu (2020). Türk dil kurumu sözlükleri. Türk Dil Kurumu Sözlükleri. Erişim adresi: https://sozluk.gov.tr/
40. Türk Tabipler Birliği (2020). Covid-19 pandemisi iki aylık değerlendirme raporu. Erişim adresi: https://www.ttb.org. tr/userfiles/files/covid19-rapor.pdf
41. Tüz, M. V. (2004). Kriz yönetimi. İstanbul: Alfa Yayıncılık.
42. UNICEF (2020). Averting a lost covid generation: a six-point plan to respond, recover and reimagine a post- pandemic world for every child. Erişim adresi: https://www.unicef.org/media/86881/file/Averting-a-lost- covid generation-world-childrens-day-data-and-advocacy-brief2020.pdf web
43. World Health Organization [WHO] (2021a). Coronavirus. Erişim adresi: https://www.who.int/healthtopics/coronavirus#tab=tab_1
44. WHO (2021b). WHO Coronavirus Disease (COVID-19) dashboard. Erişim adresi: https://covid19.who.int/
45. Yavuz, Y. (2010). Okul yönetimi: Türkiye eğitim sistemi. İzmir: Dinozor Kitabevi.
46. Yeşilorman, M. (2006). Kelebek kanadını kimden yana çırpıyor? Birleştirilmiş bilimin kıyısında kaos ve sosyal bilimler. Journal of Istanbul Kültür University, 3, 77-86.
47. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınevi.
48. Zhao, Y. (2020). COVID-19 as a catalyst for educational change. Prospects, 49, 29-33. https://doi.org/10.1007/s11125-020-09477-y.