LOJİSTİK PERFORMANSIN ÖLÇÜMÜ, BELİRLEYİCİLERİ VE EKONOMİK YANSIMALARI: LOJİSTİK PERFORMANS İNDEKSİ (LPI) TEMELLİ SİSTEMATİK BİR DEĞERLENDİRME

Öz

Günümüz küresel ekonomisinde lojistik faaliyetler, ülkelerin uluslararası ticaretteki rekabet güçlerini belirleyen kritik unsurlardan biri haline gelmiştir. Bu çalışmanın amacı, lojistik performansın temel belirleyicilerini incelemek, bu performansın değerlendirilmesinde kullanılan yöntemleri analiz etmek ve ekonomik etkilerini literatür çerçevesinde ortaya koymaktır. Araştırma kapsamında, Dünya Bankası tarafından geliştirilen Lojistik Performans Endeksi (LPI) ve alt bileşenleri ele alınarak, lojistik performansın ülkelerin dış ticaret hacmi ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Literatür incelemesi sonucunda, lojistik altyapının, gümrük işlemlerinin etkinliğinin ve lojistik hizmet kalitesinin ekonomik kalkınma ve ticaret üzerinde belirleyici bir rol oynadığı tespit edilmiştir. Ayrıca, lojistik performansın ölçümünde kullanılan yöntemlerin çeşitliliği, değerlendirme sürecinin objektifliğini artırmaktadır. Sonuç olarak, ülkelerin lojistik performanslarını iyileştirebilmeleri için altyapı yatırımları, dijitalleşme, insan kaynağının geliştirilmesi ve sürdürülebilir politika uygulamaları büyük önem taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Lojistik Performansı
• Lojistik Performans Endeksi
• Ekonomik Büyüme
• Uluslararası Ticaret.

MEASUREMENT, DETERMINANTS, AND ECONOMIC IMPLICATIONS OF LOGISTICS PERFORMANCE: A SYSTEMATIC EVALUATION BASED ON THE LOGISTICS PERFORMANCE INDEX (LPI)

Öz

In today's global economy, logistics activities have become a critical factor in determining countries' competitiveness in international trade. The aim of this study is to examine the key determinants of logistics performance, analyze the methods used for its assessment, and reveal its economic impacts within the framework of existing literature. In this context, the Logistics Performance Index (LPI) developed by the World Bank and its subcomponents are reviewed to evaluate the effects of logistics performance on countries' foreign trade volumes and economic growth. The literature review reveals that logistics infrastructure, the efficiency of customs procedures, and the quality of logistics services play a significant role in supporting economic development and trade. Moreover, the diversity of methods used to measure logistics performance contributes to increasing objectivity in the evaluation process. As a result, it is concluded that improving countries' logistics performance requires investments in infrastructure, digitalization, human resource development, and the implementation of sustainable policies.

Anahtar Kelimeler

• Logistics Performance
• Logistics Performance Index
• Economic Growth
• International Trade.

Kaynakça

1. Acar, D. Ö., & Benli, M. (2021). Dış ticarette lojistik performansın etkisi. Journal of Management and Economics Research, 19(4), 48–65.
2. Acar, M. F. (2021). Lojistik performans indeks: Türkiye-Avrupa Birliği karşılaştırması. International Journal of Advances in Engineering and Pure Sciences, 33(3), 422–428.
3. Alkhatib, S. F. S. (2024). Logistics performance index: Internal influential approach. International Journal of Logistics Systems and Management, 48(2), 165–194.
4. Alpaslanoğlu, A. (2021). Avrasya lojistik merkezi olarak Türkiye lojistik yetkinliklerinin lojistik performans indeksine göre karşılaştırmalı irdelenmesi. Atlas Journal, 7(45), 2349–2370.
5. Arvis, J. F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., & Dairabayeva, K. (2023). Connecting to compete: Trade logistics in the global economy. World Bank.
6. Arvis, J.-F., Ojala, L., Wiederer, C., Shepherd, B., Raj, A., & Dairabayeva, K. (2018). Connecting to compete: Trade logistics in the global economy. World Bank.
7. Ballou, R. H. (2004). Business logistics/supply chain management (5th ed.). Pearson Education. Barakat, M., Madkour, T., & Moussa, A. M. (2023). The role of logistics performance index on trade openness in Europe. International Journal of Economics and Business Research, 25(3), 379–394.
8. Bayraktar, N., & Şeker, A. (2024). OECD ülkelerinde lojistik performansın uluslararası ticaret ve ekonomik büyüme üzerindeki etkileri: Panel zaman serileri analizi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(2), 363–386.

9. Bayraktutan, Y., & Özbilgin, M. (2015). Lojistik maliyetler ve lojistik performans ölçütleri. Maliye Araştırmaları Dergisi, 1(2), 95–112.
10. Beysenbaev, R., & Dus, Y. (2020). Proposals for improving the logistics performance index. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 36(1), 34–42.
11. Bhukiya, S., & Patel, R. (2023). The relationship between logistics performance index and international trade: An empirical analysis. Journal homepage, 2582, 7421.
12. Bilgin, T., & Kazancı Sunaoğlu, Ş. (2022). Lojistik performans ve uluslararası ticaret ilişkisi üzerine alanyazın incelemesi. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (53), 325–344.
13. Bowersox, D. J., Closs, D. J., & Cooper, M. B. (2013). Supply chain logistics management (4th ed.). McGraw-Hill Education.
14. Chakrabartty, S. N. (2020). Logistics performance index: Methodological issues. Foreign Trade Review, 55(4), 466–477.
15. Chopra, S., & Meindl, P. (2016). Supply chain management: Strategy, planning, and operation (6th ed.). Pearson.
16. Christopher, M. (2016). Logistics and supply chain management (5th ed.). Pearson.
17. Council of Supply Chain Management Professionals (CSCMP). (2023). Glossary of terms. https://cscmp.org
18. Dare, T. O., Aubyn, L. N. A., & Boumgard, T. (2019). Analyzing, evaluating and improving the logistics performance index (LPI) of a country's economy: Case study: Nigeria, Ghana and Morocco (Master’s thesis, World Maritime University). https://commons.wmu.se/cgi/viewcontent.cgi?article=2180&context=all_dissertations
19. Eş, A., & Eğilmez, G. (2024). Bütünleşik Entropy-CoCoSo yöntemi ile G20 ülkelerinin lojistik performans endekslerinin değerlendirilmesi. In H. M. Arslan (Ed.), Bütünleşik çok kriterli karar verme yöntemleri ve güncel uygulamalar (pp. 105–126). Özgür Yayınları.
20. Faria, R. N. D., Souza, C. S. D., & Vieira, J. G. V. (2015). Evaluation of logistic performance indexes of Brazil in the international trade. RAM. Revista de Administração Mackenzie, 16(1), 213–235.
21. Filová, A., & Hrdá, V. (2021). Managerial evaluation of the logistics performance and its dependencies on economies in selected countries. Ekonomicko-manazerske spektrum, 15(1), 15–27.
22. Gani, A. (2017). The logistics performance effect in international trade. The Asian Journal of Shipping and Logistics, 33(4), 279–288.
23. Ghiani, G., Laporte, G., & Musmanno, R. (2013). Introduction to logistics systems management (2nd ed.). Wiley. Göncü, K. K., & Yücel, D. (2023). Veri zarflama analizi ile Avrupa geçiş ekonomilerinin lojistik performans endeksi kullanılarak değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi E-Dergi, 12(1), 30–51.
24. Gültekin, Y., & Kaplan, A. (2023). Lojistik performansın dış ticarete etkisinin sistematik literatür çalışması kapsamında incelenmesi. Yönetim Bilimleri Dergisi, 21(Cumhuriyetin 100. Yılı Özel Sayısı), 656–675.
25. Jayathilaka, R., Jayawardhana, C., Embogama, N., Jayasooriya, S., Karunarathna, N., Gamage, T., & Kuruppu, N. (2022). Gross domestic product and logistics performance index drive the world trade: A study based on all continents. PloS ONE, 17(3).
26. Karaköy, Ç., & Üre, S. (2019). Yüksek ve orta gelirli ülkelerde büyüme ve lojistik performans endeksi arasındaki ilişki. Al-Farabi, 4, 575–580.
27. Kevser, M., & Doğan, M. (2021). Lojistik performans endeksi ile ekonomik büyüme ve finansal gelişmişlik ilişkisi: Ekonometrik bir analiz. Türk Yönetim ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 31–39.
28. Köse, S. (2017). Havayolu işletmelerinde e-lojistik uygulamaları: Antalya Havalimanı örneği (Yüksek lisans tezi, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi).
29. La, K. W., & Song, J. G. (2019). An empirical study on the effects of export promotion on Korea-China-Japan using Logistics Performance Index (LPI). Journal of Korea Trade, 23(7), 96–112.
30. Lambert, D. M., Stock, J. R., & Ellram, L. M. (2008). Fundamentals of logistics management (4th ed.). McGraw-Hill.
31. Mangan, J., Lalwani, C., Butcher, T., & Javadpour, R. (2016). Global logistics and supply chain management (3rd ed.). Wiley.
32. Mentzer, J. T., DeWitt, W., Keebler, J. S., Min, S., Nix, N. W., Smith, C. D., & Zacharia, Z. G. (2001). Defining supply chain management. Journal of Business Logistics, 22(2), 1–25.
33. Monczka, R. M., Handfield, R. B., Giunipero, L. C., & Patterson, J. L. (2016). Purchasing and supply chain management (6th ed.). Cengage Learning.
34. Nayak, N., Pant, P., Sarmah, S. P., & Tulshan, R. (2024). Development of in-country logistics performance index for emerging economies: A case of Indian states. International Journal of Productivity and Performance Management, 73(9), 2926–2950.
35. Pelit, İ. (2023). Türkiye’nin lojistik performans endeksinin incelenmesi. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 9(1), 37–49.
36. Rezaei, J., van Roekel, W. S., & Tavasszy, L. (2018). Measuring the relative importance of the logistics performance index indicators using Best Worst Method. Transport Policy, 68, 158–169.
37. Rogers, D. S., & Tibben-Lembke, R. S. (2001). An examination of reverse logistics practices. Journal of Business Logistics, 22(2), 129–148.
38. Rushton, A., Croucher, P., & Baker, P. (2022). The handbook of logistics and distribution management (6th ed.). Kogan Page.
39. Saini, M., & Hrušecká, D. (2021). Comparative impact of logistics performance index, ease of doing business and logistics cost on economic development: A fuzzy QCA analysis. Journal of Business Economics and Management, 22(6), 1577–1592.
40. Sergi, B. S., D’Aleo, V., Konecka, S., Szopik-Depczyńska, K., Dembińska, I., & Ioppolo, G. (2021). Competitiveness and the logistics performance index: The ANOVA method application for Africa, Asia, and the EU regions. Sustainable Cities and Society, 69, 102845.
41. Shepherd, B., & Sriklay, T. (2023). Extending and understanding: An application of machine learning to the World Bank's logistics performance index. International Journal of Physical Distribution & Logistics Management, 53(9), 985–1014.
42. Simchi-Levi, D., Kaminsky, P., & Simchi-Levi, E. (2008). Designing and managing the supply chain: Concepts, strategies, and case studies (3rd ed.). McGraw-Hill.
43. Song, M. J., & Lee, H. Y. (2022). The relationship between international trade and logistics performance: A focus on the South Korean industrial sector. Research in Transportation Business & Management, 44, 100786.
44. Stepanova, V. S. (2022). On the issue of subjectivity of the logistics performance index. Transportation Research Procedia, 61, 280–284.
45. Suroso, A. I. (2022). The effect of logistics performance index indicators on palm oil and palm-based products export: The case of Indonesia and Malaysia. Economies, 10(10), 261.
46. Şimşek, T., & Yiğit, E. (2019). Lojistik performans ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki: Orta-Doğu Avrupa ülkeleri ve Türkiye örneği. Journal of International Management Educational and Economics Perspectives, 7(2), 169–177.
47. Takele, T. B. (2019). The relevance of coordinated regional trade logistics for the implementation of regional free trade area of Africa. Journal of Transport and Supply Chain Management, 13(1), 1–11.
48. Ticaret Bakanlığı. (2024). Türkiye’de e-ticaretin görünümü raporu yayımlandı. https://ticaret.gov.tr/duyurular/turkiyede-e-ticaretin-gorunumu-raporu-yayimlandi
49. Turgut, M. (2025). Yükselen ekonomi ülkelerinin lojistik performans etkinliğinin veri zarflama analizi ile değerlendirilmesi. Ömer Halisdemir Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(1), 275–291.
50. Tümtürk, A. (2024). Türkiye’nin lojistik performansına verdiği önemin değerlendirilmesi: Dernek yayınları üzerinde içerik analizi uygulaması. Journal of Transportation and Logistics, 9(2), 280–297.
51. Türkoğlu, M., & Duran, G. (2023). Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü üyelerinin lojistik performansları üzerine bir araştırma: CRITIC tabanlı WASPAS ve GIA uygulaması. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 19(1), 1–22.
52. Ulkhaq, M. M. (2023). Clustering countries according to the logistics performance index. JATISI (Jurnal Teknik Informatika dan Sistem Informasi), 10(1).
53. Waters, D. (2011). Supply chain risk management: Vulnerability and resilience in logistics. Kogan Page.
54. World Bank. (2023). Logistics Performance Index Report 2023. https://lpi.worldbank.org/report
55. Yalçın, B., & Ayvaz, B. (2020). Çok kriterli karar verme teknikleri ile lojistik performansın değerlendirilmesi. İstanbul Ticaret Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 19(38), 117–138.
56. Zhang, Z. (2025). E-commerce logistics performance and resilience: The influence of inter-organizational trust and organizational flexibility. Technology in Society, 81, 102777.