Sosyal Bilimler Liselerindeki Öğrencilerin Müzik Dersine Yönelik Görüşleri: Bursa İli Örneği

Öz

Sosyal Bilimler Liseleri edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında öğrencilerin bilim insanı olarak yetiştirilmelerine kaynaklık etmeyi amaçlamayan kurumlardır. Türkiye’de ortaöğretim düzeyinde eğitim veren Sosyal Bilimler Liseleri “Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları (Proje Okulları)” gruplamasında yer almaktadır. Bu çalışmada sınav ile öğrenci alan ve özel program uygulayan bu okullarda eğitim gören öğrencilerin müzik dersine yönelik görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Bursa ili ile sınırlandırılmış araştırmada Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu İnegöl Halil İnalcık Sosyal Bilimler Lisesinden 16 öğrenci ve BTSO Ali Osman Sönmez Sosyal Bilimler Lisesinden 8 öğrenci, toplamda 26 öğrenci ile oluşturulmuştur. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak elde edilmiştir. Araştırmadan elde edilen veriler içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Araştırmanın sonucunda katılımcıların çoğunluğunun bu okulları isteyerek tercih ettiği, dinleme alanında yetenekli olduğunu belirttikleri ve müzik dersindeki konulara ilgili oldukları sonucuna varılmıştır. Bunun yanı sıra pek çok katılımcı müzik sınıfının öneminden ve ders saatinin azlığından bahsetmişlerdir. Katılımcıların müzik dersinden beklentileri arasında ilk sırada enstrüman çalmayı öğrenme yer almaktadır. Araştırmada seçmeli müzik dersini seçen öğrencilerin müziği meslek olarak seçmeyi düşünmediği ama hobi olarak devam etmek istedikleri sonucuna da varılmıştır. Tüm bu sonuçlar doğrultusunda müzik dersinin içeriği ve işlenişine yönelik getirilen önerilerin yanı sıra araştırmacılara da tavsiyelerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• müzik eğitimi
• müzik dersi
• proje okulu
• seçmeli müzik dersi
• sosyal bilimleri lisesi

Opinions of Students in Social Sciences High Schools About Musıc Lessons: The Example of The Province of Bursa

Öz

High Schools of Social Sciences are institutions which do not intend to provide resources for the Education of students as scientists in the fields of literature and Social sciences. Social Sciences High Schools providing education at the secondary level in Turkey are included in the grouping named “Educational İnstitutions İmplementing Special Programs and Projects (Project Schools)”. İn this study, it is aimed to determine the opinions of the students towards music who study in these schools that accept students with an exam and apply special programs. İn this study limited to the province of Bursa, a case study model, one of the qualitative research methods, was used. The study group of the research was formed with a total of 26 students, including 16 students from İnegöl Halil İnalcık High School of Social Sciences and 8 students from BTSO Ali Osman Sönmez High School of Social Sciences. The data were obtained by using a semi-structured interview form. The data obtained from the research were analysed by the consent analysis method. According to the results of research, it was concluded that they were talented in the field of listening and related to the subjects in the music lesson. İn addition to that, many participants mentioned the importance of the music class, as well as the meagre class duration. Among the expectations of the participants from the music lesson, learning to play an instrument is the first place. In the study, it was concluded that the students who chose the elective music course did not think about choosing music as a profession but wanted to continue as a hobby. In accordance with all these results, in addition to the recommendations made for the consent and processing of the music lesson, recommendations towards researchers were also made.

Anahtar Kelimeler

• music education
• music lesson
• project school
• elective music lesson
• Social Sciences High School

Kaynakça

1. Abril, C. R. ve Gault, B. M. (2016). Teaching General Music : Approaches, Issues, and Viewpoints. New York: Oxford University Press.
2. Aydın, F. ve Kaya, H. (2011). Sosyal Bilimler Lisesi Öğrencilerinin Çevre Duyarlılıklarının Değerlendirilmesi. Marmara Coğrafya Dergisi, 24, 229-257.
3. Aydın, F. (2012). Sosyal Bilimler Lisesi Öğrencilerinin Coğrafya Dersini Öğretimine Yönelik Görüşleri. Kastamonu Eğitim Dergisi, 20(3), 1035-1050.
4. Ataman, Ö. G. ve Eroğlu, Ö. (2011). Balıkesir Üniversitesi Necatibey Eğitim Fakültesi Müzik Özel Yetenek Sınavına Başvuran Öğrenci Adaylarının Profili. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14(25), 19-29.
5. Atak Yayla, A. ve Dalmışlı, F. (2014). Müzik Eğitiminde Öğretim Materyallerinin Kullanımı. Mehmet Akif Ersoy Sosyal Bilimler Dergisi, 6(10), 199-214.
6. Bağrıaçık, Z. (2019). Ortaöğretim Öğrencilerine Uygulanan Müzik Eğitimi ile İlgili Olarak Ebeveynlerin Görüşlerinin Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi.
7. Başkale, H. (2016). Nitel Araştırmalarda Geçerlik, Güvenirlik ve Örneklem Büyüklüğünün Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(1), 23-28.
8. Birol, Z. N. ve Yazıcı, H. (2011). Fen ve Sosyal Bilimler Lisesi Öğrencilerinde Mükemmelliyetçilik, Benlik Saygısı ve Liderlik Özellikleri. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergisi, 12, 113-122.

9. Boybeyi, S. ve Boybeyi, M. (2007). Sosyal Bilimler Lisesi Örneğinde Ortaöğretim: Eğitim Programlarında Farklılaşmanın Sonuçları. Aile ve Toplum Eğitim Kültür ve Araştırma Dergisi, 3, 51-55.
10. Cırıt, H. ve Günday, R. (2019). Ortaöğretim Özel Program ve Proje Uygulayan Eğitim Kurumları’nın Arka Planı ve Proje Okul Uygulamaları. Uluslararası Türk Kültür Coğrafyasında Sosyal Bilimler Dergisi (TURKSOSBİLDER), 4(2), 143-151.
11. Çuhadar, C. H. (2016). Dünyadaki Profesyonel Müzik Eğitiminin İncelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 58, 243-251.
12. Degé, F., Wehrum, S., Stark, R. ve Schwarzer, G. (2011). The Influence of Two Years of School Music Training in Secondary School on Visual and Auditory Memory, European Journal of Developmental Psychology, 8(5), 608-623.
13. Dill, S. (2015). Volunteer Opportunites in Music Education., Texas Music Educators Conference. (7-8). San Antonio: Winter 2015.
14. Düzgören, H. ve Gerekten, S. E. (2017). Anadolu Lisesi Öğrencilerinin ‘Müzik Dersi’ Kavramına İlişkin Algıları. Online Journal of Music Sciences, 2(3), 86-117.
15. Engür, D., Gül, G., Çeliktaş, H. ve Özer, N. (2018). Müzik Öğretmeni Adaylarının Çalgı Dersi Tutumları ile Başarı Yönelimlerinin Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 1442-1453.
16. Erdal, B. ve Tepe, Y. K. (2021). Bireylerin Duygu Durum, İçedönük-Dışadönük Kişilik Özelliği ve Müzik Tercihleri Arasındaki İlişkiler. Psikoloji Çalışmaları, 41(2), 549–580.
17. Filimon, R. C. (2014). The Value of Contemporary Music Education and Musical Animation: Education for Music, Education Through Music and Therapy Through Musıc. Review of Artistic Education, 7(8), 127-132.
18. Gülbağ, E. (2019). Mağazalarda Müzik Kullanımının Satın Alma Davranışına Etkisi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Ticaret Üniversitesi.
19. Güloğlu, F. ve Özay Köse, E. (2019). Sosyal Bilimler ve Fen Lisesi Öğrencilerinin Öğrenme Stillerinin Farklı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Journal of Research in Education and Society, 6(2), 287-307.
20. Kademli, B. ve Çevik Kılıç, D. B. (2019,18-19 June). Ortaokul müzik öğretmenlerinin müzik dersine yönelik görüşleri. İçinde H. Kahya (Editör). 2nd International Congress on New Horizons in Education and Social Sciences (ss. 278-286). İstanbul: 18-19 Haziran 2019.
21. Karaman, D. (2021). Yöneticilere Göre Anadolu İmam Hatip Liselerindeki Program Çeşitliliği ve Proje Okul Uygulamasının Değerlendirilmesi. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 11, 11-38.
22. Kaya, A. (2019). Proje Okullarının Yapı ve İşleyişine İlişkin Bir Örnek Olay İncelemesi. Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 49, 69-97.
23. Károlyi, O. (1999). Müziğe Giriş. (çev. M. Nemutlu). İstanbul: Pan Yayıncılık.
24. Kılıç, I. (2004). Üniversitelerin Güzel Sanatlar Eğitimi Bölümü Müzik Eğitimi Anabilim/Anasanat Dalı Birinci Sınıf Öğrencilerinin Kişisel Profilleri. 1924-2004 Musiki Muallim Mektebinden Günümüze Müzik Öğretmeni Yetiştirme Sempozyumu, Isparta: 7-10 Nisan 2004. 07.03.2022 tarihinde https://www.muzikegitimcileri.net/ adresinden alındı.
25. Kılıç, I. (2016). Ortaokul Öğrencilerinin Müzik ile İlgili Görüşlerinin İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 5(3), 360-371.
26. Koç, C. B. (2019). Lise 9. Sınıf Öğrencilerinin Müzik Dersine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi (Giresun İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Trabzon: Trabzon Üniversitesi.
27. Miles, M. B. ve Huberman, A. M. (1994). Qualitative Data Analysis: An Expanded Sourcebook. London: Sage Publications.
28. Merriam, S. B. (2018). Nitel Araştırma. (çev. S. Turan). Ankara: Nobel Yayıncılık.
29. Opdenakker, R. (2006). Advantages and Disadvantages of Four Interview Techniques in Qualitative Research. Forum Qualitative Sozialforschung / Forum: Qualitative Social Research, 7(4), Art. 11. 07.03.2022 tarihinde https://www.qualitative-research.net/index.php/fqs/article/view/175/391 adresinden alınmıştır.
30. Ozan, R. (2007). Sosyal Bilimler Liselerinde Tarih Eğitimi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
31. Tabancalı, E. ve Becerikli, E. (2019). Millî Eğitim Bakanlığı Proje Okul Yöneticilerinin Yetenek Yönetimine ile İlgili Görüşleri. Turkish Studies, 14(7), 3967-4002.
32. Tufan, E., Kılıç, I., ve Bulut, F. (2017). 2006-2007 Eğitim-Öğretim Yılı Müzik Özel Yetenek Giriş Sınavına Katılan Öğrenci Profili. Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Dergisi, 1(20), 177-192.
33. Sağer, T. (2007). Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri Müzik Bölümü ile Diğer Liselerden Mezun Öğrencilerin Müzik Öğretmenliği Programı Özel Yetenek Giriş Sınavındaki Başarı Durumlarının İncelenmesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 2, 212-221.
34. Şahin, A. ve Toraman, M. (2014). İlköğretim Müzik Dersine Yönelik Veli ve Öğrenci Görüşleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(1), 329-345.
35. Westerlund, H. ve Gaunt, H. (2021). Invitation. İçinde H. Westerlund ve H. Gaunt (Editörler). Expanding Professionalism in Music and Higher Music Education A Changing Game. (ss. xiii – xxxiii). New York: Deanta Global Publishing.
36. Yalçın, A. (2019). Kırıkkale Güzel Sanatlar Lisesi Mezunlarına İlişkin Bir İnceleme 2004-2018. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
37. Yaman Akkuzu, D. (2016). Ortaöğretim 12. Sınıf Müzik Dersi Öğretim Programının İşlevselliğine İlişkin Öğretmen Görüşleri (Erzurum İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
38. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
39. Yin, R. K. (1994). Discovering the Future of the Case Study. Method in Evaluation Research. Evaluation Practice, 15(3), 283-290.
40. Zengin, M. ve Karaman, D. (2020). Öğrencilerin Proje Anadolu İmam Hatip Liselerini Tercih Nedenleri ve Mesleki Eğilimleri. İlahiyat Tetkikleri Dergisi, 54, 403-431.
41. İnternet kaynakları: Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Müzik dersi (9, 10, 11 ve 12. Sınıflar) öğretim programı. http://mufredat.meb.gov.tr/ProgramDetay.aspx?PID=359 (E.T. : 02.01.2022)
42. Millî Eğitim Bakanlığı (2018). Ortaöğretim kurumları haftalık ders çizelgesi. http://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_02/21173451_ort_ogrtm_hdc_2018.pdf (E.T. : 30.11.2021)
43. Millî Eğitim Bakanlığı (2020). İlköğretim kurumları (İlkokul ve Ortaokul) haftalık ders çizelgesinde değişiklik yapılması. http://tegm.meb.gov.tr/www/ilkogretim-kurumlari-ilkokul-ve-ortaokul-haftalik-ders-cizelgesinde-degisiklik-yapildi/icerik/530 (E.T. : 30.11.2021)
44. Kocaeli Kariyer Planlama Portalı (2022). Sosyal Bilimler Lisesi https://kocaeli.meb.gov.tr/kariyer/lise_sosyal.aspx (E.T. :09.02.2022)