ERTELE VE YÖNET: HAZ ERTELEMENİN DUYGU DÜZENLEME İLE AKILLI TELEFON BAĞIMLILIĞI ARASINDAKİ DÜZENLEYİCİ ROLÜ

Öz

Bu araştırmanın amacı, akıllı telefon bağımlılığı ile duygu düzenleme ve haz erteleme arasındaki ilişkileri incelemek ve haz ertelemenin bu ilişkideki düzenleyici rolünü değerlendirmektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeliyle yapılandırılmış ve 18-47 yaş aralığında 678 katılımcıdan çevrim içi anket yoluyla veri toplanmıştır. Veri toplama araçları olarak Akıllı Telefon Bağımlılığı Envanteri, Duygu Düzenleme Anketi ve Haz Erteleme Ölçeği kullanılmış; veriler SPSS 26.0 programında analiz edilmiştir. Analizlerde bağımsız örneklem t-testi, Pearson korelasyon ve hiyerarşik regresyon yöntemleri uygulanmıştır. Bulgular, duygu düzenleme ve haz ertelemenin akıllı telefon bağımlılığı ile negatif yönde anlamlı ilişkiler gösterdiğini ortaya koymuştur. Ayrıca haz ertelemenin, duygu düzenleme ile akıllı telefon bağımlılığı arasındaki ilişkide düzenleyici bir rol oynadığı belirlenmiştir. Bu bulgu, duygu düzenleme becerilerinin akıllı telefon bağımlılığı üzerindeki etkisinin, bireyin haz erteleme kapasitesine bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Araştırmanın sonuçlarının, dijital bağımlılıklar ile öz-düzenleme becerileri arasındaki etkileşimi anlamada önemli katkılar sunduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Akıllı telefon bağımlılığı
• Haz erteleme
• Duygu düzenleme
• Düzenleyici rol

DELAY AND REGULATE: THE MODERATING ROLE OF DELAY OF GRATIFICATION IN THE RELATIONSHIP BETWEEN EMOTION REGULATION AND SMARTPHONE

Öz

The aim of this study is to examine the relationships between smartphone addiction, emotion regulation, and delay of gratification, and to evaluate the moderating role of delay of gratification in this relationship. The study was designed using a correlational survey model, and data were collected online from 678 participants aged between 18 and 47. The data collection tools included the Smartphone Addiction Inventory, the Emotion Regulation Questionnaire, and the Delay of Gratification Scale. The data were analyzed using SPSS 26.0. Independent samples t-tests, Pearson correlation analysis, and hierarchical regression analysis were conducted. The findings revealed that both emotion regulation and delay of gratification were negatively and significantly associated with smartphone addiction. Additionally, delay of gratification was found to moderate the relationship between emotion regulation and smartphone addiction. This indicates that the effect of emotion regulation on smartphone addiction varies depending on individuals' capacity to delay gratification. The results provide significant insights into the interaction between digital addictions and self-regulation skills.

Anahtar Kelimeler

• Smartphone addiction
• Delay of gratification
• Emotion regulation
• Moderating role

Kaynakça

1. Aiken, L. S., & West, S. G. (1991). Multiple regression: Testing and interpreting interactions. Sage Publications.
2. Almourad, M. B., McAlaney, J., Skinner, T., Pleya, M., & Ali, R. (2020). Defining digital addiction: Key features from the literature. Psihologija, 53(3), 237-253.
3. Ang, J. Y. Z., & Tsai, W. (2025). Age and gender effects on the relationship between expressive flexibility and mental health. Journal of Adult Development, 5(10), 234-245. https://doi.org/10.1007/s10804-025-09518-wResearc
4. Arpaci, I., & Esgi, N. (2018). Psychometric properties of the Turkish version of the smartphone addiction inventory (SPAI). Current Psychology, 39(6), 2246–2251. https://doi.org/10.1007/s12144-018-9913-8
5. Baron, R. M., & Kenny, D. A. (1986). The moderator–mediator variable distinction in social psychological research: Conceptual, strategic, and statistical considerations. Journal of Personality and Social Psychology, 51(6), 1173–1182. https://doi.org/10.1037/0022-3514.51.6.1173
6. Billieux, J., Maurage, P., Lopez-Fernandez, O., Kuss, D. J., & Griffiths, M. D. (2015). Can disordered mobile phone use be considered a behavioral addiction? An update on current evidence and a comprehensive model for future research. Current Addiction Reports, 2(2), 156–162. https://doi.org/10.1007/s40429-015-0054-y
7. Brockbank, R. B., & Feldon, D. F. (2024). Cognitive reappraisal: The bridge between cognitive load and emotion. Education Sciences, 14(8), 870-885. https://doi.org/10.3390/educsci14080870
8. Bušac, V., Šimunić, N., & Žepina Puzić, A. (2025). Emotional competence of nursing students compared to students of non-health studies: A cross-sectional study. Central European Journal of Nursing and Midwifery, 16(1), 2094–2102. https://doi.org/10.15452/CEJNM.2025.16.0002cejnm.osu.cz

9. Casey, B. J., Somerville, L. H., Gotlib, I. H., Ayduk, O., Franklin, N. T., Askren, M. K., ... & Shoda, Y. (2011). Behavioral and neural correlates of delay of gratification 40 years later. Proceedings of the National Academy of Sciences, 108(36), 14998-15003. https://doi.org/10.1073/pnas.1108561108
10. Cash, A. R., & Breaux, R. (2025). The role of distress tolerance and delay of gratification in the health risk behaviors of females with and without ADHD. Journal of American College Health, 73(3), 1063–1072. https://doi.org/10.1080/07448481.2025.2458088
11. Chen, L., Lin, Y. H., & Zhou, H. (2021). The impact of smartphone addiction on impulsive decision-making: A systematic review and meta-analysis. Addictive Behaviors, 122, 107031. https://doi.org/10.1016/j.addbeh.2021.107031