Üniversite Öğrencileri ve Personelinin Kan ve Organ Bağışı Hakkındaki Bilgi, Tutum ve Davranışları
Abstract
GİRİŞ ve AMAÇ: Organ-doku nakli vücutta görevini yapamayan bir organ-dokunun yerine başka bir canlıdan veya kadavradan alınan ve işlevsel olan bir organ veya dokunun nakledilmesi işlevidir. Kan ve organ bağışı hakkında toplum nezdinde farkındalık oluşturulması ve bu sağlık davranışının yaygın bir eylem haline gelmesi toplumların ortalama yaşam süresini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmada Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesinde öğrenim gören öğrenciler ile görev yapan akademik ve idari personelin kan ve organ bağışı hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM ve GEREÇLER: Çalışmaya 143 personel ve 303 öğrenci toplam 446 birey dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özelliklerini ve organ-doku nakline ilişkin bilgi, tutum ve davranışlarını değerlendirmeye yönelik sorular içeren genel bir anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler sayı (S) ve yüzde (%) olarak değerlendirilmiştir.
BULGULAR: Katılımcıların %39.9’u en az bir defa kan bağışladığını bildirmiş olup; erkeklerin kan bağışlama oranı (%55.0) kadınlardan (%25.4) anlamlı düzeyde yüksek bulunmuştur. İlik nakli ve organ bağışı hakkında bilgi sahibi olduğunu bildiren katılımcıların oranları sırasıyla %43.7 ve %72.4 olarak saptanmıştır. Katılımcıların %5.6’sı organ bağışı talebinde bulunduğunu bildirmiştir. Diyanet İşler Başkanlığı’nın organ bağışına ilişkin fetvasından haberdar olduğunu belirten bireylerin oranı %41.3’dir. Ayrıca 152 katılımcı organ bağışı için henüz erken olduğunu bildirmiş, 173 katılımcı ise organ bağışına ilişkin toplum nezdinde eğitimler verilmesi gerektiğini belirtmiştir.
TARTIŞMA ve SONUÇ: Bir yüksek öğretim kurumu mensubu olan öğrenci ve personel için bu oranının yeterli olmadığı düşünülmektedir. Organ bağışı ile ilgili farkındalık oluşturmaya yönelik eylemlerin (eğitimler, kamu spotları, devlet teşviki vs.) yetkili kurum ve kuruluşlar tarafından desteklenmesi ve eğitim müfredatlarında organ bağışının önemi ile ilgili konulara yer verilmesi organ bağışına ilişkin hassasiyetin arttırılması bakımından önemli ve gereklidir.Keywords
References
- Kavurmacı M, Karabulut N, Koç A. Üniversite Öğrencilerinin Organ Bağışı Hakkındaki Bilgi ve Görüşleri. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2014;11(2):15-21.
- Vicdan AK, Peker S, Üçer B. Akşehir Sağlık Yüksekokulu Öğrencilerinin Organ Bağışı ile İlgili Tutumlarının Belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2011;10(2);175-80.
- Çelebi F, Balık AA, Yılmaz İ, Polat KY. Doğu Anadolu Bölgesi İnsanı Organ Bağışına Nasıl Bakıyor? Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Lawand History. 2002;10(1):34-8.
- Okka B, Demireli O. Konya ilinde halkın organ bağışı konusuna bakış açılarının değerlendirilmesi. Türkiye Klinikleri Journal of Medical Ethics-Lawand History, 2008;16(3);148-58.
- Yaşar M, Oğur R, Uçar M, Göçgeldi E, Yaren H, Tekbaş ÖF, Korkmaz A. Bir Sağlık Meslek Yüksekokulu son sınıf öğrencilerinin organ bağışı konusundaki tutumları ve tutumlarına etki eden faktörler. Genel Tıp Dergisi. 2008;18(1):33-7.
- Özpulat F. Üniversite Öğrencilerinin Kan ve Organ Bağışına İlişkin Düşünceleri Opinions of University Students Regarding Blood and Organ Donation. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2017;4(2):71-9.
- Örüç NE, Yenicesu İ: Ulusal Kan ve Kan Bileşenleri Hazırlama, Kullanım ve Kalite Güvencesi Rehberi, s.1-293, T.C. Sağlık Bakanlığı, Ankara (2016).
- Daştan NB, Daştan M, Kıranşal N. Sağlık Yüksekokulu öğrencilerinin kan bağışına yönelik bilgi ve tutumları. Kafkas Tıp Bilimleri Dergisi. 2013;(1):27-32.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Health Care Administration
Journal Section
Research Article
Publication Date
August 31, 2019
Submission Date
October 24, 2018
Acceptance Date
December 7, 2018
Published in Issue
Year 2019 Volume: 8 Number: 2
