Gluten-Free Awareness: Teachers’ Knowledge Levels About Celiac Disease

Abstract

Objective: This study aims to assess the knowledge levels of primary, secondary, and high school teachers regarding celiac disease and to examine the demographic factors influencing these levels. Materials and Methods: This descriptive study included 246 teachers employed in public schools under the Ministry of National Education in a district situated in the Central Anatolia Region of Türkiye. Data were collected through face-to-face surveys using a demographic information form and a Celiac Disease Knowledge Questionnaire developed by the researchers. The questionnaire’s reliability was supported by a Cronbach’s alpha coefficient of 0.90. Data were analyzed using non-parametric statistical tests. Results: Participants demonstrated an overall moderate level of knowledge (7.52±4.09). Female teachers scored significantly higher than their male counterparts (p=0.003). Teachers aged between 37 and 51 had higher knowledge scores than other age groups (p=0.010). Those working as teachers had significantly higher scores compared to administrators (p=0.022). Participants who had previously heard of celiac disease or gluten sensitivity also showed significantly higher knowledge levels (p=0.011 and p<0.001). Conclusion: The findings reveal that teachers' knowledge of celiac disease is heterogeneous, with notable gaps in even basic information. Increasing teacher awareness is essential for supporting the physical health and psychosocial well-being of students with celiac disease in school settings. It is recommended that teacher education programs incorporate content related to celiac disease and special dietary needs.

Keywords

• Celiac disease
• teachers
• knowledge level
• gluten
• awareness

Glutensiz Bilinç: Öğretmenlerin Çölyak Hastalığına İlişkin Bilgi Düzeyleri

Abstract

Amaç: Bu araştırmanın amacı, ilkokul, ortaokul ve lise düzeyinde görev yapan öğretmenlerin çölyak hastalığına ilişkin bilgi düzeylerini belirlemek ve bu düzeyleri etkileyen demografik faktörleri incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı çalışma, Türkiye’nin İç Anadolu Bölgesi’nde yer alan bir ilçede Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlı devlet okullarında görev yapan 246 öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan demografik bilgi formu ve çölyak hastalığı bilgi anketi ile yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Bilgi anketinin Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayısı 0.90 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizinde parametrik olmayan istatistiksel testler kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların bilgi düzeyleri genel olarak orta düzeydedir (7.52±4.09). Kadın öğretmenlerin bilgi puanları erkeklere göre anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur (p=0.003). 37–51 yaş grubundaki öğretmenlerin bilgi düzeyi diğer yaş gruplarına göre daha yüksektir (p=0.010). Öğretmen olarak görev yapan katılımcıların bilgi düzeyleri yönetici/idarecilere göre anlamlı şekilde daha yüksektir (p=0.022). Çölyak hastalığı ve gluten hassasiyetini daha önce duymuş olan bireylerin bilgi puanları da anlamlı düzeyde daha yüksektir (p=0.011 ve p<0.001). Sonuç: Öğretmenlerin çölyak hastalığına ilişkin bilgi düzeylerinin heterojen olduğu ve temel bilgilerde dahi eksiklikler bulunduğu belirlenmiştir. Öğretmen farkındalığının artırılması, çölyaklı öğrencilerin okul ortamında hem fiziksel sağlıklarının korunması hem de psikososyal iyilik hallerinin desteklenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, öğretmen yetiştirme programlarına çölyak hastalığı ve özel beslenme ihtiyaçları konularının entegre edilmesi önerilmektedir.

Keywords

• Çölyak hastalığı
• öğretmen
• bilgi düzeyi
• gluten
• farkındalık

References

1. Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. (2023). Akşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü. https://aksehir.meb.gov.tr
2. Aljefree, N.M., Almoraie, N.M., Althaiban, M.A. et al. Gender differences in knowledge, attitudes, and practices with respect to type 1 diabetes among Saudi public-school teachers. BMC Public Health 23, 118 (2023). https://doi.org/10.1186/s12889-023-15043
3. Aljohani, A. H., Alshamani, A. M., Aljohani, A. A., Almohammadi, A. S., Alharbi, B. S., Altarjami, D. F., & Alsaedi, R. S. (2025). Investigating food allergy awareness and attitudes among teachers in primary schools: current status and opportunities for enhancement. Frontiers in pediatrics, 12, 1471494. https://doi.org/10.3389/fped.2024.1471494
4. Alireisoğlu, A., & Özsoy, M. (2023). Eğitim Süreçlerinde Sağlık Problemlerinin Yönetilmesi: Çölyak Hastalığı Üzerine Bir İnceleme. Milli Eğitim Dergisi, 52(240), 2681-2704.
5. Aljada, B., Zohni, A., & El-Matary, W. (2021). The Gluten-Free Diet for Celiac Disease and Beyond. Nutrients, 13(3993).
6. Armas Junco, L., & Fernández-Hawrylak, M. (2022). Teachers and Parents’ Perceptions of Care for Students with Type 1 Diabetes Mellitus and Their Needs in the School Setting. Children, 9(2), 143. https://doi.org/10.3390/children9020143
7. Brook, U., & Galili, A. (2001). Knowledge and attitudes of high school teachers towards pupils suffering from chronic diseases. Patient education and counseling, 43(1), 37–42. https://doi.org/10.1016/s0738-3991(00)00148-8
8. Demirci, Ş., Uğurluoğlu, Ö., Konca, M., & Çakmak, C. (2021). Socio‐demographic characteristics affect health information seeking on the Internet in Turkey. Health Information & Libraries Journal, 38(4), 304-312.

9. Fidan, G., & Çalışkan, D. (2022). Ankara İl Merkezinde Okul Öncesi Öğretmenlerin Çölyak Hastalığına İlişkin Bilgi Düzeyleri ve İlişkili Etmenler. Halk Sağlığı Hemşireliği Dergisi, 4(3), 201–216.
10. Gómez Silva, G., Carollo Motellón, M., Abelairas Gómez, C., Sánchez Santos, L., García Doval, F. M., & Rodríguez Núñez, A. (2020). Escolares con enfermedades crónicas, ¿qué les preocupa a sus profesores? [Schoolchildren with chronic diseases; what are teachers worried about?]. Anales de pediatria, 93(6), 374–379. https://doi.org/10.1016/j.anpedi.2020.02.004
11. Hall, N. J., Rubin, G., & Charnock, A. (2009). Systematic review: adherence to a gluten-free diet in adult patients with coeliac disease. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 30(4), 315–330. https://doi.org/10.1111/j.1365-2036.2009.04053.x
12. Macedo-Campos, V., Macedo-Campos, R., Pinto-Ribeiro, F., & Antunes, H. (2021). Factors Affecting Compliance to a Gluten-Free Diet in Pediatric Populations with Celiac Disease. Journal of Child Science, 11(01), e1–e13.
13. Macedo, L., Catarino, M., Festas, C., & Alves, P. (2024). Vulnerability in children with celiac disease: Findings from a scoping review. Children, 11(6), 729.
14. Maddison‐Roberts, H., Jones, C., & Satherley, R. M. (2025). Gluten‐free diet management and well‐being in children with celiac disease: A qualitative study. Pediatric Allergy and Immunology, 36(3), e70061.
15. Manierre M. J. (2015). Gaps in knowledge: tracking and explaining gender differences in health information seeking. Social science & medicine (1982), 128, 151–158. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2015.01.028
16. Maon, S. N., Hassan, N. M., & Seman, S. A. A. (2017). Online health information seeking behavior pattern. Advanced Science Letters, 23(11), 10582-10585.
17. Mazzola, A. M., Zammarchi, I., Valerii, M. C., Spisni, E., Saracino, I. M., Lanzarotto, F., & Ricci, C. (2024). Gluten-free diet and other celiac disease therapies: Current understanding and emerging strategies. Nutrients, 16(7), 1006.
18. Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Çölyakla Mücadele Kapsamında Yapılacak Çalışmalar. https://okulsagligi.meb.gov.tr/www/colyakla-mucadele-kapsaminda-yapilacak-calismalar/icerik/87
19. Nangsangna, R. D., & da-Costa Vroom, F. (2019). Factors influencing online health information seeking behaviour among patients in Kwahu West Municipal, Nkawkaw, Ghana. Online journal of public health informatics, 11(2), e13. https://doi.org/10.5210/ojphi.v11i2.10141
20. Quattrin, R., Toffolini, L., Turello, D., Calligaris, L., Farneti, F., & Brusaferro, S. (2008). Italian public school: a pilot study about disorders related to nutrition and their management. Journal of the American College of Nutrition, 27(1), 75–79. https://doi.org/10.1080/07315724.2008.10719677
21. Rubio-Tapia, A., Hill, I. D., Semrad, C., Kelly, C. P., Greer, K. B., Limketkai, B. N., & Lebwohl, B. (2023). American College of Gastroenterology guidelines update: diagnosis and management of celiac disease. The American Journal of Gastroenterology, 118(1), 59–76.
22. Sağlık Bakanlığı. (2018). Çölyak Hastalığı Öğretmenlere Yönelik Bilgilendirme Rehberi. https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/Yayinlarimiz/Rehberler/Colyak_Hastaligi_Ogretmenlere_Yonelik_Bilgilendirme_Rehberi_basim.pdf
23. Sahin, Ö. O., Taşdelen, Y., Kutahyalıoğlu, N. S., Güney, E. U., & Özer, K. (2024). School experiences in the disease management of children with celiac disease: A qualitative study. Child: Care, Health and Development, 50(6), e70010.
24. Sarı, P. D. H., Gökdağ, H., & Kızılkaya, A. E. (2018). Çölyak hastalığına sahip ilkokul öğrencilerinin okulda sosyo-biyolojik ihtiyaçlarının karşılanmasında yaşadıkları problemlerin incelenmesi: Bir vaka çalışması yöntemi. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 18(40), 121–134. https://doi.org/10.21560/spcd.v18i38117.359665
25. See, J. A., Kaukinen, K., Makharia, G. K., Gibson, P. R., & Murray, J. A. (2015). Practical insights into gluten-free diets. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 12(10), 580–591.
26. Weisbrod, V. M., Silvester, J. A., Raber, C., Suslovic, W., Coburn, S. S., Raber, B., ... & Kerzner, B. (2020). A quantitative assessment of gluten cross‐contact in the school environment for children with celiac disease. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 70(3), 289–294.
27. Weisbrod, V., Khavari, N., Absah, I., Lee, D., Mallon, D., Raber, C., ... & Jericho, H. (2025). Gluten‐free schooling: Navigating challenges and triumphs for children with celiac disease. JPGN Reports, 6(2), 99–106.
28. Wieser, H., Ruiz-Carnicer, Á., Segura, V., Comino, I., & Sousa, C. (2021). Challenges of monitoring the gluten-free diet adherence in the management and follow-up of patients with celiac disease. Nutrients, 13(7), 2274.